بنابراين طي دوره دولت اصلاحات، قيمت بنزين از 16 تومان به 80 تومان رسيد؛ يعني پنج برابر شد.

اما نكته مهم همين جاست: اين افزايش ها يكسان و دقيقاً 20 درصدي نبودند.

افزايش قيمت در سال هاي مختلف متفاوت بود. براي نمونه، قيمت از 20 تومان در سال 1377 به 35 تومان در سال 1378 رسيد؛ افزايشي حدود 75 درصدي.

در سال 1379 افزايش حدود 10 درصد بود و در سال هاي بعد نيز درصد افزايش ها تفاوت داشت.

پس به عبارتي، دولت اصلاحات سياست افزايش تدريجي و دوره اي قيمت بنزين را دنبال مي كرد، نه اينكه يك فرمول ثابت 20 درصد در هر سال داشته باشد. نقطه پايان كجا بود؟

در سال 1383 و در جريان تصويب برنامه چهارم توسعه، مسير افزايش قيمت حامل هاي هفتم در دي ماه 1383 اين ماده را اصلاح كرد و مقرر شد قيمت فرآورده هاي نفتي، از جمله بنزين، در سال نخست برنامه در سطح قيمت هاي پايان شهريور 1383 باقي بماند.

اين همان چيزي است كه بعدها به قانون تثبيت قيمت ها مشهور شد. اين قانون در نخستين سال فعاليت مجلس هفتم و در ماه هاي پاياني دولت خاتمي تصويب شد.

به اين ترتيب، روند افزايش قيمت بنزين متوقف شد و قيمت 80 توماني بنزين براي چند سال باقي ماند.

اينجا يك تناقض مهم شكل گرفت: سياست افزايش تدريجي كنار گذاشته شد، اما مسئله اختلاف قيمت، مصرف بالا و يارانه سنگين سوخت از بين نرفت. احمدي نژاد؛ وقتي قيمت ثابت ماند، كارت سوخت آمد

اما دولت محمود احمدي نژاد با بنزين 80 توماني آغاز شد، در سال 1386 به جاي بازگشت به افزايش هاي سالانه، سياست سهميه بندي و كارت هوشمند سوخت را اجرا كرد.

در آن سال بنزين سهميه اي 100 تومان و بنزين خارج از سهميه 400 تومان تعيين شد.

به اين ترتيب، دولت به جاي اينكه قيمت را به صورت تدريجي افزايش دهد، مصرف را با ابزار سهميه كنترل كرد.

در سال 1389 و هم زمان با اجراي قانون هدفمندي يارانه ها، بنزين سهميه اي به 400 تومان و نرخ آزاد به 700 تومان رسيد.

در سال 1393 نيز قيمت سهميه اي 700 و آزاد هزار تومان شد.

در واقع، در اين دوره مسئله بنزين ديگر فقط قيمت نبود؛ سهميه بندي و كارت سوخت به بخش جدايي ناپذير سياست سوخت كشور تبديل شد. حسن روحاني؛ حذف كارت، بازگشت كارت

دولت حسن روحاني در سال 1394 بنزين را تك نرخي و قيمت را هزار تومان كرد. اين وضعيت تا سال 1398 ادامه داشت.

اما در آبان 1398، ورق دوباره برگشت. بنزين سهميه اي هزار و 500 تومان و بنزين آزاد 3 هزار تومان شد و سهميه ماهانه خودروهاي شخصي نيز 60 ليتر تعيين شد.

اين بار ديگر تجربه افزايش تدريجي وجود نداشت؛ قيمت پس از چند سال تثبيت، به صورت ناگهاني تغيير كرد و اعتراضات گسترده اي را به دنبال داشت. خبرهاي مرتبط

■

همين تجربه، هزينه سياسي و اجتماعي اصلاح قيمت بنزين را براي دولت هاي بعدي به شدت افزايش داد. دولت رييسي؛ قيمت ثابت، مسئله باقي مانده

دولت سيزدهم در عمل نرخ هاي هزار و 500 و 3 هزار توماني را تغيير نداد.

در ظاهر، قيمت بنزين ثابت ماند؛ اما در همين مدت تورم، ؛ بنزين وارد عصر چندنرخي شد

دولت چهاردهم با مسئله اي روبه رو شد كه ديگر فقط با افزايش قيمت يك نرخ قابل حل نبود: ناترازي توليد و مصرف، رشد مصرف، قاچاق سوخت، كسري واردات و اختلاف شديد قيمت داخلي با قيمت هاي منطقه اي.

به همين دليل، به جاي بازگشت به مدل ساده افزايش سالانه، بحث هاي مختلفي درباره اصلاح سهميه و شيوه توزيع يارانه مطرح شد.

در ادامه، نظام سه نرخي بنزين شكل گرفت؛ نرخ اول هزار و 500 تومان، نرخ دوم 3 هزار تومان و نرخ سوم 5 هزار تومان.

در اين مدل، سهميه هاي ارزان تر همچنان از طريق كارت سوخت اختصاص پيدا مي كنند و مصرف مازاد با نرخ بالاتر محاسبه مي شود.

هم زمان، ايده انتقال سهميه از خودرو" به فرد و استفاده از كارت بانكي نيز مطرح شده است؛ ايده اي كه هدف آن تغيير شيوه توزيع يارانه بنزين است. چرا دولت ها ديگر همان مسير را ادامه ندادند؟

پاسخ را نمي توان فقط در اقتصاد" جست وجو كرد. بنزين در ايران يك كالاي اقتصادي صرف نيست؛ يك موضوع اجتماعي و سياسي است.

افزايش تدريجي قيمت، از نظر اقتصادي مزيت مهمي دارد: شوك قيمتي ايجاد نمي كند و مردم و بنگاه ها فرصت تطبيق پيدا مي كنند. اما در اقتصاد تورمي ايران، حتي افزايش سالانه هم مي تواند به افزايش هزينه حمل ونقل و كالاها منجر شود.

از طرف ديگر، تجربه آبان 1398 نشان داد كه افزايش ناگهاني قيمت بنزين چه هزينه اي مي تواند داشته باشد.

بنابراين دولت ها ميان دو انتخاب دشوار گرفتار شده اند:

يك طرف، قيمت پايين، مصرف بالا، قاچاق و كسري منابع است؛ طرف ديگر، افزايش قيمت و هزينه سياسي و اجتماعي آن.

نتيجه اين بلاتكليفي، چيزي شده كه امروز مي بينيم: به جاي اصلاح يك باره و شفاف نظام قيمت گذاري، مدام در حال تغيير سهميه، كارت، نرخ و روش توزيع يارانه هستيم. يك مقايسه ساده؛ خاتمي چه كرد و دولت هاي بعد چه كردند؟

فهرست بحران ها و مشكلات واقعي كه دولت پزشكيان با آن روبرو بوده و هست، مي تواند بسيار بيشتر و فراتر از آن چيزي باشد كه نوشتم. من در اين فهرست، به مخالفت هاي سياسي و جناحي با دولت چهاردهم كه از نظر دولت هاي قبل از او، بحران هايي بزرگ توصيف مي شد، هيچ اشاره اي نكرده ام.

محمدرضا نادري گيسور روزنامه اطلاعات 

هفته دولت از امروز دوم شهريور با شعار دولت پاي كار مردم؛ روايت دفاع و سازندگي در كشور آغاز شده است و انتظار مي رود همچون سال هاي گذشته، در يك هفته آينده شاهد معرفي اقدامات دولت از سوي مسئولان و نيز، افتتاح طرح ها و رونمايي از دستاوردهاي دولت چهاردهم باشيم. 

با اين حال، هيچكس انتظار ندارد همانند دولت هاي پيشين، دولت پزشكيان در هفته پيش رو كه سومين هفته دولت براي او است، بتواند طرح هاي بسيار و اقدامات بي شمار رونمايي كند. دليل آن براي همه ما كاملاً روشن است. او از آغاز تشكيل دولت خود در هفتم مرداد 1403 هر روز با بحران ها و مشكلاتي بي سابقه، پرشمار و روزافزون روبرو بوده است.

اگر از سيدمحمد خاتمي رييس دولت اصلاحات جمله مشهوري در تاريخ باقي مانده كه گفته بود: هر 9 روز يك بحران براي دولت من درست مي شود ، و همين جمله پايه تحليل و ارزيابي از عملكرد دولت هاي پس از او قرار گرفت، شرايط دولت پزشكيان كاملاً ديگرگونه است.

پس از آن توصيف مشهور خاتمي از دولت خويش، برخي تحليلگران در توصيف دولت محمود احمدي نژاد گفته اند كه او هر روز گرفتار يك بحران بود و عده اي از مدافعان دولت حسن روحاني نيز اشاره كرده اند كه دولت روحاني هر 9 ساعت يك بحران داشت. اگر اين توصيفات را در باره دولت هاي پيش از پزشكيان بپذيريم، با شرايطي كه دولت او در اين مدت داشته است، بايد آن را دولت ابربحران ها توصيف كنيم. 

اگر خاتمي هر 9 روز، احمدي نژاد هر روز و روحاني هر 9 ساعت در دوران رياست جمهوري خود با يك بحران مواجه بودند، اما اين بحران ها هيچگاه از نظر مقياس، شدت، بزرگي، عمق و وسعت به گرد پاي بحران هاي متعددي كه دولت پزشكيان در اين مدت از سر گذرانده، نمي رسيده است. بحران هاي آن دولت ها، از نظر مقياس، همگي بحران هاي داخلي، از نظر جنس، اغلب سياسي، از نظر شدت، تا حد زيادي كم عمق و محدود و از نظر وسعت، اغلب در محدوده داخل ايران بود. اما، آيا بحران هاي دولت پزشكيان نيز همينطور بوده است؟! 

براي پاسخ، كافي است خيلي كوتاه اين بحران ها را مرور كنيم: 

1. پزشكيان هنوز مراسم تحليف خود را در مجلس تمام نكرده و در صندلي خود به عنوان رييس جمهور ننشسته بود كه يكي از عزيزترين و محترم ترين مهمانان خارجي اش در مراسم تحليف يعني اسماعيل هنيه رهبر حماس در محل اقامتش در تهران توسط اسراييل ترور شد و به شهادت رسيد. 

2. ناترازي هاي گسترده در حوزه انرژي كه از قبل وجود داشت، در همان ماههاي نخست دولت او به اوج رسيد. به گونه اي كه در پاييز و زمستان همان سال، كمبود برق و گاز آغاز شد و با قطعي هاي مكرر در ماههاي سرد سال ادامه يافت. 

3. دولت هنوز به اين وضعيت به طور كامل سر و سامان نداده بود كه ايران در همان سال و سال بعد با كمبود باران و يك خشكسالي بي سابقه كه در 50 سال گذشته سابقه نداشت، روبرو شد و تنش هاي آبي و كمبود آب در بسياري از شهرها و روستاها به مجموعه بحران هاي دولت افزود. 

4. پزشكيان در تلاش براي رفع اين مشكلات بود كه اواخر خرداد 1404 جنگ 12 روزه مشترك آمريكا و رژيم صهيونيستي به عنوان ابرقدرت جهان و قدرت نظامي منطقه با پشتيباني برخي دولت هاي غربي و عربي عليه ايران آغاز شد كه هم خسارت ها و هم شهادت هاي بسيار در كشورمان از جمله در ميان فرماندهان عاليرتبه نظامي و دانشمندان مطرح هسته اي به بار آورد. 

5. هنوز جنگ تمام نشده بود كه اروپا در همدستي با آمريكا و رژيم صهيونيستي به بهانه عدم پايبندي ايران به توافق هسته اي موسوم به برنامه جامع اقدام مشترك (برجام)، روند اسنپ بك يا همان مكانيسم بازگشت سريع را آغاز كرد و از مهرماه همان سال، همه تحريم هاي لغوشده سازمان ملل عليه ايران دوباره اعمال شد. 

6. در واكنش به آن، دولت پزشكيان براي مهار تحريم ها و فشارهاي دشمنان، يكي از مهمترين برنامه هاي اقتصادي خود يعني حذف ارز ترجيحي را كليد زد. مطابق اين برنامه كه ناشي از اجبار و محدوديت هاي ارزي دولت بود و با هدف رفع كمبودها در كشور آغاز شد، دلار 28 هزار و 500 توماني براي همه كالاها از جمله كالاهاي اساسي، حذف و واردات كالاها با نرخ بازار، عملياتي شد و فقط تخصيص ارز دارو به صورت ترجيحي باقي ماند. اين تصميم، بالارفتن شديد نرخ تورم در كشور را در پي داشت.

دولت براي مديريت آن، تخصيص كالابرگ يك ميليون توماني به همه 88 ميليون شهروند ايراني را آغاز كرد. اين مبلغ علاوه بر يارانه هاي نقدي است كه دولت از همان روز نخست به بيش از 45 ميليون ايراني در دهك هاي اول تا نهم پرداخت مي كند و از ابتداي برقراري آن در دوران دولت احمدي نژاد تاكنون 186 ماه بطور مداوم و با هزينه هاي سنگين ادامه داشته است.

بنا به اعلام سازمان هدفمندي يارانه ها، مبلغ كل يارانه نقدي مردادماه گذشته، 135 هزار و 103 ميليارد ريال بوده و مبلغ كالابرگ نيز هر ماهه نزديك 880 هزار ميليارد ريال است. اين عدد، غير از مبالغي است كه تحت عنوان سود سهام عدالت در طول سال به حساب ميليون ها نفر مشمول آن واريز مي شود. 

7. دولت هنوز در گيرودار اجراي طرح حذف ارز ترجيحي بود كه اعتراضات بازاريان شكل گرفت و با دخالت بيگانگان و توطئه آنان، اين اعتراضات به طرز بي سابقه اي شدّت يافت و در روزهاي 18 و 19 دي ماه با اتفاقات خونبار روبرو شد، به گونه اي كه طبق اعلام رسمي دولت، 3 هزار و 117 نفر در اين آشوب ها جان باختند و شهيد شدند. 

8. دونالد ترامپ رييس جمهوري آمريكا كه بطور رسمي و علني از اعتراضات دي ماه اعلام حمايت كرده بود، پس از بازگشت آرامش به كشور، دومين جنگ مشترك خود با رژيم صهيونيستي عليه جمهوري اسلامي ايران را در كمتر از 9 ماه آغاز كرد و در حمله 9 اسفند 1404، حضرت آيت الله العظمي سيدعلي خامنه اي رهبر حكيم انقلاب اسلامي و شماري از فرماندهان ارشد نظامي را به شهادت رساند. 

9. جنگ تحميلي سوم 40 روز ادامه يافت و در جريان آن، نزديك به 4 هزار تن از شهروندان ايراني از جمله شماري از دانشمندان، مسئولان امنيتي و فرماندهان نظامي ارشد كشور به شهادت رسيدند و زيرساخت هاي ايران از جمله بنادر، پل ها، جاده هاي ارتباطي، تأسيسات انرژي و كارخانجات تخريب شد. با اين حال، با تدابير رهبري جديد، مديريت دولت، مقاومت مردم و جانفشاني نيروهاي مسلح كشورمان، ايران توانست ضربات مهلكي به آمريكا و اسراييل و متحدان عربي و غربي آن ها وارد آورد و مهاجمان را وادار سازد با پذيرش تفاهم نامه اسلام آباد، تن به آتش بس بدهند. 

10. يكي از دستاوردهاي ايران در جنگ تحميلي سوم علاوه بر نمايش قدرت نظامي خود در عرصه موشكي و پهپادي كه بر افسانه شكست ناپذيري و گنبد آهنين اسراييل مهر ابطال زد، به دوران سلطه ناوهاي جنگي آمريكا در جهان پايان داد، و پايگاههاي نظامي آمريكا در كشورهاي منطقه را از معنا تهي ساخت، بستن كامل تنگه هرمز بود كه موجب قطع جريان جهاني نفت و افزايش بي سابقه قيمت انرژي و كود شيميايي در جهان از جمله در داخل آمريكا شد و همين امر، يكي از دلايل امضاي تفاهم نامه اسلام آباد از سوي واشنگتن عنوان مي شود.

با اين حال، كمتر از سه هفته از امضاي اين تفاهم نامه از سوي دونالد ترامپ در كاخ اليزه فرانسه، آمريكا اقدام به نقض آتش بس كرد و نبرد هرمز ميان دو كشور با شليك موشك و پهپاد تا اوايل مرداد ادامه يافت. 

11. همزمان با اين رويدادها، محاصره دريايي ايران كه از اسفندماه گذشته از سوي آمريكا آغاز شده بود، از 24 فروردين امسال تشديد شد و از همان زمان تاكنون، آمريكا تلاش كرده است با ممانعت از هرگونه تردد كشتي ها و ناوگان هاي تجاري با مبدا و مقصد بنادر ايران، به زعم خودش كشور و مردم ما را به زانو درآورد و هر بار اين فشار را افزايش مي دهد. برخي متحدان غربي و عربي آمريكا نيز در اين روند، او را ياري مي دهند. 

12. علاوه بر همه اين بحران هاي بزرگ و آثار آن، مشكلات اقتصادي كشور در زمينه هايي از جمله وضعيت اشتغال و كمبود سوخت و انرژي نيز از دوره هاي گذشته براي دولت چهاردهم به ارث رسيده و شرايط را به مسيري برده كه اكنون كشور با مشكل كمبود بنزين دچار است و بايد هر چه زودتر براي آن چاره اي بينديشد؛ موضوعي كه هر گونه تغيير قيمت ناگهاني و اتخاذ تصميم هاي غيركارشناسي در باره آن مي تواند پيامدهاي خطرناك اجتماعي، اقتصادي و امنيتي به بار آورد. 

فهرست بحران ها و مشكلات واقعي كه دولت پزشكيان با آن روبرو بوده و هست، مي تواند بسيار بيشتر و فراتر از آن چيزي باشد كه نوشتم. من در اين فهرست، به مخالفت هاي سياسي و جناحي با دولت چهاردهم كه از نظر دولت هاي قبل از او، بحران هايي بزرگ توصيف مي شد، هيچ اشاره اي نكرده ام. 

انصاف بدهيد دولتي كه توانسته است در برابر اين همه بحران مقاومت كند، دوام بياورد، كشور را از نابودي نجات بدهد، مانع از قحطي، كمبود كالا و بحران هاي داخلي شود و براي ايران و ايراني و نظام جمهوري اسلامي در سطح جهان، عزت و افتخار و اقتدار به همراه بياورد، شايسته تحسين و تكريم و قدرداني نيست؟! 

البته، اين موضوع به معناي ناديده انگاشتن برخي كاستي ها و كم كاري ها يا انتقاد به برخي تصميمات دولت چهاردهم نيست و بايد در جاي خود با نگاه كارشناسي آن ها را نيز نقد كرد. با اين همه ولي در هفته دولت بايد از آقاي رييس جمهور قدرداني نمود و به او و همكارانش خداقوت و دست مريزاد گفت. پس؛ 

آقاي پزشكيان! بابت همه اين تلاش ها، زحمات، دستاوردها و پايمردي هاي تان، از شما سپاسگزاريم. از شما كه براي نجات ايران از جان مايه گذاشته اي، در جريان بمباران دشمن سفاك آمريكايي و صهيونيستي تا مرز شهادت پيش رفتي و ذره اي عقب ننشستي، ممنونيم. از شما و همكارانتان كه براي رفع مشكلات و بهبود زندگي مردم و سربلندي روزافزون ايران در عرصه جهاني همه توان و تلاش خود را به كار گرفته ايد، از صميم قلب قدرداني مي كنيم. از شما كه به عنوان پيروز جنگ ، به دنبال پايان آن و تحقق صلحي عزتمندانه هستيد، متشكريم. 

آقاي پزشكيان! دستتان را مي بوسيم و براي سلامتي رهبر معظم انقلاب اسلامي، سربلنديِ همه دولتمردان، شخص رييس جمهوري و ساير مسئولان نظام و تمامي كساني كه به مردم خدمت مي كنند و به حفظ ايران و سربلندي آن مي انديشند، دعا مي كنيم. 

آقاي پزشكيان! بمان؛ همچنان ايستاده، مقاوم، شجاع و صبور.

فهرست بحران ها و مشكلات واقعي كه دولت پزشكيان با آن روبرو بوده و هست، مي تواند بسيار بيشتر و فراتر از آن چيزي باشد كه نوشتم. من در اين فهرست، به مخالفت هاي سياسي و جناحي با دولت چهاردهم كه از نظر دولت هاي قبل از او، بحران هايي بزرگ توصيف مي شد، هيچ اشاره اي نكرده ام.

پ ، پـ

محمدرضا نادري گيسور در يادداشتي در روزنامه اطلاعات نوشت: هفته دولت از امروز دوم شهريور با شعار دولت پاي كار مردم؛ روايت دفاع و سازندگي در كشور آغاز شده است و انتظار مي رود همچون سال هاي گذشته، در يك هفته آينده شاهد معرفي اقدامات دولت از سوي مسئولان و نيز، افتتاح طرح ها و رونمايي از دستاوردهاي دولت چهاردهم باشيم.

با اين حال، هيچكس انتظار ندارد همانند دولت هاي پيشين، دولت پزشكيان در هفته پيش رو كه سومين هفته دولت براي او است، بتواند طرح هاي بسيار و اقدامات بي شمار رونمايي كند. دليل آن براي همه ما كاملاً روشن است. او از آغاز تشكيل دولت خود در هفتم مرداد 1403 هر روز با بحران ها و مشكلاتي بي سابقه، پرشمار و روزافزون روبرو بوده است. اگر از سيدمحمد خاتمي رييس دولت اصلاحات جمله مشهوري در تاريخ باقي مانده كه گفته بود: هر 9 روز يك بحران براي دولت من درست مي شود ، و همين جمله پايه تحليل و ارزيابي از عملكرد دولت هاي پس از او قرار گرفت، شرايط دولت پزشكيان كاملاً ديگرگونه است. پس از آن توصيف مشهور خاتمي از دولت خويش، برخي تحليلگران در توصيف دولت محمود احمدي نژاد گفته اند كه او هر روز گرفتار يك بحران بود و عده اي از مدافعان دولت حسن روحاني نيز اشاره كرده اند كه دولت روحاني هر 9 ساعت يك بحران داشت. اگر اين توصيفات را در باره دولت هاي پيش از پزشكيان بپذيريم، با شرايطي كه دولت او در اين مدت داشته است، بايد آن را دولت ابربحران ها توصيف كنيم.

اگر خاتمي هر 9 روز، احمدي نژاد هر روز و روحاني هر 9 ساعت در دوران رياست جمهوري خود با يك بحران مواجه بودند، اما اين بحران ها هيچگاه از نظر مقياس، شدت، بزرگي، عمق و وسعت به گرد پاي بحران هاي متعددي كه دولت پزشكيان در اين مدت از سر گذرانده، نمي رسيده است. بحران هاي آن دولت ها، از نظر مقياس، همگي بحران هاي داخلي، از نظر جنس، اغلب سياسي، از نظر شدت، تا حد زيادي كم عمق و محدود و از نظر وسعت، اغلب در محدوده داخل ايران بود. اما، آيا بحران هاي دولت پزشكيان نيز همينطور بوده است؟!

براي پاسخ، كافي است خيلي كوتاه اين بحران ها را مرور كنيم:

1. پزشكيان هنوز مراسم تحليف خود را در مجلس تمام نكرده و در صندلي خود به عنوان رييس جمهور ننشسته بود كه يكي از عزيزترين و محترم ترين مهمانان خارجي اش در مراسم تحليف يعني اسماعيل هنيه رهبر حماس در محل اقامتش در تهران توسط اسراييل ترور شد و به شهادت رسيد.

2. ناترازي هاي گسترده در حوزه انرژي كه از قبل وجود داشت، در همان ماههاي نخست دولت او به اوج رسيد. به گونه اي كه در پاييز و زمستان همان سال، كمبود برق و گاز آغاز شد و با قطعي هاي مكرر در ماههاي سرد سال ادامه يافت.

3. دولت هنوز به اين وضعيت به طور كامل سر و سامان نداده بود كه ايران در همان سال و سال بعد با كمبود باران و يك خشكسالي بي سابقه كه در 50 سال گذشته سابقه نداشت، روبرو شد و تنش هاي آبي و كمبود آب در بسياري از شهرها و روستاها به مجموعه بحران هاي دولت افزود.

4. پزشكيان در تلاش براي رفع اين مشكلات بود كه اواخر خرداد 1404 جنگ 12 روزه مشترك آمريكا و رژيم صهيونيستي به عنوان ابرقدرت جهان و قدرت نظامي منطقه با پشتيباني برخي دولت هاي غربي و عربي عليه ايران آغاز شد كه هم خسارت ها و هم شهادت هاي بسيار در كشورمان از جمله در ميان فرماندهان عاليرتبه نظامي و دانشمندان مطرح هسته اي به بار آورد.

5. هنوز جنگ تمام نشده بود كه اروپا در همدستي با آمريكا و رژيم صهيونيستي به بهانه عدم پايبندي ايران به توافق هسته اي موسوم به برنامه جامع اقدام مشترك (برجام)، روند اسنپ بك يا همان مكانيسم بازگشت سريع را آغاز كرد و از مهرماه همان سال، همه تحريم هاي لغوشده سازمان ملل عليه ايران دوباره اعمال شد.

6. در واكنش به آن، دولت پزشكيان براي مهار تحريم ها و فشارهاي دشمنان، يكي از مهمترين برنامه هاي اقتصادي خود يعني حذف ارز ترجيحي را كليد زد. مطابق اين برنامه كه ناشي از اجبار و محدوديت هاي ارزي دولت بود و با هدف رفع كمبودها در كشور آغاز شد، دلار 28 هزار و 500 توماني براي همه كالاها از جمله كالاهاي اساسي، حذف و واردات كالاها با نرخ بازار، عملياتي شد و فقط تخصيص ارز دارو به صورت ترجيحي باقي ماند. اين تصميم، بالارفتن شديد نرخ تورم در كشور را در پي داشت. دولت براي مديريت آن، تخصيص كالابرگ يك ميليون توماني به همه 88 ميليون شهروند ايراني را آغاز كرد. اين مبلغ علاوه بر يارانه هاي نقدي است كه دولت از همان روز نخست به بيش از 45 ميليون ايراني در دهك هاي اول تا نهم پرداخت مي كند و از ابتداي برقراري آن در دوران دولت احمدي نژاد تاكنون 186 ماه بطور مداوم و با هزينه هاي سنگين ادامه داشته است. بنا به اعلام سازمان هدفمندي يارانه ها، مبلغ كل يارانه نقدي مردادماه گذشته، 135 هزار و 103 ميليارد ريال بوده و مبلغ كالابرگ نيز هر ماهه نزديك 880 هزار ميليارد ريال است. اين عدد، غير از مبالغي است كه تحت عنوان سود سهام عدالت در طول سال به حساب ميليون ها نفر مشمول آن واريز مي شود.

7. دولت هنوز در گيرودار اجراي طرح حذف ارز ترجيحي بود كه اعتراضات بازاريان شكل گرفت و با دخالت بيگانگان و توطئه آنان، اين اعتراضات به طرز بي سابقه اي شدّت يافت و در روزهاي 18 و 19 دي ماه با اتفاقات خونبار روبرو شد، به گونه اي كه طبق اعلام رسمي دولت، 3 هزار و 117 نفر در اين آشوب ها جان باختند و شهيد شدند.

8. دونالد ترامپ رييس جمهوري آمريكا كه بطور رسمي و علني از اعتراضات دي ماه اعلام حمايت كرده بود، پس از بازگشت آرامش به كشور، دومين جنگ مشترك خود با رژيم صهيونيستي عليه جمهوري اسلامي ايران را در كمتر از 9 ماه آغاز كرد و در حمله 9 اسفند 1404، حضرت آيت الله العظمي سيدعلي خامنه اي رهبر حكيم انقلاب اسلامي و شماري از فرماندهان ارشد نظامي را به شهادت رساند.

9. جنگ تحميلي سوم 40 روز ادامه يافت و در جريان آن، نزديك به 4 هزار تن از شهروندان ايراني از جمله شماري از دانشمندان، مسئولان امنيتي و فرماندهان نظامي ارشد كشور به شهادت رسيدند و زيرساخت هاي ايران از جمله بنادر، پل ها، جاده هاي ارتباطي، تأسيسات انرژي و كارخانجات تخريب شد. با اين حال، با تدابير رهبري جديد، مديريت دولت، مقاومت مردم و جانفشاني نيروهاي مسلح كشورمان، ايران توانست ضربات مهلكي به آمريكا و اسراييل و متحدان عربي و غربي آن ها وارد آورد و مهاجمان را وادار سازد با پذيرش تفاهم نامه اسلام آباد، تن به آتش بس بدهند.

10. يكي از دستاوردهاي ايران در جنگ تحميلي سوم علاوه بر نمايش قدرت نظامي خود در عرصه موشكي و پهپادي كه بر افسانه شكست ناپذيري و گنبد آهنين اسراييل مهر ابطال زد، به دوران سلطه ناوهاي جنگي آمريكا در جهان پايان داد، و پايگاههاي نظامي آمريكا در كشورهاي منطقه را از معنا تهي ساخت، بستن كامل تنگه هرمز بود كه موجب قطع جريان جهاني نفت و افزايش بي سابقه قيمت انرژي و كود شيميايي در جهان از جمله در داخل آمريكا شد و همين امر، يكي از دلايل امضاي تفاهم نامه اسلام آباد از سوي واشنگتن عنوان مي شود. با اين حال، كمتر از سه هفته از امضاي اين تفاهم نامه از سوي دونالد ترامپ در كاخ اليزه فرانسه، آمريكا اقدام به نقض آتش بس كرد و نبرد هرمز ميان دو كشور با شليك موشك و پهپاد تا اوايل مرداد ادامه يافت.

11. همزمان با اين رويدادها، محاصره دريايي ايران كه از اسفندماه گذشته از سوي آمريكا آغاز شده بود، از 24 فروردين امسال تشديد شد و از همان زمان تاكنون، آمريكا تلاش كرده است با ممانعت از هرگونه تردد كشتي ها و ناوگان هاي تجاري با مبدا و مقصد بنادر ايران، به زعم خودش كشور و مردم ما را به زانو درآورد و هر بار اين فشار را افزايش مي دهد. برخي متحدان غربي و عربي آمريكا نيز در اين روند، او را ياري مي دهند.

12. علاوه بر همه اين بحران هاي بزرگ و آثار آن، مشكلات اقتصادي كشور در زمينه هايي از جمله وضعيت اشتغال و كمبود سوخت و انرژي نيز از دوره هاي گذشته براي دولت چهاردهم به ارث رسيده و شرايط را به مسيري برده كه اكنون كشور با مشكل كمبود بنزين دچار است و بايد هر چه زودتر براي آن چاره اي بينديشد؛ موضوعي كه هر گونه تغيير قيمت ناگهاني و اتخاذ تصميم هاي غيركارشناسي در باره آن مي تواند پيامدهاي خطرناك اجتماعي، اقتصادي و امنيتي به بار آورد.

فهرست بحران ها و مشكلات واقعي كه دولت پزشكيان با آن روبرو بوده و هست، مي تواند بسيار بيشتر و فراتر از آن چيزي باشد كه نوشتم. من در اين فهرست، به مخالفت هاي سياسي و جناحي با دولت چهاردهم كه از نظر دولت هاي قبل از او، بحران هايي بزرگ توصيف مي شد، هيچ اشاره اي نكرده ام.

انصاف بدهيد دولتي كه توانسته است در برابر اين همه بحران مقاومت كند، دوام بياورد، كشور را از نابودي نجات بدهد، مانع از قحطي، كمبود كالا و بحران هاي داخلي شود و براي ايران و ايراني و نظام جمهوري اسلامي در سطح جهان، عزت و افتخار و اقتدار به همراه بياورد، شايسته تحسين و تكريم و قدرداني نيست؟!

البته، اين موضوع به معناي ناديده انگاشتن برخي كاستي ها و كم كاري ها يا انتقاد به برخي تصميمات دولت چهاردهم نيست و بايد در جاي خود با نگاه كارشناسي آن ها را نيز نقد كرد. با اين همه ولي در هفته دولت بايد از آقاي رييس جمهور قدرداني نمود و به او و همكارانش خداقوت و دست مريزاد گفت. پس؛

آقاي پزشكيان! بابت همه اين تلاش ها، زحمات، دستاوردها و پايمردي هاي تان، از شما سپاسگزاريم. از شما كه براي نجات ايران از جان مايه گذاشته اي، در جريان بمباران دشمن سفاك آمريكايي و صهيونيستي تا مرز شهادت پيش رفتي و ذره اي عقب ننشستي، ممنونيم. از شما و همكارانتان كه براي رفع مشكلات و بهبود زندگي مردم و سربلندي روزافزون ايران در عرصه جهاني همه توان و تلاش خود را به كار گرفته ايد، از صميم قلب قدرداني مي كنيم. از شما كه به عنوان پيروز جنگ ، به دنبال پايان آن و تحقق صلحي عزتمندانه هستيد، متشكريم.

آقاي پزشكيان! دستتان را مي بوسيم و براي سلامتي رهبر معظم انقلاب اسلامي، سربلنديِ همه دولتمردان، شخص رييس جمهوري و ساير مسئولان نظام و تمامي كساني كه به مردم خدمت مي كنند و به حفظ ايران و سربلندي آن مي انديشند، دعا مي كنيم.

آقاي پزشكيان! بمان؛ همچنان ايستاده، مقاوم، شجاع و صبور.

با اين حال، هيچكس انتظار ندارد همانند دولت هاي پيشين، دولت پزشكيان در هفته پيش رو كه سومين هفته دولت براي او است، بتواند طرح هاي بسيار و اقدامات بي شمار رونمايي كند. دليل آن براي همه ما كاملاً روشن است. او از آغاز تشكيل دولت خود در هفتم مرداد 1403 هر روز با بحران ها و مشكلاتي بي سابقه، پرشمار و روزافزون روبرو بوده است.

اگر از سيدمحمد خاتمي رييس دولت اصلاحات جمله مشهوري در تاريخ باقي مانده كه گفته بود: هر 9 روز يك بحران براي دولت من درست مي شود ، و همين جمله پايه تحليل و ارزيابي از عملكرد دولت هاي پس از او قرار گرفت، شرايط دولت پزشكيان كاملاً ديگرگونه است. پس از آن توصيف مشهور خاتمي از دولت خويش، برخي تحليلگران در توصيف دولت محمود احمدي نژاد گفته اند كه او هر روز گرفتار يك بحران بود و عده اي از مدافعان دولت حسن روحاني نيز اشاره كرده اند كه دولت روحاني هر 9 ساعت يك بحران داشت. اگر اين توصيفات را در باره دولت هاي پيش از پزشكيان بپذيريم، با شرايطي كه دولت او در اين مدت داشته است، بايد آن را دولت ابربحران ها توصيف كنيم. 

اگر خاتمي هر 9 روز، احمدي نژاد هر روز و روحاني هر 9 ساعت در دوران رياست جمهوري خود با يك بحران مواجه بودند، اما اين بحران ها هيچگاه از نظر مقياس، شدت، بزرگي، عمق و وسعت به گرد پاي بحران هاي متعددي كه دولت پزشكيان در اين مدت از سر گذرانده، نمي رسيده است.

بحران هاي آن دولت ها، از نظر مقياس، همگي بحران هاي داخلي، از نظر جنس، اغلب سياسي، از نظر شدت، تا حد زيادي كم عمق و محدود و از نظر وسعت، اغلب در محدوده داخل ايران بود. اما، آيا بحران هاي دولت پزشكيان نيز همينطور بوده است؟!

براي پاسخ، كافي است خيلي كوتاه اين بحران ها را مرور كنيم: 

1. پزشكيان هنوز مراسم تحليف خود را در مجلس تمام نكرده و در صندلي خود به عنوان رييس جمهور ننشسته بود كه يكي از عزيزترين و محترم ترين مهمانان خارجي اش در مراسم تحليف يعني اسماعيل هنيه رهبر حماس در محل اقامتش در تهران توسط اسراييل ترور شد و به شهادت رسيد.

2. ناترازي هاي گسترده در حوزه انرژي كه از قبل وجود داشت، در همان ماههاي نخست دولت او به اوج رسيد. به گونه اي كه در پاييز و زمستان همان سال، كمبود برق و گاز آغاز شد و با قطعي هاي مكرر در ماههاي سرد سال ادامه يافت.

3. دولت هنوز به اين وضعيت به طور كامل سر و سامان نداده بود كه ايران در همان سال و سال بعد با كمبود باران و يك خشكسالي بي سابقه كه در 50 سال گذشته سابقه نداشت، روبرو شد و تنش هاي آبي و كمبود آب در بسياري از شهرها و روستاها به مجموعه بحران هاي دولت افزود.

4. پزشكيان در تلاش براي رفع اين مشكلات بود كه اواخر خرداد 1404 جنگ 12 روزه مشترك آمريكا و رژيم صهيونيستي به عنوان ابرقدرت جهان و قدرت نظامي منطقه با پشتيباني برخي دولت هاي غربي و عربي عليه ايران آغاز شد كه هم خسارت ها و هم شهادت هاي بسيار در كشورمان از جمله در ميان فرماندهان عاليرتبه نظامي و دانشمندان مطرح هسته اي به بار آورد.

5. هنوز جنگ تمام نشده بود كه اروپا در همدستي با آمريكا و رژيم صهيونيستي به بهانه عدم پايبندي ايران به توافق هسته اي موسوم به برنامه جامع اقدام مشترك (برجام)، روند اسنپ بك يا همان مكانيسم بازگشت سريع را آغاز كرد و از مهرماه همان سال، همه تحريم هاي لغوشده سازمان ملل عليه ايران دوباره اعمال شد.

6. در واكنش به آن، دولت پزشكيان براي مهار تحريم ها و فشارهاي دشمنان، يكي از مهمترين برنامه هاي اقتصادي خود يعني حذف ارز ترجيحي را كليد زد. مطابق اين برنامه كه ناشي از اجبار و محدوديت هاي ارزي دولت بود و با هدف رفع كمبودها در كشور آغاز شد، دلار 28 هزار و 500 توماني براي همه كالاها از جمله كالاهاي اساسي، حذف و واردات كالاها با نرخ بازار، عملياتي شد و فقط تخصيص ارز دارو به صورت ترجيحي باقي ماند. اين تصميم، بالارفتن شديد نرخ تورم در كشور را در پي داشت. دولت براي مديريت آن، تخصيص كالابرگ يك ميليون توماني به همه 88 ميليون شهروند ايراني را آغاز كرد. اين مبلغ علاوه بر يارانه هاي نقدي است كه دولت از همان روز نخست به بيش از 45 ميليون ايراني در دهك هاي اول تا نهم پرداخت مي كند و از ابتداي برقراري آن در دوران دولت احمدي نژاد تاكنون 186 ماه بطور مداوم و با هزينه هاي سنگين ادامه داشته است. بنا به اعلام سازمان هدفمندي يارانه ها، مبلغ كل يارانه نقدي مردادماه گذشته، 135 هزار و 103 ميليارد ريال بوده و مبلغ كالابرگ نيز هر ماهه نزديك 880 هزار ميليارد ريال است. اين عدد، غير از مبالغي است كه تحت عنوان سود سهام عدالت در طول سال به حساب ميليون ها نفر مشمول آن واريز مي شود.  

7.  دولت هنوز در گيرودار اجراي طرح حذف ارز ترجيحي بود كه اعتراضات بازاريان شكل گرفت و با دخالت بيگانگان و توطئه آنان، اين اعتراضات به طرز بي سابقه اي شدّت يافت و در روزهاي 18 و 19 دي ماه با اتفاقات خونبار روبرو شد، به گونه اي كه طبق اعلام رسمي دولت، 3 هزار و 117 نفر در اين آشوب ها جان باختند  و شهيد شدند.

8. دونالد ترامپ رييس جمهوري آمريكا كه بطور رسمي و علني از اعتراضات دي ماه اعلام حمايت كرده بود، پس از بازگشت آرامش به كشور، دومين جنگ مشترك خود با رژيم صهيونيستي عليه جمهوري اسلامي ايران را در كمتر از 9 ماه آغاز كرد و در حمله 9 اسفند 1404، حضرت آيت الله العظمي سيدعلي خامنه اي رهبر حكيم انقلاب اسلامي و شماري از فرماندهان ارشد نظامي را به شهادت رساند. 

9. جنگ تحميلي سوم 40 روز ادامه يافت و در جريان آن، نزديك به 4 هزار تن از شهروندان ايراني از جمله شماري از دانشمندان، مسئولان امنيتي و فرماندهان نظامي ارشد كشور به شهادت رسيدند و زيرساخت هاي ايران از جمله بنادر، پل ها، جاده هاي ارتباطي، تأسيسات انرژي و كارخانجات تخريب شد. با اين حال، با تدابير رهبري جديد، مديريت دولت، مقاومت مردم و جانفشاني نيروهاي مسلح كشورمان، ايران توانست ضربات مهلكي به آمريكا و اسراييل و متحدان عربي و غربي آنها وارد آورد و مهاجمان را وادار سازد با پذيرش تفاهم نامه اسلام آباد، تن به آتش بس بدهند.

10. يكي از دستاوردهاي ايران در جنگ تحميلي سوم علاوه بر نمايش قدرت نظامي خود در عرصه موشكي و پهپادي كه بر افسانه شكست ناپذيري و گنبد آهنين اسراييل مهر ابطال زد، به دوران سلطه ناوهاي جنگي آمريكا در جهان پايان داد، و پايگاههاي نظامي آمريكا در كشورهاي منطقه را از معنا تهي ساخت، بستن كامل تنگه هرمز بود كه موجب قطع جريان جهاني نفت و افزايش بي سابقه قيمت انرژي و كود شيميايي در جهان از جمله در داخل آمريكا شد و همين امر، يكي از دلايل امضاي تفاهم نامه اسلام آباد از سوي واشنگتن عنوان مي شود. با اين حال، كمتر از سه هفته از امضاي اين تفاهم نامه از سوي دونالد ترامپ در كاخ اليزه فرانسه، آمريكا اقدام به نقض آتش بس كرد و نبرد هرمز ميان دو كشور با شليك موشك و پهپاد تا اوايل مرداد ادامه يافت.

11. همزمان با اين رويدادها، محاصره دريايي ايران كه از اسفندماه گذشته از سوي آمريكا آغاز شده بود، از 24 فروردين امسال تشديد شد و از همان زمان تاكنون، آمريكا تلاش كرده است با ممانعت از هرگونه تردد كشتي ها و ناوگان هاي تجاري با مبدا و مقصد بنادر ايران، به زعم خودش كشور و مردم ما را به زانو درآورد و هر بار اين فشار را افزايش مي دهد.برخي متحدان غربي و عربي آمريكا نيز در اين روند، او را ياري مي دهند.

12. علاوه بر همه اين بحران هاي بزرگ و آثار آن، مشكلات اقتصادي كشور در زمينه هايي از جمله وضعيت اشتغال و كمبود سوخت و انرژي نيز از دوره هاي گذشته براي دولت چهاردهم به ارث رسيده و شرايط را به مسيري برده كه اكنون كشور با مشكل كمبود بنزين دچار است و بايد هر چه زودتر براي آن چاره اي بينديشد؛ موضوعي كه هر گونه تغيير قيمت ناگهاني و اتخاذ تصميم هاي غيركارشناسي در باره آن مي تواند پيامدهاي خطرناك اجتماعي، اقتصادي و امنيتي به بار آورد.

فهرست بحران ها و مشكلات واقعي كه دولت پزشكيان با آن روبرو بوده و هست، مي تواند بسيار بيشتر و فراتر از آن چيزي باشد كه نوشتم. من در اين فهرست، به مخالفت هاي سياسي و جناحي با دولت چهاردهم كه از نظر دولت هاي قبل از او، بحران هايي بزرگ توصيف مي شد، هيچ اشاره اي نكرده ام.

انصاف بدهيد دولتي كه توانسته است در برابر اين همه بحران مقاومت كند، دوام بياورد، كشور را از نابودي نجات بدهد، مانع از قحطي، كمبود كالا و بحران هاي داخلي شود و براي ايران و ايراني و نظام جمهوري اسلامي در سطح جهان، عزت و افتخار و اقتدار به همراه بياورد، شايسته تحسين و تكريم و قدرداني نيست؟!

البته، اين موضوع به معناي ناديده انگاشتن برخي كاستي ها و كم كاري ها يا انتقاد به برخي تصميمات دولت چهاردهم نيست و بايد در جاي خود با نگاه كارشناسي آنها را نيز نقد كرد. با اين همه ولي در هفته دولت بايد از آقاي رييس جمهور قدرداني نمود و به او و همكارانش خداقوت و دست مريزاد گفت. پس؛

آقاي پزشكيان! بابت همه اين تلاش ها، زحمات، دستاوردها و پايمردي هاي تان، از شما سپاسگزاريم. از شما كه براي نجات ايران از جان مايه گذاشته اي، در جريان بمباران دشمن سفاك آمريكايي و صهيونيستي تا مرز شهادت پيش رفتي و ذره اي عقب ننشستي، ممنونيم. از شما و همكارانتان كه براي رفع مشكلات و بهبود زندگي مردم و سربلندي روزافزون ايران در عرصه جهاني همه توان و تلاش خود را به كار گرفته ايد، از صميم قلب قدرداني مي كنيم.

 از شما كه به عنوان پيروز جنگ ، به دنبال پايان آن و تحقق صلحي عزتمندانه هستيد، متشكريم.

آقاي پزشكيان! دستتان را مي بوسيم و براي سلامتي رهبر معظم انقلاب اسلامي، سربلنديِ همه دولتمردان، شخص رييس جمهوري و ساير مسئولان نظام و تمامي كساني كه به مردم خدمت مي كنند و به حفظ ايران و سربلندي آن مي انديشند، دعا مي كنيم.

آقاي پزشكيان! بمان؛ همچنان ايستاده، مقاوم، شجاع و صبور.

در قبال محتواي آن مسئوليتي ندارد. در صورت نياز، در نظرات همين خبر گزارش دهيد تا بررسي گردد.

با اين حال، هيچكس انتظار ندارد همانند دولت هاي پيشين، دولت پزشكيان در هفته پيش رو كه سومين هفته دولت براي او است، بتواند طرح هاي بسيار و اقدامات بي شمار رونمايي كند. دليل آن براي همه ما كاملاً روشن است. او از آغاز تشكيل دولت خود در هفتم مرداد 1403 هر روز با بحران ها و مشكلاتي بي سابقه، پرشمار و روزافزون روبرو بوده است.

اگر از سيدمحمد خاتمي رييس دولت اصلاحات جمله مشهوري در تاريخ باقي مانده كه گفته بود: هر 9 روز يك بحران براي دولت من درست مي شود ، و همين جمله پايه تحليل و ارزيابي از عملكرد دولت هاي پس از او قرار گرفت، شرايط دولت پزشكيان كاملاً ديگرگونه است. پس از آن توصيف مشهور خاتمي از دولت خويش، برخي تحليلگران در توصيف دولت محمود احمدي نژاد گفته اند كه او هر روز گرفتار يك بحران بود و عده اي از مدافعان دولت حسن روحاني نيز اشاره كرده اند كه دولت روحاني هر 9 ساعت يك بحران داشت. اگر اين توصيفات را در باره دولت هاي پيش از پزشكيان بپذيريم، با شرايطي كه دولت او در اين مدت داشته است، بايد آن را دولت ابربحران ها توصيف كنيم.

اگر خاتمي هر 9 روز، احمدي نژاد هر روز و روحاني هر 9 ساعت در دوران رياست جمهوري خود با يك بحران مواجه بودند، اما اين بحران ها هيچگاه از نظر مقياس، شدت، بزرگي، عمق و وسعت به گرد پاي بحران هاي متعددي كه دولت پزشكيان در اين مدت از سر گذرانده، نمي رسيده است.

بحران هاي آن دولت ها، از نظر مقياس، همگي بحران هاي داخلي، از نظر جنس، اغلب سياسي، از نظر شدت، تا حد زيادي كم عمق و محدود و از نظر وسعت، اغلب در محدوده داخل ايران بود. اما، آيا بحران هاي دولت پزشكيان نيز همينطور بوده است؟!

براي پاسخ، كافي است خيلي كوتاه اين بحران ها را مرور كنيم:

1. پزشكيان هنوز مراسم تحليف خود را در مجلس تمام نكرده و در صندلي خود به عنوان رييس جمهور ننشسته بود كه يكي از عزيزترين و محترم ترين مهمانان خارجي اش در مراسم تحليف يعني اسماعيل هنيه رهبر حماس در محل اقامتش در تهران توسط اسراييل ترور شد و به شهادت رسيد.

2. ناترازي هاي گسترده در حوزه انرژي كه از قبل وجود داشت، در همان ماههاي نخست دولت او به اوج رسيد. به گونه اي كه در پاييز و زمستان همان سال، كمبود برق و گاز آغاز شد و با قطعي هاي مكرر در ماههاي سرد سال ادامه يافت.

3. دولت هنوز به اين وضعيت به طور كامل سر و سامان نداده بود كه ايران در همان سال و سال بعد با كمبود باران و يك خشكسالي بي سابقه كه در 50 سال گذشته سابقه نداشت، روبرو شد و تنش هاي آبي و كمبود آب در بسياري از شهرها و روستاها به مجموعه بحران هاي دولت افزود.

4. پزشكيان در تلاش براي رفع اين مشكلات بود كه اواخر خرداد 1404 جنگ 12 روزه مشترك آمريكا و رژيم صهيونيستي به عنوان ابرقدرت جهان و قدرت نظامي منطقه با پشتيباني برخي دولت هاي غربي و عربي عليه ايران آغاز شد كه هم خسارت ها و هم شهادت هاي بسيار در كشورمان از جمله در ميان فرماندهان عاليرتبه نظامي و دانشمندان مطرح هسته اي به بار آورد.

5. هنوز جنگ تمام نشده بود كه اروپا در همدستي با آمريكا و رژيم صهيونيستي به بهانه عدم پايبندي ايران به توافق هسته اي موسوم به برنامه جامع اقدام مشترك (برجام)، روند اسنپ بك يا همان مكانيسم بازگشت سريع را آغاز كرد و از مهرماه همان سال، همه تحريم هاي لغوشده سازمان ملل عليه ايران دوباره اعمال شد.

6. در واكنش به آن، دولت پزشكيان براي مهار تحريم ها و فشارهاي دشمنان، يكي از مهمترين برنامه هاي اقتصادي خود يعني حذف ارز ترجيحي را كليد زد. مطابق اين برنامه كه ناشي از اجبار و محدوديت هاي ارزي دولت بود و با هدف رفع كمبودها در كشور آغاز شد، دلار 28 هزار و 500 توماني براي همه كالاها از جمله كالاهاي اساسي، حذف و واردات كالاها با نرخ بازار، عملياتي شد و فقط تخصيص ارز دارو به صورت ترجيحي باقي ماند. اين تصميم، بالارفتن شديد نرخ تورم در كشور را در پي داشت. دولت براي مديريت آن، تخصيص كالابرگ يك ميليون توماني به همه 88 ميليون شهروند ايراني را آغاز كرد. اين مبلغ علاوه بر يارانه هاي نقدي است كه دولت از همان روز نخست به بيش از 45 ميليون ايراني در دهك هاي اول تا نهم پرداخت مي كند و از ابتداي برقراري آن در دوران دولت احمدي نژاد تاكنون 186 ماه بطور مداوم و با هزينه هاي سنگين ادامه داشته است. بنا به اعلام سازمان هدفمندي يارانه ها، مبلغ كل يارانه نقدي مردادماه گذشته، 135 هزار و 103 ميليارد ريال بوده و مبلغ كالابرگ نيز هر ماهه نزديك 880 هزار ميليارد ريال است. اين عدد، غير از مبالغي است كه تحت عنوان سود سهام عدالت در طول سال به حساب ميليون ها نفر مشمول آن واريز مي شود.

7. دولت هنوز در گيرودار اجراي طرح حذف ارز ترجيحي بود كه اعتراضات بازاريان شكل گرفت و با دخالت بيگانگان و توطئه آنان، اين اعتراضات به طرز بي سابقه اي شدّت يافت و در روزهاي 18 و 19 دي ماه با اتفاقات خونبار روبرو شد، به گونه اي كه طبق اعلام رسمي دولت، 3 هزار و 117 نفر در اين آشوب ها جان باختند و شهيد شدند.

8. دونالد ترامپ رييس جمهوري آمريكا كه بطور رسمي و علني از اعتراضات دي ماه اعلام حمايت كرده بود، پس از بازگشت آرامش به كشور، دومين جنگ مشترك خود با رژيم صهيونيستي عليه جمهوري اسلامي ايران را در كمتر از 9 ماه آغاز كرد و در حمله 9 اسفند 1404، حضرت آيت الله العظمي سيدعلي خامنه اي رهبر حكيم انقلاب اسلامي و شماري از فرماندهان ارشد نظامي را به شهادت رساند.

9. جنگ تحميلي سوم 40 روز ادامه يافت و در جريان آن، نزديك به 4 هزار تن از شهروندان ايراني از جمله شماري از دانشمندان، مسئولان امنيتي و فرماندهان نظامي ارشد كشور به شهادت رسيدند و زيرساخت هاي ايران از جمله بنادر، پل ها، جاده هاي ارتباطي، تأسيسات انرژي و كارخانجات تخريب شد. با اين حال، با تدابير رهبري جديد، مديريت دولت، مقاومت مردم و جانفشاني نيروهاي مسلح كشورمان، ايران توانست ضربات مهلكي به آمريكا و اسراييل و متحدان عربي و غربي آنها وارد آورد و مهاجمان را وادار سازد با پذيرش تفاهم نامه اسلام آباد، تن به آتش بس بدهند.

10. يكي از دستاوردهاي ايران در جنگ تحميلي سوم علاوه بر نمايش قدرت نظامي خود در عرصه موشكي و پهپادي كه بر افسانه شكست ناپذيري و گنبد آهنين اسراييل مهر ابطال زد، به دوران سلطه ناوهاي جنگي آمريكا در جهان پايان داد، و پايگاههاي نظامي آمريكا در كشورهاي منطقه را از معنا تهي ساخت، بستن كامل تنگه هرمز بود كه موجب قطع جريان جهاني نفت و افزايش بي سابقه قيمت انرژي و كود شيميايي در جهان از جمله در داخل آمريكا شد و همين امر، يكي از دلايل امضاي تفاهم نامه اسلام آباد از سوي واشنگتن عنوان مي شود. با اين حال، كمتر از سه هفته از امضاي اين تفاهم نامه از سوي دونالد ترامپ در كاخ اليزه فرانسه، آمريكا اقدام به نقض آتش بس كرد و نبرد هرمز ميان دو كشور با شليك موشك و پهپاد تا اوايل مرداد ادامه يافت.

11. همزمان با اين رويدادها، محاصره دريايي ايران كه از اسفندماه گذشته از سوي آمريكا آغاز شده بود، از 24 فروردين امسال تشديد شد و از همان زمان تاكنون، آمريكا تلاش كرده است با ممانعت از هرگونه تردد كشتي ها و ناوگان هاي تجاري با مبدا و مقصد بنادر ايران، به زعم خودش كشور و مردم ما را به زانو درآورد و هر بار اين فشار را افزايش مي دهد.برخي متحدان غربي و عربي آمريكا نيز در اين روند، او را ياري مي دهند.

12. علاوه بر همه اين بحران هاي بزرگ و آثار آن، مشكلات اقتصادي كشور در زمينه هايي از جمله وضعيت اشتغال و كمبود سوخت و انرژي نيز از دوره هاي گذشته براي دولت چهاردهم به ارث رسيده و شرايط را به مسيري برده كه اكنون كشور با مشكل كمبود بنزين دچار است و بايد هر چه زودتر براي آن چاره اي بينديشد؛ موضوعي كه هر گونه تغيير قيمت ناگهاني و اتخاذ تصميم هاي غيركارشناسي در باره آن مي تواند پيامدهاي خطرناك اجتماعي، اقتصادي و امنيتي به بار آورد.

فهرست بحران ها و مشكلات واقعي كه دولت پزشكيان با آن روبرو بوده و هست، مي تواند بسيار بيشتر و فراتر از آن چيزي باشد كه نوشتم. من در اين فهرست، به مخالفت هاي سياسي و جناحي با دولت چهاردهم كه از نظر دولت هاي قبل از او، بحران هايي بزرگ توصيف مي شد، هيچ اشاره اي نكرده ام.

انصاف بدهيد دولتي كه توانسته است در برابر اين همه بحران مقاومت كند، دوام بياورد، كشور را از نابودي نجات بدهد، مانع از قحطي، كمبود كالا و بحران هاي داخلي شود و براي ايران و ايراني و نظام جمهوري اسلامي در سطح جهان، عزت و افتخار و اقتدار به همراه بياورد، شايسته تحسين و تكريم و قدرداني نيست؟!

البته، اين موضوع به معناي ناديده انگاشتن برخي كاستي ها و كم كاري ها يا انتقاد به برخي تصميمات دولت چهاردهم نيست و بايد در جاي خود با نگاه كارشناسي آنها را نيز نقد كرد. با اين همه ولي در هفته دولت بايد از آقاي رييس جمهور قدرداني نمود و به او و همكارانش خداقوت و دست مريزاد گفت. پس؛

آقاي پزشكيان! بابت همه اين تلاش ها، زحمات، دستاوردها و پايمردي هاي تان، از شما سپاسگزاريم. از شما كه براي نجات ايران از جان مايه گذاشته اي، در جريان بمباران دشمن سفاك آمريكايي و صهيونيستي تا مرز شهادت پيش رفتي و ذره اي عقب ننشستي، ممنونيم. از شما و همكارانتان كه براي رفع مشكلات و بهبود زندگي مردم و سربلندي روزافزون ايران در عرصه جهاني همه توان و تلاش خود را به كار گرفته ايد، از صميم قلب قدرداني مي كنيم.

از شما كه به عنوان پيروز جنگ ، به دنبال پايان آن و تحقق صلحي عزتمندانه هستيد، متشكريم.

آقاي پزشكيان! دستتان را مي بوسيم و براي سلامتي رهبر معظم انقلاب اسلامي، سربلنديِ همه دولتمردان، شخص رييس جمهوري و ساير مسئولان نظام و تمامي كساني كه به مردم خدمت مي كنند و به حفظ ايران و سربلندي آن مي انديشند، دعا مي كنيم.

آقاي پزشكيان! بمان؛ همچنان ايستاده، مقاوم، شجاع و صبور.

محمدرضا نادري گيسور در يادداشتي در روزنامه اطلاعات نوشت: 

هفته دولت از امروز دوم شهريور با شعار دولت پاي كار مردم؛ روايت دفاع و سازندگي در كشور آغاز شده است و انتظار مي رود همچون سال هاي گذشته، در يك هفته آينده شاهد معرفي اقدامات دولت از سوي مسئولان و نيز، افتتاح طرحها و رونمايي از دستاوردهاي دولت چهاردهم باشيم.

با اين حال، هيچكس انتظار ندارد همانند دولت هاي پيشين، دولت پزشكيان در هفته پيش رو كه سومين هفته دولت براي او است، بتواند طرح هاي بسيار و اقدامات بي شمار رونمايي كند. دليل آن براي همه ما كاملاً روشن است. او از آغاز تشكيل دولت خود در هفتم مرداد 1403 هر روز با بحران ها و مشكلاتي بي سابقه، پرشمار و روزافزون روبرو بوده است. اگر از سيدمحمد خاتمي رييس دولت اصلاحات جمله مشهوري در تاريخ باقي مانده كه گفته بود: هر 9 روز يك بحران براي دولت من درست مي شود ، و همين جمله پايه تحليل و ارزيابي از عملكرد دولت هاي پس از او قرار گرفت، شرايط دولت پزشكيان كاملاً ديگرگونه است. پس از آن توصيف مشهور خاتمي از دولت خويش، برخي تحليلگران در توصيف دولت محمود احمدي نژاد گفته اند كه او هر روز گرفتار يك بحران بود و عده اي از مدافعان دولت حسن روحاني نيز اشاره كرده اند كه دولت روحاني هر 9 ساعت يك بحران داشت. اگر اين توصيفات را در باره دولت هاي پيش از پزشكيان بپذيريم، با شرايطي كه دولت او در اين مدت داشته است، بايد آن را دولت ابربحران ها توصيف كنيم. 

اگر خاتمي هر 9 روز، احمدي نژاد هر روز و روحاني هر 9 ساعت در دوران رياست جمهوري خود با يك بحران مواجه بودند، اما اين بحران ها هيچگاه از نظر مقياس، شدت، بزرگي، عمق و وسعت به گرد پاي بحران هاي متعددي كه دولت پزشكيان در اين مدت از سر گذرانده، نمي رسيده است. بحران هاي آن دولت ها، از نظر مقياس، همگي بحران هاي داخلي، از نظر جنس، اغلب سياسي، از نظر شدت، تا حد زيادي كم عمق و محدود و از نظر وسعت، اغلب در محدوده داخل ايران بود. اما، آيا بحران هاي دولت پزشكيان نيز همينطور بوده است؟!

براي پاسخ، كافي است خيلي كوتاه اين بحران ها را مرور كنيم: 

1. پزشكيان هنوز مراسم تحليف خود را در مجلس تمام نكرده و در صندلي خود به عنوان رييس جمهور ننشسته بود كه يكي از عزيزترين و محترم ترين مهمانان خارجي اش در مراسم تحليف يعني اسماعيل هنيه رهبر حماس در محل اقامتش در تهران توسط اسراييل ترور شد و به شهادت رسيد.

2. ناترازي هاي گسترده در حوزه انرژي كه از قبل وجود داشت، در همان ماههاي نخست دولت او به اوج رسيد. به گونه اي كه در پاييز و زمستان همان سال، كمبود برق و گاز آغاز شد و با قطعي هاي مكرر در ماههاي سرد سال ادامه يافت.

3. دولت هنوز به اين وضعيت به طور كامل سر و سامان نداده بود كه ايران در همان سال و سال بعد با كمبود باران و يك خشكسالي بي سابقه كه در 50 سال گذشته سابقه نداشت، روبرو شد و تنش هاي آبي و كمبود آب در بسياري از شهرها و روستاها به مجموعه بحران هاي دولت افزود.

4. پزشكيان در تلاش براي رفع اين مشكلات بود كه اواخر خرداد 1404 جنگ 12 روزه مشترك آمريكا و رژيم صهيونيستي به عنوان ابرقدرت جهان و قدرت نظامي منطقه با پشتيباني برخي دولت هاي غربي و عربي عليه ايران آغاز شد كه هم خسارت ها و هم شهادت هاي بسيار در كشورمان از جمله در ميان فرماندهان عاليرتبه نظامي و دانشمندان مطرح هسته اي به بار آورد.

5. هنوز جنگ تمام نشده بود كه اروپا در همدستي با آمريكا و رژيم صهيونيستي به بهانه عدم پايبندي ايران به توافق هسته اي موسوم به برنامه جامع اقدام مشترك (برجام)، روند اسنپ بك يا همان مكانيسم بازگشت سريع را آغاز كرد و از مهرماه همان سال، همه تحريم هاي لغوشده سازمان ملل عليه ايران دوباره اعمال شد.

6. در واكنش به آن، دولت پزشكيان براي مهار تحريم ها و فشارهاي دشمنان، يكي از مهمترين برنامه هاي اقتصادي خود يعني حذف ارز ترجيحي را كليد زد. مطابق اين برنامه كه ناشي از اجبار و محدوديت هاي ارزي دولت بود و با هدف رفع كمبودها در كشور آغاز شد، دلار 28 هزار و 500 توماني براي همه كالاها از جمله كالاهاي اساسي، حذف و واردات كالاها با نرخ بازار، عملياتي شد و فقط تخصيص ارز دارو به صورت ترجيحي باقي ماند. اين تصميم، بالارفتن شديد نرخ تورم در كشور را در پي داشت. دولت براي مديريت آن، تخصيص كالابرگ يك ميليون توماني به همه 88 ميليون شهروند ايراني را آغاز كرد. اين مبلغ علاوه بر يارانه هاي نقدي است كه دولت از همان روز نخست به بيش از 45 ميليون ايراني در دهك هاي اول تا نهم پرداخت مي كند و از ابتداي برقراري آن در دوران دولت احمدي نژاد تاكنون 186 ماه بطور مداوم و با هزينه هاي سنگين ادامه داشته است. بنا به اعلام سازمان هدفمندي يارانه ها، مبلغ كل يارانه نقدي مردادماه گذشته، 135 هزار و 103 ميليارد ريال بوده و مبلغ كالابرگ نيز هر ماهه نزديك 880 هزار ميليارد ريال است. اين عدد، غير از مبالغي است كه تحت عنوان سود سهام عدالت در طول سال به حساب ميليون ها نفر مشمول آن واريز مي شود.  

7.  دولت هنوز در گيرودار اجراي طرح حذف ارز ترجيحي بود كه اعتراضات بازاريان شكل گرفت و با دخالت بيگانگان و توطئه آنان، اين اعتراضات به طرز بي سابقه اي شدّت يافت و در روزهاي 18 و 19 دي ماه با اتفاقات خونبار روبرو شد، به گونه اي كه طبق اعلام رسمي دولت، 3 هزار و 117 نفر در اين آشوب ها جان باختند  و شهيد شدند.

8. دونالد ترامپ رييس جمهوري آمريكا كه بطور رسمي و علني از اعتراضات دي ماه اعلام حمايت كرده بود، پس از بازگشت آرامش به كشور، دومين جنگ مشترك خود با رژيم صهيونيستي عليه جمهوري اسلامي ايران را در كمتر از 9 ماه آغاز كرد و در حمله 9 اسفند 1404، حضرت آيت الله العظمي سيدعلي خامنه اي رهبر حكيم انقلاب اسلامي و شماري از فرماندهان ارشد نظامي را به شهادت رساند. 

9. جنگ تحميلي سوم 40 روز ادامه يافت و در جريان آن، نزديك به 4 هزار تن از شهروندان ايراني از جمله شماري از دانشمندان، مسئولان امنيتي و فرماندهان نظامي ارشد كشور به شهادت رسيدند و زيرساخت هاي ايران از جمله بنادر، پل ها، جاده هاي ارتباطي، تأسيسات انرژي و كارخانجات تخريب شد. با اين حال، با تدابير رهبري جديد، مديريت دولت، مقاومت مردم و جانفشاني نيروهاي مسلح كشورمان، ايران توانست ضربات مهلكي به آمريكا و اسراييل و متحدان عربي و غربي آنها وارد آورد و مهاجمان را وادار سازد با پذيرش تفاهم نامه اسلام آباد، تن به آتش بس بدهند.

10. يكي از دستاوردهاي ايران در جنگ تحميلي سوم علاوه بر نمايش قدرت نظامي خود در عرصه موشكي و پهپادي كه بر افسانه شكست ناپذيري و گنبد آهنين اسراييل مهر ابطال زد، به دوران سلطه ناوهاي جنگي آمريكا در جهان پايان داد، و پايگاههاي نظامي آمريكا در كشورهاي منطقه را از معنا تهي ساخت، بستن كامل تنگه هرمز بود كه موجب قطع جريان جهاني نفت و افزايش بي سابقه قيمت انرژي و كود شيميايي در جهان از جمله در داخل آمريكا شد و همين امر، يكي از دلايل امضاي تفاهم نامه اسلام آباد از سوي واشنگتن عنوان مي شود. با اين حال، كمتر از سه هفته از امضاي اين تفاهم نامه از سوي دونالد ترامپ در كاخ اليزه فرانسه، آمريكا اقدام به نقض آتش بس كرد و نبرد هرمز ميان دو كشور با شليك موشك و پهپاد تا اوايل مرداد ادامه يافت.

11. همزمان با اين رويدادها، محاصره دريايي ايران كه از اسفندماه گذشته از سوي آمريكا آغاز شده بود، از 24 فروردين امسال تشديد شد و از همان زمان تاكنون، آمريكا تلاش كرده است با ممانعت از هرگونه تردد كشتي ها و ناوگان هاي تجاري با مبدا و مقصد بنادر ايران، به زعم خودش كشور و مردم ما را به زانو درآورد و هر بار اين فشار را افزايش مي دهد.برخي متحدان غربي و عربي آمريكا نيز در اين روند، او را ياري مي دهند.

12. علاوه بر همه اين بحران هاي بزرگ و آثار آن، مشكلات اقتصادي كشور در زمينه هايي از جمله وضعيت اشتغال و كمبود سوخت و انرژي نيز از دوره هاي گذشته براي دولت چهاردهم به ارث رسيده و شرايط را به مسيري برده كه اكنون كشور با مشكل كمبود بنزين دچار است و بايد هر چه زودتر براي آن چاره اي بينديشد؛ موضوعي كه هر گونه تغيير قيمت ناگهاني و اتخاذ تصميم هاي غيركارشناسي در باره آن مي تواند پيامدهاي خطرناك اجتماعي، اقتصادي و امنيتي به بار آورد.

فهرست بحران ها و مشكلات واقعي كه دولت پزشكيان با آن روبرو بوده و هست، مي تواند بسيار بيشتر و فراتر از آن چيزي باشد كه نوشتم. من در اين فهرست، به مخالفت هاي سياسي و جناحي با دولت چهاردهم كه از نظر دولت هاي قبل از او، بحران هايي بزرگ توصيف مي شد، هيچ اشاره اي نكرده ام.

انصاف بدهيد دولتي كه توانسته است در برابر اين همه بحران مقاومت كند، دوام بياورد، كشور را از نابودي نجات بدهد، مانع از قحطي، كمبود كالا و بحران هاي داخلي شود و براي ايران و ايراني و نظام جمهوري اسلامي در سطح جهان، عزت و افتخار و اقتدار به همراه بياورد، شايسته تحسين و تكريم و قدرداني نيست؟!

البته، اين موضوع به معناي ناديده انگاشتن برخي كاستي ها و كم كاري ها يا انتقاد به برخي تصميمات دولت چهاردهم نيست و بايد در جاي خود با نگاه كارشناسي آنها را نيز نقد كرد. با اين همه ولي در هفته دولت بايد از آقاي رييس جمهور قدرداني نمود و به او و همكارانش خداقوت و دست مريزاد گفت. پس؛

آقاي پزشكيان! بابت همه اين تلاش ها، زحمات، دستاوردها و پايمردي هاي تان، از شما سپاسگزاريم. از شما كه براي نجات ايران از جان مايه گذاشته اي، در جريان بمباران دشمن سفاك آمريكايي و صهيونيستي تا مرز شهادت پيش رفتي و ذره اي عقب ننشستي، ممنونيم. از شما و همكارانتان كه براي رفع مشكلات و بهبود زندگي مردم و سربلندي روزافزون ايران در عرصه جهاني همه توان و تلاش خود را به كار گرفته ايد، از صميم قلب قدرداني مي كنيم.  از شما كه به عنوان پيروز جنگ ، به دنبال پايان آن و تحقق صلحي عزتمندانه هستيد، متشكريم.

آقاي پزشكيان! دستتان را مي بوسيم و براي سلامتي رهبر معظم انقلاب اسلامي، سربلنديِ همه دولتمردان، شخص رييس جمهوري و ساير مسئولان نظام و تمامي كساني كه به مردم خدمت مي كنند و به حفظ ايران و سربلندي آن مي انديشند، دعا مي كنيم.

آقاي پزشكيان! بمان؛ همچنان ايستاده، مقاوم، شجاع و صبور.

 

اعتمادآنلاين "

ندا جعفري-طي روزهاي اخير شايعاتي در خصوص حذف سه دهك پردرآمد از طرح كالابرگ الكترونيكي، موجي از پرسش ها را ميان افكار عمومي ايجاد كرده است و برخي خبرگزاري ها و سايت هاي خبري نيز خبر شارژ نشدن كالابرگ مرداد ماه سه دهك پردرآمد و آغاز حذف اين سه دهك از دريافت كالابرگ الكترونيكي را منتشر كردند.

به گزارش اعتماد، موضوع حذف يارانه و كالابرگ خانوارهاي پردرآمد در روزهاي اخير بار ديگر به يكي از بحث هاي مهم اقتصادي تبديل شده است. در مردادماه 1405 نيز روند تغيير در فهرست مشمولان ادامه پيدا كرده و همزمان درباره حذف برخي خانوارها از اعتبار كالابرگ ابهام هايي ايجاد شده است. گزارش هاي منتشرشده نيز نشان مي دهد زمانبندي پرداخت نقدي و شارژ كالابرگ از يكديگر جدا شده و در برخي موارد، خانوارها با تغيير وضعيت مشموليت مواجه شده اند.

پس از انتشار اين خبر يعقوب اندايش، معاون رفاه و امور اقتصادي وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي در گفت وگو با يكي از رسانه ها با رد ادعاي حذف كالابرگ مردادماه اعلام كرد؛ براي گروه سوم خانوارها افرادي كه پنجم شهريورماه نوبت دريافت كالابرگ مردادماه آنهاست، اين كالابرگ همان سهم مردادماه آنها محسوب مي شود. او گفته است؛ در مردادماه شارژ كالابرگ را از پانزدهم ماه آغاز كرديم و خانوارها در سه گروه قرار گرفتند. گروه نخست شامل؛ سرپرستان خانواري بود كه رقم پاياني كد ملي آنها 0 تا 2 و خانواده هاي تحت پوشش كميته امداد، بهزيستي و نيروهاي مسلح كه در مجموع حدود 40 ميليون نفر بودند و كالابرگ خود را دريافت كردند. از 25 مردادماه نيز خانوارهايي كه رقم پاياني كد ملي سرپرست آنها 3 تا 6 بود، امكان دريافت كالابرگ خود را پيدا كردند و در نهايت، گروه سوم در پنجم شهريورماه مشمول شارژ كالابرگ خواهند شد. معاون رفاه و امور اقتصادي وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي تاكيد كرده است؛ بنابراين فردي كه پنجم شهريورماه كالابرگ خود را دريافت مي كند، در واقع كالابرگ مردادماه خود را دريافت كرده و به هيچ عنوان يك ماه از سهمشان كم نشده است. وي درباره علت تغيير زمانبندي شارژ كالابرگ گفته است: اين اقدام با هدف مديريت بهتر تقاضا و عرضه، تنظيم مراجعات و هماهنگي بيشتر با فروشگاه ها انجام شده است تا توزيع كالابرگ به شكل يكنواخت انجام شود و امكان برنامه ريزي مناسب تر فراهم شود. يعقوب اندايش همچنين درباره زمانبندي كالابرگ شهريورماه اظهار كرده كه بلافاصله پس از پايان اين مرحله، از 15 شهريورماه نوبت جديد شارژ كالابرگ، مربوط به شهريورماه آغاز خواهد شد. در اين مرحله نيز به همين ترتيب، گروه نخست در 15 شهريورماه، گروه دوم در 25 شهريورماه و گروه سوم در پنجم ماه بعد شارژ خواهند شد. در اين زمانبندي هيچ فرد يا گروهي حذف نشده است و قرار نيست يك ماه از سهم كالابرگ هيچ يك از خانوارها كم شود. بنابراين شهروندان مي توانند بر اساس زمانبندي اعلام شده، كالابرگ خود را دريافت و استفاده كنند. شارژ كالابرگ بايد براي همه يكسان باشد؟

جعفر قادري، نماينده كميسيون اقتصادي مجلس در خصوص ضدونقيض ها در مورد شارژ كالابرگ مردادماه به اعتماد مي گويد: پرداخت يارانه به همه اقشار جامعه منطقي نيست و منابع محدود دولت بايد به سمت خانوارهايي هدايت شود كه واقعا به حمايت معيشتي نياز دارند. جعفر قادري در اين باره مي گويد: اصل موضوع حذف دهك هاي پردرآمد از دريافت يارانه، تصميمي منطقي است، چرا كه در قوانين مختلف نيز بر اين موضوع تاكيد شده كه دولت بايد حمايت هاي خود را بيشتر متوجه اقشار پايين درآمدي و خانوارهاي نيازمند كند. به گفته او، در سال هاي گذشته اين سياست به دلايل مختلف به طور كامل اجرا نشده و در نتيجه بخشي از منابع يارانه اي همچنان به خانوارهايي اختصاص پيدا مي كند كه از نظر مالي توانايي تامين هزينه هاي زندگي خود را دارند. قادري تاكيد مي كند: در شرايط فعلي اقتصاد كشور، پرداخت كالابرگ الكترونيك به صورت يكسان به همه گروه هاي درآمدي نه از نظر اقتصادي قابل دفاع است و نه با محدوديت هاي منابع دولت سازگاري دارد.

به اعتقاد او، زماني كه منابع دولت محدود است، بايد اولويت پرداخت ها مشخص شود و حمايت بيشتري از خانوارهايي صورت بگيرد كه با فشار بيشتري از محل تورم و افزايش هزينه هاي زندگي مواجه هستند.

او توضيح مي دهد: اگر دولت بتواند منابعي را كه از حذف خانوارهاي برخوردار آزاد مي شود، به اقشار آسيب پذير اختصاص دهد، اين امكان وجود دارد كه ميزان حمايت معيشتي دهك هاي پايين افزايش پيدا كند. اين موضوع در شرايطي اهميت بيشتري پيدا مي كند كه هزينه سبد مصرفي خانوار طي ماه هاي گذشته افزايش پيدا كرده و قدرت خريد خانوارهاي كم درآمد تحت فشار قرار گرفته است. به گفته اين نماينده مجلس، مطالبه افزايش مبلغ يارانه و كالابرگ نيز از سوي خانوارهاي كم درآمد وجود دارد و طبيعي است كه با افزايش قيمت كالاهاي اساسي، رقم حمايت هاي معيشتي نيز مورد بازنگري قرار بگيرد. با اين حال، افزايش اعتبار كالابرگ بدون تامين منابع پايدار مي تواند تبعات اقتصادي جدي به همراه داشته باشد.

قادري درباره نحوه تامين منابع براي افزايش يارانه ها هشدار مي دهد و مي گويد: اگر دولت بخواهد بدون داشتن منابع واقعي، رقم يارانه ها را افزايش دهد و براي تامين آن به افزايش پايه پولي و نقدينگي متوسل شود، نتيجه نهايي مي تواند تشديد تورم باشد. او ادامه مي دهد: بخشي از تورم موجود در اقتصاد ناشي از فشار هزينه است و بخشي نيز مي تواند از افزايش تقاضا ناشي شود. در چنين شرايطي، اگر دولت براي تامين هزينه هاي خود به افزايش پايه پولي و رشد نقدينگي روي بياورد، فشار تورمي بيشتري به اقتصاد وارد مي شود. اين نماينده مجلس معتقد است؛ دولت بايد ميان سياست حمايتي و سياست پولي توازن ايجاد كند. از يك طرف، نمي توان اقشار آسيب پذير را در برابر افزايش قيمت ها بدون حمايت رها كرد و از طرف ديگر، نمي توان هزينه اين حمايت را از محل خلق پول و افزايش نقدينگي تامين كرد. قادري مي افزايد: وقتي دولت با محدوديت منابع در بودجه عمومي و همچنين در منابع مربوط به هدفمندي يارانه ها مواجه است، منطقي نيست كه براي افزايش پرداخت ها مجددا به سمت افزايش پايه پولي برود. اين اقدام ممكن است در كوتاه مدت قدرت خريد اسمي خانوار را افزايش دهد، اما در نهايت با افزايش تورم، بخشي از همان حمايت را خنثي مي كند. به گفته قادري، اگر قرار است دهك هاي برخوردار از دريافت يارانه و كالابرگ حذف شوند، منابع حاصل از اين اقدام بايد به شكل هدفمند براي حمايت از دهك هاي پايين درآمدي مصرف شود. او تاكيد مي كند: فلسفه اصلي اجراي چنين سياستي اين نيست كه دولت صرفا تعدادي از خانوارها را از فهرست يارانه بگيران خارج و منابع را به شكل ديگري مصرف كند. هدف بايد اين باشد كه منابع محدود موجود در اقتصاد به سمت كساني هدايت شود كه نياز بيشتري به حمايت دارند. اين موضوع در آيين نامه هاي مرتبط با هدفمندي نيز مورد توجه قرار گرفته و منابع حاصل از حذف دهك هاي هشتم، نهم و دهم براي تامين اعتبار كالابرگ در نظر گرفته شده است. قادري ادامه مي دهد: اگر منابع حاصل از حذف خانوارهاي برخوردار به افزايش اعتبار كالابرگ دهك هاي پايين اختصاص پيدا كند، سياست حذف مي تواند آثار اجتماعي و اقتصادي قابل قبولي داشته باشد. اما اگر اين منابع صرف هزينه هاي ديگري شود، طبيعي است كه مردم نسبت به فلسفه اجراي طرح سوال داشته باشند.

يكي ديگر از موضوعات مهم از نگاه قادري، نحوه شناسايي خانوارهاي برخوردار است، او معتقد است: دولت بايد اطلاعات اقتصادي خانوارها را به صورت دقيق و مستمر به روزرساني كند تا خانواري كه واقعا مستحق دريافت يارانه نيست، از فهرست حذف شود و در مقابل، خانواري كه به دليل اشتباه اطلاعاتي يا تغيير شرايط اقتصادي در گروه برخوردار قرار گرفته، امكان اعتراض و اصلاح وضعيت خود را داشته باشد. قادري مي گويد: دولت بايد پايگاه اطلاعاتي كاملي داشته باشد و ملاك هاي حذف نيز براي مردم روشن باشد. اطلاعات مربوط به درآمد، دارايي، خودرو، املاك و ساير شاخص هاي اقتصادي بايد به شكل دقيق مورد بررسي قرار بگيرد. او تاكيد مي كند: صرف قرار گرفتن يك خانوار در يك دهك نبايد بدون امكان بررسي و اعتراض، مبناي قطعي حذف قرار بگيرد. اگر اطلاعات اقتصادي خانوار به روز نباشد، احتمال خطا وجود دارد و ممكن است خانواري كه واقعا نيازمند حمايت است، از دريافت يارانه محروم شود.

قادري با اشاره به تجربه سال هاي گذشته تاكيد مي كند: يكي از مشكلات موجود در اجراي سياست يارانه اي، خطا در شناسايي برخي خانوارها بوده است؛ به اين معنا كه در مواردي خانوارهايي كه استحقاق دريافت يارانه نداشته اند همچنان در فهرست قرار گرفته اند و در مقابل، برخي خانوارهاي نيازمند از دريافت حمايت محروم شده اند.

او معتقد است؛ براي جلوگيري از تكرار اين وضعيت، بايد اطلاعات اقتصادي خانوارها به صورت رفت وبرگشتي بررسي شود و امكان اعتراض واقعي براي شهروندان وجود داشته باشد. به گفته قادري، اگر فردي اعلام كند كه درآمد يا دارايي او از سقف تعيين شده توسط دولت پايين تر است، اطلاعات او بايد دوباره بررسي شود و در صورت اثبات ادعا، مشمول حمايت باقي بماند. در مقابل، اگر مشخص شود درآمد، دارايي يا سطح برخورداري خانوار از سقف تعيين شده بالاتر است، حذف يارانه بايد بدون تعلل انجام شود. قادري درباره تعيين تكليف يارانه ايرانيان مقيم خارج از كشور نيز مي گويد: اصل هدفمند كردن پرداخت ها قابل دفاع است. اگر فردي سال ها خارج از كشور زندگي مي كند و شرايط دريافت حمايت معيشتي داخل كشور را ندارد، پرداخت يارانه به او منطقي نيست.

با اين حال، به اعتقاد او، اين سياست نيز بايد بر مبناي اطلاعات دقيق و قابل استناد اجرا شود و نبايد صرفا براساس حدس يا اطلاعات ناقص تصميم گيري شود. در سياست جديد حذف يارانه، موضوع ايرانيان خارج از كشور نيز در كنار دهك بندي اقتصادي مورد توجه قرار گرفته است.

اين نماينده مجلس در پايان تاكيد مي كند: افزايش حمايت از دهك هاي پايين درآمدي ضرورت دارد، اما اين افزايش بايد از محل منابع واقعي صورت بگيرد.اگر منابع حاصل از حذف خانوارهاي برخوردار بتواند مستقيما به دهك هاي پايين منتقل شود، امكان افزايش حمايت معيشتي وجود دارد؛ اما اگر دولت بخواهد براي افزايش يارانه ها پول جديد خلق كند، اين سياست در نهايت به ضرر همان اقشار آسيب پذير تمام مي شود.

او معتقد است؛ سياست يارانه اي زماني مي تواند موفق باشد كه سه اصل همزمان رعايت شود: نخست، شناسايي دقيق خانوارهاي برخوردار و نيازمند؛ دوم، هدايت منابع آزادشده به سمت دهك هاي پايين و سوم، جلوگيري از تامين هزينه هاي يارانه اي از طريق افزايش پايه پولي و نقدينگي.

قادري تاكيد مي كند: هدف نهايي نبايد صرفا حذف يارانه يك گروه و پرداخت آن به گروه ديگر باشد، بلكه بايد افزايش قدرت خريد اقشار كم درآمد و حمايت موثر از معيشت آنها باشد. در شرايطي كه تورم فشار زيادي به خانوارها وارد مي كند، منابع حمايتي بايد دقيقا به كساني برسد كه بيشترين نياز را دارند و در عين حال، نحوه تامين اين منابع نيز نبايد به تشديد تورم منجر شود. حذف دهك هاي بالا اصلاح يك اشتباه

مهدي فيضي، اقتصاددان به اعتماد مي گويد: پرداخت يارانه بايد از ابتدا بر مبناي حمايت از اقشار فرودست و نيازمند طراحي مي شد و اختصاص منابع به دهك هاي بالاي درآمدي، چه به شكل نقدي و چه غيرنقدي، با فلسفه اصلي هدفمندي يارانه ها همخواني ندارد. فيضي با اشاره به اينكه هنوز برنامه مشخص دولت براي منابع آزاد شده از محل حذف دهك هاي پردرآمد اعلام نشده است، اظهار مي كند: بنده برنامه اي در اين زمينه نشنيده ام و نمي دانم قرار است منابع آزادشده دقيقا در چه مسيري هزينه شود، اما اصل حذف دهك هاي بالا از دريافت كالابرگ، اتفاق عجيبي نيست و تا حدي قابل پيش بيني است.

اين اقتصاددان در ابتدا به مبناي طراحي سياست كالابرگ اشاره مي كند و مي گويد: در زمان مطرح شدن اين سياست، موضوعي كه اعلام مي شد تا حدي به مفهوم درآمد پايه همگاني يا UBI، يعني Universal Basic Income، نزديك بود. درآمد پايه همگاني در ادبيات توسعه، مفهومي شناخته شده است كه بر پرداخت مبلغي مشخص و منظم به همه افراد جامعه، بدون توجه به سطح درآمد آنها تاكيد دارد. به گفته فيضي، البته حتي در كشورهاي توسعه يافته نيز درباره ميزان اثربخشي اين سياست شواهد و نتايج متفاوتي وجود دارد و نمي توان با قطعيت گفت كه درآمد پايه همگاني در همه شرايط اقتصادي سياست موفقي است. او ادامه مي دهد: اين سياست در كشورهاي در حال توسعه اي مانند ايران تجربه گسترده و موفقي نداشته است. بنابراين از ابتدا براي بنده هم عجيب بود كه چنين مفهومي به نوعي در طراحي كالابرگ مورد توجه قرار بگيرد و تاكيد شود كه اين حمايت بايد مستقل از سطح درآمد افراد باشد.

فيضي معتقد است؛ با توجه به محدوديت منابع دولت و شرايط اقتصادي كشور، پرداخت حمايت هاي يكسان به همه گروه هاي درآمدي نمي تواند سياستي پايدار باشد.

اين اقتصاددان درپاسخ به اين پرسش كه آيا در صورت حذف دهك هاي پردرآمد در نهايت اين منابع به اقشار آسيب پذير اختصاص پيدا مي كند يا خير، مي گويد: هنوز برنامه مشخصي در اين زمينه اعلام نشده است. با اين حال، يكي از فرضيه ها اين است كه دولت با توجه به خطر كسري بودجه، تلاش مي كند حجم پرداخت هاي خود را كاهش دهد و منابع مورد نياز براي اجراي سياست هاي حمايتي را مديريت كند. به اعتقاد فيضي، اگر دولت با محدوديت منابع مواجه باشد، ادامه پرداخت يارانه به خانوارهاي پردرآمد توجيه اقتصادي ندارد. به هر حال منابع عمومي بايد به سمت گروه هايي هدايت شود كه قدرت خريد پايين تري دارند و در برابر تورم آسيب پذيرتر هستند.

او تاكيد مي كند: از ابتدا هم عجيب بود كه بخواهيم سياستي شبيه درآمد پايه همگاني را در اقتصادي مانند ايران اجرا كنيم؛ اقتصادي كه با محدوديت منابع، تورم بالا و كسري بودجه مواجه است و مانند برخي كشورهاي توسعه يافته، منابع درآمدي مازاد براي توزيع ميان همه شهروندان ندارد.

فيضي با اشاره به سابقه اجراي قانون هدفمندي يارانه ها مي گويد: چالش پرداخت يارانه به گروه هاي برخوردار، موضوع تازه اي نيست و از زمان اجراي طرح هدفمندي يارانه ها در دوره دولت محمود احمدي نژاد نيز وجود داشته است. در علم اقتصاد، فلسفه پرداخت يارانه اين است كه از افراد تهيدست، فرودست و نيازمند حمايت شود، نه اينكه منابع عمومي در اختيار افراد ثروتمند قرار بگيرد. با اين حال، در ايران به دليل ساختار پرداخت يارانه ها، در مقاطعي افراد ثروتمند حتي چندين برابر افراد فقير از برخي يارانه ها استفاده كرده اند. به گفته اين اقتصاددان، دليل اصلي اين وضعيت آن است كه بخش قابل توجهي از يارانه ها در ايران به شكل يارانه مصرفي پرداخت مي شود. براي مثال، در مورد بنزين، نان و برخي كالاها و خدمات ديگر، هر فرد هرچه بيشتر مصرف كند، عملا سهم بيشتري از يارانه دريافت مي كند. او مي افزايد: طبيعتا افراد ثروتمند به دليل مصرف بيشتر، از يارانه هاي پنهان سهم بيشتري مي برند. بنابراين يكي از مشكلات اساسي نظام يارانه اي همين بوده است كه منابعي كه بايد به سمت اقشار كم درآمد هدايت شود، به شكل گسترده در اختيار همه گروه ها قرار مي گيرد و حتي افراد برخوردار سهم بيشتري از آن دريافت مي كنند.

فيضي معتقد است؛ حركت به سمت يارانه نقدي در ابتداي اجراي هدفمندي، گامي در جهت اصلاح اين وضعيت بوده، اما اين سياست نيز به شكل كامل بر اساس سطح درآمد خانوارها هدف گذاري نشده است. در ابتدا قرار بود همه افراد يارانه دريافت كنند و بعد به تدريج گروه هايي از فهرست حذف شدند. حتي در مقاطعي، ايرانيان خارج از كشور نيز در فهرست دريافت كنندگان قرار داشتند. اين موضوع نشان مي دهد كه در ابتداي اجراي سياست، پايگاه اطلاعاتي لازم براي شناسايي دقيق وضعيت اقتصادي خانوارها وجود نداشته است. به گفته او، با گذشت زمان دولت تلاش كرده است اطلاعات بيشتري درباره وضعيت اقتصادي خانوارها جمع آوري كند و شاخص هاي مختلفي را براي تعيين سطح برخورداري افراد در نظر بگيرد؛ از جمله وضعيت مسكن، خودرو، سفرهاي خارجي و برخي اطلاعات مالي.

اين اقتصاددان با انتقاد از خطاهاي موجود در گذشته تاكيد مي كند: نظام شناسايي دهك هاي درآمدي در سال هاي اخير بهبود قابل توجهي پيدا كرده است. بنده در مقطعي با اين داده ها كار كرده ام و مشكلاتي در آنها وجود داشت براي مثال، افرادي داراي تراكنش هاي بانكي بالا شناسايي مي شدند، اما لزوما افراد ثروتمندي نبودند، چراكه ممكن بود حساب بانكي آنها توسط افراد ديگري مورد استفاده قرار گرفته باشد.

او اضافه مي كند: اين خطاها تا حدي قابل درك است، زيرا ساختار نظام بانكي و اطلاعات مالي كشور هنوز به اندازه نظام هاي مالي توسعه يافته امكان رصد دقيق همه تراكنش ها و روابط مالي را ندارد. با اين حال بايد اذعان كرد كه در سال هاي اخير دقت پايگاه هاي اطلاعاتي و تشخيص دهك هاي درآمدي نسبت به گذشته بسيار بهتر شده است.

فيضي حذف دهك هاي پردرآمد از فهرست دريافت كنندگان كالابرگ الكترونيك را در مجموع اصلاح يك اشتباه اوليه مي داند و مي گويد: به نظر مي رسد اكنون به تدريج در حال بازگشت به نقطه اي هستيم كه بايد از ابتدا در آن قرار مي گرفتيم؛ يعني يارانه بايد به دهك هاي پايين و گروه هاي نيازمند اختصاص پيدا كند و پرداخت منابع عمومي به دهك هاي بالا، چه به صورت نقدي و چه غيرنقدي، متوقف شود.

او در پايان با اشاره به شرايط جديد اقتصادي كشور مي گويد: زماني كه طرح كالابرگ آغاز شد، هنوز جنگ شروع نشده بود و شرايط مالي دولت نيز با وضعيت امروز تفاوت داشت. در آن مقطع احتمالا پيش بيني نمي شد كه كشور با كسري بودجه پيش بيني نشده و هزينه هاي ناشي از آسيب هاي جنگ مواجه شود. اكنون كه اين هزينه ها خود را نشان مي دهد، احتمالا منابعي كه براي اجراي كالابرگ در نظر گرفته شده بود ديگر به شكل گذشته قابل تامين نيست و بنابراين اصلاح سياست و تغيير در گروه هاي مشمول، اجتناب ناپذير است. در چنين شرايطي، اصل مهم اين است كه منابع محدود دولت به جاي توزيع گسترده ميان همه گروه هاي درآمدي، به سمت خانوارهايي هدايت شود كه بيشترين نياز را به حمايت دارند و اجراي سياست هاي حمايتي نيز با توان واقعي بودجه كشورهماهنگ باشد.

روزنو :قادري درباره تعيين تكليف يارانه ايرانيان مقيم خارج از كشور نيز مي گويد: اصل هدفمند كردن پرداخت ها قابل دفاع است. اگر فردي سال ها خارج از كشور زندگي مي كند و شرايط دريافت حمايت معيشتي داخل كشور را ندارد، پرداخت يارانه به او منطقي نيست.

طي روز هاي اخير شايعاتي در خصوص حذف سه دهك پردرآمد از طرح كالابرگ الكترونيكي، موجي از پرسش ها را ميان افكار عمومي ايجاد كرده است و برخي خبرگزاري ها و سايت هاي خبري نيز خبر شارژ نشدن كالابرگ مرداد ماه سه دهك پردرآمد و آغاز حذف اين سه دهك از دريافت كالابرگ الكترونيكي را منتشر كردند.

به گزارش روز نو موضوع حذف يارانه و كالابرگ خانوار هاي پردرآمد در روز هاي اخير بار ديگر به يكي از بحث هاي مهم اقتصادي تبديل شده است. در مردادماه 1405 نيز روند تغيير در فهرست مشمولان ادامه پيدا كرده و همزمان درباره حذف برخي خانوار ها از اعتبار كالابرگ ابهام هايي ايجاد شده است.

 گزارش هاي منتشرشده نيز نشان مي دهد زمانبندي پرداخت نقدي و شارژ كالابرگ از يكديگر جدا شده و در برخي موارد، خانوار ها با تغيير وضعيت مشموليت مواجه شده اند.

پس از انتشار اين خبر يعقوب اندايش، معاون رفاه و امور اقتصادي وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي در گفت و گو با يكي از رسانه ها با رد ادعاي حذف كالابرگ مردادماه اعلام كرد؛ براي گروه سوم خانوار ها افرادي كه پنجم شهريورماه نوبت دريافت كالابرگ مردادماه آنهاست، اين كالابرگ همان سهم مردادماه آنها محسوب مي شود.

او گفته است؛ در مردادماه شارژ كالابرگ را از پانزدهم ماه آغاز كرديم و خانوار ها در سه گروه قرار گرفتند.

گروه نخست شامل؛ سرپرستان خانواري بود كه رقم پاياني كد ملي آنها 0 تا 2 و خانواده هاي تحت پوشش كميته امداد، بهزيستي و نيرو هاي مسلح كه در مجموع حدود 40 ميليون نفر بودند و كالابرگ خود را دريافت كردند.

از 25 مردادماه نيز خانوار هايي كه رقم پاياني كد ملي سرپرست آنها 3 تا 6 بود، امكان دريافت كالابرگ خود را پيدا كردند و در نهايت، گروه سوم در پنجم شهريورماه مشمول شارژ كالابرگ خواهند شد.

معاون رفاه و امور اقتصادي وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي تاكيد كرده است؛ بنابراين فردي كه پنجم شهريورماه كالابرگ خود را دريافت مي كند، در واقع كالابرگ مردادماه خود را دريافت كرده و به هيچ عنوان يك ماه از سهمشان كم نشده است.

وي درباره علت تغيير زمانبندي شارژ كالابرگ گفته است: اين اقدام با هدف مديريت بهتر تقاضا و عرضه، تنظيم مراجعات و هماهنگي بيشتر با فروشگاه ها انجام شده است تا توزيع كالابرگ به شكل يكنواخت انجام شود و امكان برنامه ريزي مناسب تر فراهم شود.

يعقوب اندايش همچنين درباره زمانبندي كالابرگ شهريورماه اظهار كرده كه بلافاصله پس از پايان اين مرحله، از 15 شهريورماه نوبت جديد شارژ كالابرگ، مربوط به شهريورماه آغاز خواهد شد.

در اين مرحله نيز به همين ترتيب، گروه نخست در 15 شهريورماه، گروه دوم در 25 شهريورماه و گروه سوم در پنجم ماه بعد شارژ خواهند شد. در اين زمانبندي هيچ فرد يا گروهي حذف نشده است و قرار نيست يك ماه از سهم كالابرگ هيچ يك از خانوار ها كم شود.

بنابراين شهروندان مي توانند بر اساس زمانبندي اعلام شده، كالابرگ خود را دريافت و استفاده كنند.

شارژ كالابرگ بايد براي همه يكسان باشد؟

جعفر قادري، نماينده كميسيون اقتصادي مجلس در خصوص ضدونقيض ها در مورد شارژ كالابرگ مردادماه به اعتماد مي گويد: پرداخت يارانه به همه اقشار جامعه منطقي نيست و منابع محدود دولت بايد به سمت خانوار هايي هدايت شود كه واقعا به حمايت معيشتي نياز دارند. جعفر قادري در اين باره مي گويد: اصل موضوع حذف دهك هاي پردرآمد از دريافت يارانه، تصميمي منطقي است، چرا كه در قوانين مختلف نيز بر اين موضوع تاكيد شده كه دولت بايد حمايت هاي خود را بيشتر متوجه اقشار پايين درآمدي و خانوار هاي نيازمند كند.

به گفته او، در سال هاي گذشته اين سياست به دلايل مختلف به طور كامل اجرا نشده و در نتيجه بخشي از منابع يارانه اي همچنان به خانوار هايي اختصاص پيدا مي كند كه از نظر مالي توانايي تامين هزينه هاي زندگي خود را دارند.

قادري تاكيد مي كند: در شرايط فعلي اقتصاد كشور، پرداخت كالابرگ الكترونيك به صورت يكسان به همه گروه هاي درآمدي نه از نظر اقتصادي قابل دفاع است و نه با محدوديت هاي منابع دولت سازگاري دارد.

به اعتقاد او، زماني كه منابع دولت محدود است، بايد اولويت پرداخت ها مشخص شود و حمايت بيشتري از خانوار هايي صورت بگيرد كه با فشار بيشتري از محل تورم و افزايش هزينه هاي زندگي مواجه هستند.

او توضيح مي دهد: اگر دولت بتواند منابعي را كه از حذف خانوار هاي برخوردار آزاد مي شود، به اقشار آسيب پذير اختصاص دهد، اين امكان وجود دارد كه ميزان حمايت معيشتي دهك هاي پايين افزايش پيدا كند.

اين موضوع در شرايطي اهميت بيشتري پيدا مي كند كه هزينه سبد مصرفي خانوار طي ماه هاي گذشته افزايش پيدا كرده و قدرت خريد خانوار هاي كم درآمد تحت فشار قرار گرفته است. به گفته اين نماينده مجلس، مطالبه افزايش مبلغ يارانه و كالابرگ نيز از سوي خانوار هاي كم درآمد وجود دارد و طبيعي است كه با افزايش قيمت كالا هاي اساسي، رقم حمايت هاي معيشتي نيز مورد بازنگري قرار بگيرد. با اين حال، افزايش اعتبار كالابرگ بدون تامين منابع پايدار مي تواند تبعات اقتصادي جدي به همراه داشته باشد.

قادري درباره نحوه تامين منابع براي افزايش يارانه ها هشدار مي دهد و مي گويد: اگر دولت بخواهد بدون داشتن منابع واقعي، رقم يارانه ها را افزايش دهد و براي تامين آن به افزايش پايه پولي و نقدينگي متوسل شود، نتيجه نهايي مي تواند تشديد تورم باشد. او ادامه مي دهد: بخشي از تورم موجود در اقتصاد ناشي از فشار هزينه است و بخشي نيز مي تواند از افزايش تقاضا ناشي شود.

در چنين شرايطي، اگر دولت براي تامين هزينه هاي خود به افزايش پايه پولي و رشد نقدينگي روي بياورد، فشار تورمي بيشتري به اقتصاد وارد مي شود. اين نماينده مجلس معتقد است؛ دولت بايد ميان سياست حمايتي و سياست پولي توازن ايجاد كند. از يك طرف، نمي توان اقشار آسيب پذير را در برابر افزايش قيمت ها بدون حمايت رها كرد و از طرف ديگر، نمي توان هزينه اين حمايت را از محل خلق پول و افزايش نقدينگي تامين كرد.

 قادري مي افزايد: وقتي دولت با محدوديت منابع در بودجه عمومي و همچنين در منابع مربوط به هدفمندي يارانه ها مواجه است، منطقي نيست كه براي افزايش پرداخت ها مجددا به سمت افزايش پايه پولي برود. اين اقدام ممكن است در كوتاه مدت قدرت خريد اسمي خانوار را افزايش دهد، اما در نهايت با افزايش تورم، بخشي از همان حمايت را خنثي مي كند.

به گفته قادري، اگر قرار است دهك هاي برخوردار از دريافت يارانه و كالابرگ حذف شوند، منابع حاصل از اين اقدام بايد به شكل هدفمند براي حمايت از دهك هاي پايين درآمدي مصرف شود. او تاكيد مي كند: فلسفه اصلي اجراي چنين سياستي اين نيست كه دولت صرفا تعدادي از خانوار ها را از فهرست يارانه بگيران خارج و منابع را به شكل ديگري مصرف كند. هدف بايد اين باشد كه منابع محدود موجود در اقتصاد به سمت كساني هدايت شود كه نياز بيشتري به حمايت دارند.

 اين موضوع در آيين نامه هاي مرتبط با هدفمندي نيز مورد توجه قرار گرفته و منابع حاصل از حذف دهك هاي هشتم، نهم و دهم براي تامين اعتبار كالابرگ در نظر گرفته شده است.

قادري ادامه مي دهد: اگر منابع حاصل از حذف خانوار هاي برخوردار به افزايش اعتبار كالابرگ دهك هاي پايين اختصاص پيدا كند، سياست حذف مي تواند آثار اجتماعي و اقتصادي قابل قبولي داشته باشد. اما اگر اين منابع صرف هزينه هاي ديگري شود، طبيعي است كه مردم نسبت به فلسفه اجراي طرح سوال داشته باشند.

يكي ديگر از موضوعات مهم از نگاه قادري، نحوه شناسايي خانوار هاي برخوردار است، او معتقد است: دولت بايد اطلاعات اقتصادي خانوار ها را به صورت دقيق و مستمر به روزرساني كند تا خانواري كه واقعا مستحق دريافت يارانه نيست، از فهرست حذف شود و در مقابل، خانواري كه به دليل اشتباه اطلاعاتي يا تغيير شرايط اقتصادي در گروه برخوردار قرار گرفته، امكان اعتراض و اصلاح وضعيت خود را داشته باشد.

 قادري مي گويد: دولت بايد پايگاه اطلاعاتي كاملي داشته باشد و ملاك هاي حذف نيز براي مردم روشن باشد. اطلاعات مربوط به درآمد، دارايي، خودرو، املاك و ساير شاخص هاي اقتصادي بايد به شكل دقيق مورد بررسي قرار بگيرد.

 او تاكيد مي كند: صرف قرار گرفتن يك خانوار در يك دهك نبايد بدون امكان بررسي و اعتراض، مبناي قطعي حذف قرار بگيرد. اگر اطلاعات اقتصادي خانوار به روز نباشد، احتمال خطا وجود دارد و ممكن است خانواري كه واقعا نيازمند حمايت است، از دريافت يارانه محروم شود.

قادري با اشاره به تجربه سال هاي گذشته تاكيد مي كند: يكي از مشكلات موجود در اجراي سياست يارانه اي، خطا در شناسايي برخي خانوار ها بوده است؛ به اين معنا كه در مواردي خانوار هايي كه استحقاق دريافت يارانه نداشته اند همچنان در فهرست قرار گرفته اند و در مقابل، برخي خانوار هاي نيازمند از دريافت حمايت محروم شده اند.

او معتقد است؛ براي جلوگيري از تكرار اين وضعيت، بايد اطلاعات اقتصادي خانوار ها به صورت رفت وبرگشتي بررسي شود و امكان اعتراض واقعي براي شهروندان وجود داشته باشد.

 به گفته قادري، اگر فردي اعلام كند كه درآمد يا دارايي او از سقف تعيين شده توسط دولت پايين تر است، اطلاعات او بايد دوباره بررسي شود و در صورت اثبات ادعا، مشمول حمايت باقي بماند. در مقابل، اگر مشخص شود درآمد، دارايي يا سطح برخورداري خانوار از سقف تعيين شده بالاتر است، حذف يارانه بايد بدون تعلل انجام شود.

قادري درباره تعيين تكليف يارانه ايرانيان مقيم خارج از كشور نيز مي گويد: اصل هدفمند كردن پرداخت ها قابل دفاع است. اگر فردي سال ها خارج از كشور زندگي مي كند و شرايط دريافت حمايت معيشتي داخل كشور را ندارد، پرداخت يارانه به او منطقي نيست.

با اين حال، به اعتقاد او، اين سياست نيز بايد بر مبناي اطلاعات دقيق و قابل استناد اجرا شود و نبايد صرفا براساس حدس يا اطلاعات ناقص تصميم گيري شود. در سياست جديد حذف يارانه، موضوع ايرانيان خارج از كشور نيز در كنار دهك بندي اقتصادي مورد توجه قرار گرفته است.

اين نماينده مجلس در پايان تاكيد مي كند: افزايش حمايت از دهك هاي پايين درآمدي ضرورت دارد، اما اين افزايش بايد از محل منابع واقعي صورت بگيرد. اگر منابع حاصل از حذف خانوار هاي برخوردار بتواند مستقيما به دهك هاي پايين منتقل شود، امكان افزايش حمايت معيشتي وجود دارد؛ اما اگر دولت بخواهد براي افزايش يارانه ها پول جديد خلق كند، اين سياست در نهايت به ضرر همان اقشار آسيب پذير تمام مي شود.

او معتقد است؛ سياست يارانه اي زماني مي تواند موفق باشد كه سه اصل همزمان رعايت شود: نخست، شناسايي دقيق خانوار هاي برخوردار و نيازمند؛ دوم، هدايت منابع آزادشده به سمت دهك هاي پايين و سوم، جلوگيري از تامين هزينه هاي يارانه اي از طريق افزايش پايه پولي و نقدينگي.

قادري تاكيد مي كند: هدف نهايي نبايد صرفا حذف يارانه يك گروه و پرداخت آن به گروه ديگر باشد، بلكه بايد افزايش قدرت خريد اقشار كم درآمد و حمايت موثر از معيشت آنها باشد.

در شرايطي كه تورم فشار زيادي به خانوار ها وارد مي كند، منابع حمايتي بايد دقيقا به كساني برسد كه بيشترين نياز را دارند و در عين حال، نحوه تامين اين منابع نيز نبايد به تشديد تورم منجر شود.

حذف دهك هاي بالا اصلاح يك اشتباه

مهدي فيضي، اقتصاددان به اعتماد مي گويد: پرداخت يارانه بايد از ابتدا بر مبناي حمايت از اقشار فرودست و نيازمند طراحي مي شد و اختصاص منابع به دهك هاي بالاي درآمدي، چه به شكل نقدي و چه غيرنقدي، با فلسفه اصلي هدفمندي يارانه ها همخواني ندارد.

فيضي با اشاره به اينكه هنوز برنامه مشخص دولت براي منابع آزاد شده از محل حذف دهك هاي پردرآمد اعلام نشده است، اظهار مي كند: بنده برنامه اي در اين زمينه نشنيده ام و نمي دانم قرار است منابع آزادشده دقيقا در چه مسيري هزينه شود، اما اصل حذف دهك هاي بالا از دريافت كالابرگ، اتفاق عجيبي نيست و تا حدي قابل پيش بيني است.

اين اقتصاددان در ابتدا به مبناي طراحي سياست كالابرگ اشاره مي كند و مي گويد: در زمان مطرح شدن اين سياست، موضوعي كه اعلام مي شد تا حدي به مفهوم درآمد پايه همگاني يا UBI، يعني Universal Basic Income، نزديك بود. درآمد پايه همگاني در ادبيات توسعه، مفهومي شناخته شده است كه بر پرداخت مبلغي مشخص و منظم به همه افراد جامعه، بدون توجه به سطح درآمد آنها تاكيد دارد. به گفته فيضي، البته حتي در كشور هاي توسعه يافته نيز درباره ميزان اثربخشي اين سياست شواهد و نتايج متفاوتي وجود دارد و نمي توان با قطعيت گفت كه درآمد پايه همگاني در همه شرايط اقتصادي سياست موفقي است.

او ادامه مي دهد: اين سياست در كشور هاي در حال توسعه اي مانند ايران تجربه گسترده و موفقي نداشته است. بنابراين از ابتدا براي بنده هم عجيب بود كه چنين مفهومي به نوعي در طراحي كالابرگ مورد توجه قرار بگيرد و تاكيد شود كه اين حمايت بايد مستقل از سطح درآمد افراد باشد.

فيضي معتقد است؛ با توجه به محدوديت منابع دولت و شرايط اقتصادي كشور، پرداخت حمايت هاي يكسان به همه گروه هاي درآمدي نمي تواند سياستي پايدار باشد.

اين اقتصاددان درپاسخ به اين پرسش كه آيا در صورت حذف دهك هاي پردرآمد در نهايت اين منابع به اقشار آسيب پذير اختصاص پيدا مي كند يا خير، مي گويد: هنوز برنامه مشخصي در اين زمينه اعلام نشده است.

 با اين حال، يكي از فرضيه ها اين است كه دولت با توجه به خطر كسري بودجه، تلاش مي كند حجم پرداخت هاي خود را كاهش دهد و منابع مورد نياز براي اجراي سياست هاي حمايتي را مديريت كند. به اعتقاد فيضي، اگر دولت با محدوديت منابع مواجه باشد، ادامه پرداخت يارانه به خانوار هاي پردرآمد توجيه اقتصادي ندارد.

 به هر حال منابع عمومي بايد به سمت گروه هايي هدايت شود كه قدرت خريد پايين تري دارند و در برابر تورم آسيب پذيرتر هستند.

او تاكيد مي كند: از ابتدا هم عجيب بود كه بخواهيم سياستي شبيه درآمد پايه همگاني را در اقتصادي مانند ايران اجرا كنيم؛ اقتصادي كه با محدوديت منابع، تورم بالا و كسري بودجه مواجه است و مانند برخي كشور هاي توسعه يافته، منابع درآمدي مازاد براي توزيع ميان همه شهروندان ندارد.

فيضي با اشاره به سابقه اجراي قانون هدفمندي يارانه ها مي گويد: چالش پرداخت يارانه به گروه هاي برخوردار، موضوع تازه اي نيست و از زمان اجراي طرح هدفمندي يارانه ها در دوره دولت محمود احمدي نژاد نيز وجود داشته است. در علم اقتصاد، فلسفه پرداخت يارانه اين است كه از افراد تهيدست، فرودست و نيازمند حمايت شود، نه اينكه منابع عمومي در اختيار افراد ثروتمند قرار بگيرد.

 با اين حال، در ايران به دليل ساختار پرداخت يارانه ها، در مقاطعي افراد ثروتمند حتي چندين برابر افراد فقير از برخي يارانه ها استفاده كرده اند. به گفته اين اقتصاددان، دليل اصلي اين وضعيت آن است كه بخش قابل توجهي از يارانه ها در ايران به شكل يارانه مصرفي پرداخت مي شود.

 براي مثال، در مورد بنزين، نان و برخي كالا ها و خدمات ديگر، هر فرد هرچه بيشتر مصرف كند، عملا سهم بيشتري از يارانه دريافت مي كند. او مي افزايد: طبيعتا افراد ثروتمند به دليل مصرف بيشتر، از يارانه هاي پنهان سهم بيشتري مي برند.

بنابراين يكي از مشكلات اساسي نظام يارانه اي همين بوده است كه منابعي كه بايد به سمت اقشار كم درآمد هدايت شود، به شكل گسترده در اختيار همه گروه ها قرار مي گيرد و حتي افراد برخوردار سهم بيشتري از آن دريافت مي كنند.

فيضي معتقد است؛ حركت به سمت يارانه نقدي در ابتداي اجراي هدفمندي، گامي در جهت اصلاح اين وضعيت بوده، اما اين سياست نيز به شكل كامل بر اساس سطح درآمد خانوار ها هدف گذاري نشده است.

 در ابتدا قرار بود همه افراد يارانه دريافت كنند و بعد به تدريج گروه هايي از فهرست حذف شدند. حتي در مقاطعي، ايرانيان خارج از كشور نيز در فهرست دريافت كنندگان قرار داشتند. اين موضوع نشان مي دهد كه در ابتداي اجراي سياست، پايگاه اطلاعاتي لازم براي شناسايي دقيق وضعيت اقتصادي خانوار ها وجود نداشته است.

به گفته او، با گذشت زمان دولت تلاش كرده است اطلاعات بيشتري درباره وضعيت اقتصادي خانوار ها جمع آوري كند و شاخص هاي مختلفي را براي تعيين سطح برخورداري افراد در نظر بگيرد؛ از جمله وضعيت مسكن، خودرو، سفر هاي خارجي و برخي اطلاعات مالي.

اين اقتصاددان با انتقاد از خطا هاي موجود در گذشته تاكيد مي كند: نظام شناسايي دهك هاي درآمدي در سال هاي اخير بهبود قابل توجهي پيدا كرده است. بنده در مقطعي با اين داده ها كار كرده ام و مشكلاتي در آنها وجود داشت براي مثال، افرادي داراي تراكنش هاي بانكي بالا شناسايي مي شدند، اما لزوما افراد ثروتمندي نبودند، چراكه ممكن بود حساب بانكي آنها توسط افراد ديگري مورد استفاده قرار گرفته باشد.

او اضافه مي كند: اين خطا ها تا حدي قابل درك است، زيرا ساختار نظام بانكي و اطلاعات مالي كشور هنوز به اندازه نظام هاي مالي توسعه يافته امكان رصد دقيق همه تراكنش ها و روابط مالي را ندارد. با اين حال بايد اذعان كرد كه در سال هاي اخير دقت پايگاه هاي اطلاعاتي و تشخيص دهك هاي درآمدي نسبت به گذشته بسيار بهتر شده است.

فيضي حذف دهك هاي پردرآمد از فهرست دريافت كنندگان كالابرگ الكترونيك را در مجموع اصلاح يك اشتباه اوليه مي داند و مي گويد: به نظر مي رسد اكنون به تدريج در حال بازگشت به نقطه اي هستيم كه بايد از ابتدا در آن قرار مي گرفتيم؛ يعني يارانه بايد به دهك هاي پايين و گروه هاي نيازمند اختصاص پيدا كند و پرداخت منابع عمومي به دهك هاي بالا، چه به صورت نقدي و چه غيرنقدي، متوقف شود.

او در پايان با اشاره به شرايط جديد اقتصادي كشور مي گويد: زماني كه طرح كالابرگ آغاز شد، هنوز جنگ شروع نشده بود و شرايط مالي دولت نيز با وضعيت امروز تفاوت داشت. در آن مقطع احتمالا پيش بيني نمي شد كه كشور با كسري بودجه پيش بيني نشده و هزينه هاي ناشي از آسيب هاي جنگ مواجه شود. اكنون كه اين هزينه ها خود را نشان مي دهد، احتمالا منابعي كه براي اجراي كالابرگ در نظر گرفته شده بود ديگر به شكل گذشته قابل تامين نيست و بنابراين اصلاح سياست و تغيير در گروه هاي مشمول، اجتناب ناپذير است.

 در چنين شرايطي، اصل مهم اين است كه منابع محدود دولت به جاي توزيع گسترده ميان همه گروه هاي درآمدي، به سمت خانوار هايي هدايت شود كه بيشترين نياز را به حمايت دارند و اجراي سياست هاي حمايتي نيز با توان واقعي بودجه كشورهماهنگ باشد.

نظر استاد اقتصاد دانشگاه پنسيلوانيا درباره طرح هدفمندي يارانه هاي دكتر احمدي نژاد + فيلم

استاد اقتصاد دانشگاه پنسيلوانيا درباره طرح هدفمندي يارانه ها گفت: اين طرح تنها طرح ازدياد قيمت معتنابهي بود كه با شورش هاي شهري در دنيا روبرو نشد.

به گزارش دولت بهار، دكتر جواد صالحي اصفهاني گفت:

ما يك طرح خوبي داشتيم ولي اينكه با آن چه كرديم مهم است.

آقاي احمدي نژاد بجاي 25 هزار تومان، 45 هزار تومان داد ولي اجزاي ديگر طرح درست بود، من جمله اينكه از يكسال قبل اعلام كردند مي خواهند چكار كنند، انتظارات را كنترل كردند، پولها را ريختند

و تنها طرح ازدياد قيمت معتنابهي بود كه با شورش هاي شهري در دنيا روبرو نشد.

من نگاه مي كنم و مي بينم دولت بعدي كه آمد اصلا درباره اين طرح صحبتي نمي كرد، انگار اين طرح در كشور ديگري اجرا شده و يا بد بوده و نبايد اجرا مي شد.

من فكر مي كنم الان يك مقدار از مشكلات همين است كه يك عده نئوليبرال و گلوباليست نشسته اند، فكر مي كنند و مي گويند دلارها بيايد و همان سيستم زمان روحاني را راه مي اندازيم و يك عده هم مي گويند خدا مرگم بدهد، آن را نمي خواهيم!

كساني كه به هر نحوي در تخريب و توقف اوراي طرح مترقي و مردمي هدفمندي يارانه ها دخالت داشته و دارند و تا امروز نيز هيچ طرح مفيد و كارآمدتري، ارائه نكرده اند، در قبال خسارات غيرقابل وبران ناشي از تصميمات غلط خود، مسئول هستند و مردم از آنها بازخواست خواهند كرد!

دولت بهار/ دكتر علي ذبيحي، استاد دانشگاه شهيد بهشتي و قائم مقام وزير اسبق نيرو: در سال 1392، دولت روحاني كارت سوخت را حذف و تلاش كرد با برگزاري رفراندم، مردم را از مزاياي طرح هدفمندي محروم كند، مردم اما با پي بردن به اين هدف، در مقابل رفتار دولت در مقوله انرژي كه شاخص آن بنزين است، سرسختانه مقاومت كردند.

مي توان گفت كه در سالهاي پس از آن تا كنون، بنزين به شاخص مردمي بودن و نبودن دولت ها تبديل شده است!

متوليان انرژي كشور، چوب ندانم كاري كساني را بر تن خويش احساس مي كنند كه از روي حسادت و يا حفظ منافع قاچاقچيان بنزين و سوخت، مانع از تداوم طرح ملي، مردمي و علمي هدفمندي يارانه هاي دولت جناب آقاي دكتر احمدي نژاد شده اند.

شب گذشته (پنجشنبه شب)، معاون رييس جمهور در امور انرژي، در يك برنامه تلويزيوني به جاي توجيهات غيرعلمي و ضد مردمي براي افزايش قيمت بنزين در استان كرمان، بايد در مورد قاچاق روزانه 20 الي 30 ميليون ليتر بنزين و سوخت در كشور به مردم گزارش مي داد.

تجربه يكصد سال اخير نشان مي دهد كه اين مدل افزايش قيمت، هم نارضايتي عمومي را به دنبال دارد و هم مانع از قاچاق سوخت نمي شود.

معاون انرژي دولت بايد گزارش اقدامات عملي دولت خود را براي جلوگيري از قاچاق روزانه 30 ميليون ليتر سوخت ارائه مي داد.

او بايد توضيح مي داد كه توقف طرح هدفمندي يارانه ها و حذف كارت سوخت در دولت روحاني و تداوم آن در دولت هاي بعد، با چه هدف و انگيزه اي انجام شده است؟

آيا آنها نمي دانستند و همچنان نمي دانند كه با اين تصميم نابخردانه، منافع انرژي كشور به جاي آنكه نصيب مردم شود، به جيب قاچاقچيان سوخت رفته و مي رود؟

كساني كه به هر نحوي در تخريب و توقف اجراي طرح مترقي و مردمي هدفمندي يارانه ها دخالت داشته و دارند و تا امروز نيز هيچ طرح مفيد و كارآمدتري، ارائه نكرده اند، در قبال خسارات غيرقابل جبران ناشي از تصميمات غلط خود، مسئول هستند و مردم از آنها بازخواست خواهند كرد!

روزنو :نتيجه اين روند آن است كه شركتي كه بايد موتور سرمايه گذاري صنعت نفت باشد، به تدريج به يكي از بزرگ ترين بدهكاران اقتصاد ايران تبديل شده است؛ وضعيتي كه آثار آن امروز نه تنها در ترازنامه شركت، بلكه در رخداد هايي مانند بحران نقدينگي و حتي مسدود شدن حساب هاي بانكي آن نيز قابل مشاهده است.

شركتي كه هر روز ميليارد ها تومان ثروت از دل بزرگ ترين ذخاير نفت و گاز جهان استخراج مي كند، امروز خود با بحران بدهي روبه رو شده است. شركتي كه توسعه ميدان هاي مشترك نفت و گاز را برعهده داشته، اكنون با بدهي چندده ميليارددلاري، هزينه هاي مالي سنگين و حتي مسدود شدن حساب هاي بانكي مواجه است.

به گزارش روز نو اين وضعيت، تنها نتيجه فشار تحريم ها يا كمبود منابع نيست؛ ريشه آن را بايد در تغيير رابطه مالي دولت و شركت ملي نفت جست و جو كرد؛ تغييري كه از دولت محمود احمدي نژاد آغاز شد و باوجود هشدار هاي مكرر نهاد هاي كارشناسي و نظارتي، در دولت هاي بعد نيز بدون اصلاح اساسي ادامه يافت. نتيجه اين سياست آن شد؛ شركتي كه مامور اجراي پرهزينه ترين پروژه هاي ملي بود، به تدريج به يكي از بزرگ ترين بدهكاران اقتصاد ايران تبديل شد.

طي سال هاي اخير، از وزارت نفت گرفته تا مراكز پژوهشي و حتي ديوان محاسبات، همگي بر يك نكته مشترك تاكيد كرده اند؛ رابطه مالي فعلي ميان شركت ملي نفت و دولت، متناسب با ماموريت ها و هزينه هاي واقعي شركت ملي نفت نيست و ادامه آن، توان سرمايه گذاري و حتي بازپرداخت بدهي هاي اين شركت را تضعيف مي كند. با اين حال، به جاي اصلاح ساختاري اين رابطه، همچنان همان مدلي ادامه يافته كه خود نهاد هاي رسمي كشور آن را منشا بخش مهمي از مشكلات امروز مي دانند. اكنون نشانه هاي اين بحران تنها در صورت هاي مالي يا گزارش هاي كارشناسي ديده نمي شود و به روابط بانكي شركت نيز سرايت كرده است.

آنچه اين ماجرا را پرسش برانگيزتر مي كند، زمان وقوع آن است. در شرايطي كه كشور همچنان با پيامد هاي جنگ و ضرورت حفظ حداكثري ظرفيت توليد و صادرات نفت روبه روست، انتظار مي رود سياستگذار اقتصادي بيش از هر زمان ديگري بر حفظ توان عملياتي بزرگ ترين شركت درآمدزاي كشور تمركز كند. با اين حال، مسدود شدن حساب هاي شركت ملي نفت، اين پرسش جدي مطرح مي شود كه چرا وزارت اقتصاد به جاي آنكه اصلاح رابطه مالي را كه سال هاست محل اجماع نهاد هاي كارشناسي است در اولويت قرار دهد، فشار وصول مطالبات را بر شركتي افزايش داده كه بخش عمده بدهي هايش نتيجه اجراي پروژه هاي ملي است. آيا در چنين شرايط حساسي، تضعيف نقدينگي شركت ملي نفت به حفظ منافع اقتصادي كشور كمك مي كند يا تنها نشانه اي از غلبه نگاه كوتاه مدت و اختلافات سياسي بر ملاحظات راهبردي صنعت نفت است؟

نفت در تله بدهي

بسته شدن حساب هاي شركت ملي نفت ايران توسط يك بانك دولتي، اگرچه در ظاهر اختلافي ميان يك بانك طلبكار و يك شركت بدهكار به نظر مي رسد، اما در واقع مي تواند نشانه آشكار بحراني باشد كه طي بيش از يك دهه در ساختار مالي بزرگ ترين بنگاه اقتصادي كشور شكل گرفته است. شركتي كه مسوول توليد بيش از 90 درصد انرژي اوليه كشور، تامين بخش عمده ارز حاصل از صادرات و توسعه مهم ترين ميادين نفت و گاز ايران است، امروز با بدهي حدود 55 ميليارددلاري، هزينه هاي مالي سنگين و محدوديت در بازپرداخت تعهدات خود روبه رو شده است. در چنين شرايطي، مسدود شدن حساب هاي اين شركت زنگ هشداري درباره وضعيت تامين مالي صنعت نفت و پيامد هاي آن براي اقتصاد ايران به شمار مي رود.

اهميت اين موضوع زماني بيشتر آشكار مي شود كه بدانيم بخش قابل توجهي از اين بدهي ها نه براي جبران زيان عملياتي يا هزينه هاي جاري بلكه براي اجراي پروژه هايي ايجاد شده كه ماهيتي كاملا ملي داشته اند. توسعه ميدان گازي پارس جنوبي، توسعه ميادين مشترك غرب كارون، اجراي طرح هاي نگهداشت توليد، احداث تاسيسات و توسعه زيرساخت هاي نفت و گاز، پروژه هايي بودند كه منافع آنها تنها به شركت ملي نفت بازنگشت بلكه به افزايش توليد، رشد صادرات، تامين خوراك صنايع و افزايش درآمد هاي عمومي كشور منجر شد. شركت ملي نفت براي اجراي اين طرح ها، به دليل محدوديت منابع داخلي و تنگنا هاي ناشي از تحريم، ناچار شد از شبكه بانكي، صندوق هاي توسعه اي، انتشار اوراق و ساير ابزار هاي مالي استقراض كند؛ بدهي هايي كه امروز بازپرداخت آنها به يكي از بزرگ ترين چالش هاي اين شركت تبديل شده است.

در نگاه نخست ممكن است اين پرسش مطرح شود كه چگونه شركتي كه سالانه ده ها ميليارددلار نفت و گاز توليد مي كند، به چنين وضعيتي رسيده است؟ پاسخ اين پرسش را نمي توان تنها در تحريم ها، افزايش هزينه ها يا محدوديت هاي مالي جست و جو كرد. طي سال هاي اخير تقريبا همه نهاد هاي مسوول، از وزارت نفت و شركت ملي نفت گرفته تا مركز پژوهش هاي مجلس و ديوان محاسبات كشور، در يك نكته اشتراك نظر داشته اند؛ اينكه ساختار كنوني رابطه مالي ميان دولت و شركت ملي نفت ديگر پاسخگوي نياز هاي صنعت نفت نيست. درآمدي كه براساس قوانين بودجه در اختيار شركت قرار مي گيرد، تناسبي با هزينه هاي واقعي توليد، سرمايه گذاري، بازپرداخت بدهي ها، نوسازي تاسيسات و توسعه ميادين ندارد و همين مساله به تدريج توان مالي اين شركت را تضعيف كرده است.

ميراث احمدي نژاد؛ از درآمد نفت تا تنگناي مالي

براي درك چرايي شكل گيري بحران مالي شركت ملي نفت، بايد به روندي بازگشت كه از دولت محموداحمدي نژاد آغاز شد؛ دوره اي كه رابطه مالي دولت و شركت ملي نفت به طوراساسي تغيير كرد. تا پيش از آن، رابطه مالي شركت بيشتر برمبناي تامين هزينه هاي عملياتي و سرمايه اي از محل بودجه و تسويه حساب با خزانه استوار بود، اما از ميانه دهه 1380، سياستگذار به سمت مدلي حركت كرد كه سهم شركت را به درصدي مشخص از درآمد هاي نفتي محدود مي كرد.

نخستين گام اين تغيير در سال 1384 برداشته شد؛ زماني كه سهم شركت ملي نفت از ارزش نفت خام توليدي به 7/3 درصد تعيين شد. چند سال بعد و همزمان با اجراي قانون هدفمندي يارانه ها در سال 1389 و در دولت محمود احمدي نژاد، ساختار رابطه مالي بار ديگر تغيير كرد و مدل معروف سهم 5/14 درصدي جايگزين شد؛ مدلي كه براساس آن شركت ملي نفت سهم خود را از درآمد صادرات نفت خام، ميعانات گازي و بخشي از فروش داخلي دريافت مي كرد. اين همان ساختاري است كه باوجود تغيير دولت ها، در سال هاي بعد نيز تقريبا بدون تغيير اساسي ادامه يافت و تنها در قانون بودجه 1405 سهم شركت از 5/14 به 15 درصد افزايش پيدا كرد، بدون آنكه مدل مالي آن اصلاح شود.

در ظاهر، هدف اين تغييرات شفاف تر شدن نحوه توزيع درآمد هاي نفتي، انضباط بخشي به بودجه و مشخص شدن سهم دولت و شركت ملي نفت بود، اما به تدريج آثار جانبي آن آشكار شد. درآمد شركت به درصدي ثابت از درآمد هاي نفتي محدود شد، درحالي كه هزينه هاي آن هيچ گاه تابع چنين فرمول ثابتي نبود. توسعه ميادين مشترك، حفاري چاه هاي جديد، نوسازي تاسيسات، نگهداشت توليد، عمليات صادرات و بازپرداخت بدهي ها، همگي تابع نياز هاي فني و سرمايه اي صنعت نفت هستند، 9درصدي از درآمد هاي نفتي كه هر سال در قانون بودجه تعيين مي شود.

به همين دليل، مدلي كه در دولت احمدي نژاد پايه گذاري شد، در سال هاي بعد به تدريج به يكي از مهم ترين چالش هاي مالي شركت ملي نفت تبديل شد. با افزايش هزينه هاي توليد، تشديد تحريم ها، رشد نرخ ارز و نياز روزافزون به سرمايه گذاري، شكاف ميان درآمد هاي شركت و تعهدات آن هر سال عميق تر شد، اما ساختار رابطه مالي تقريبا ثابت ماند. نتيجه آن شد كه شركت ملي نفت براي انجام ماموريت هايي كه عمدتا ماهيت ملي داشتند، ناچار به استقراض شد، درحالي كه درآمد هاي آن متناسب با اين تعهدات افزايش پيدا نكرد.

امروز تقريبا همه نهاد هاي كارشناسي، از مركز پژوهش هاي مجلس گرفته تا ديوان محاسبات و وزارت نفت، بر اين نكته اتفاق نظر دارند كه رابطه مالي فعلي با هزينه هاي واقعي شركت تناسب ندارد. بااين حال، باوجود گذشت بيش از 15 سال از استقرار مدل 5/14 درصدي، اصلاح بنيادين آن همچنان به تعويق افتاده است. افزايش سهم شركت به 15 درصد در بودجه 1405 نيز تغييري در ماهيت اين ساختار ايجاد نكرد و بسياري از كارشناسان آن را اصلاحي حداقلي مي دانند كه قادر به حل مشكل انباشت بدهي و كمبود منابع سرمايه گذاري نيست.

نتيجه اين روند آن است كه شركتي كه بايد موتور سرمايه گذاري صنعت نفت باشد، به تدريج به يكي از بزرگ ترين بدهكاران اقتصاد ايران تبديل شده است؛ وضعيتي كه آثار آن امروز نه تنها در ترازنامه شركت، بلكه در رخداد هايي مانند بحران نقدينگي و حتي مسدود شدن حساب هاي بانكي آن نيز قابل مشاهده است.

بدهي براي هزينه جاري نبود؛ براي ساختن ظرفيت توليد بود

يكي از مهم ترين سوءبرداشت ها درباره بدهي 55 ميليارددلاري شركت ملي نفت، اين است كه گويي اين بدهي نتيجه زيانده بودن شركت يا ناتواني آن در اداره فعاليت هاي روزمره است. درحالي كه بخش عمده اين بدهي، حاصل سرمايه گذاري در پروژه هايي است كه ماهيتي ملي داشته اند و منافع آنها مستقيما به كل اقتصاد ايران رسيده است. به بيان ديگر، شركت ملي نفت عمدتا براي پرداخت حقوق و هزينه هاي جاري وام نگرفته بلكه براي اجراي پروژه هايي استقراض كرده كه حفظ امنيت انرژي، افزايش توليد و صيانت از منابع هيدروكربوري كشور به آنها وابسته بوده است.

مهم ترين نمونه اين سرمايه گذاري ها، توسعه ميادين مشترك نفت و گاز است. در سال هايي كه كشور هاي همسايه با سرعت در حال برداشت از مخازن مشترك بودند، توسعه ميدان گازي پارس جنوبي و ميادين نفتي غرب كارون به يك اولويت ملي تبديل شد. هر روز تاخير در توسعه اين ميادين، به معناي ازدست رفتن بخشي از ثروت ملي بود؛ ثروتي كه درصورت برداشت طرف مقابل، ديگر امكان بازيابي آن وجود نداشت. در چنين شرايطي، شركت ملي نفت مامور اجراي پروژه هايي شد كه تامين مالي آنها از توان منابع داخلي شركت خارج بود و به همين دليل ناچار شد از شبكه بانكي، انتشار اوراق و ساير ابزار هاي مالي استفاده كند. تمامي تسهيلات و تعهدات ايجادشده طي سال هاي گذشته، صرف اجراي طرح هاي نگهداشت و توسعه ميادين نفت و گاز، به ويژه پارس جنوبي و غرب كارون، در شرايط تحريمي شده است؛ پروژه هايي كه پس از بهره برداري، منافع حاصل از فروش داخلي و صادراتي آنها نصيب كل كشور مي شود؛ بنابراين بدهي ايجادشده را بايد در چارچوب سرمايه گذاري براي افزايش ظرفيت توليد و حفظ منافع ملي ارزيابي كرد.

درواقع، شركت ملي نفت در اين سال ها نقشي فراتر از يك شركت تجاري ايفا كرده است. در بسياري از كشورها، پروژه هاي زيرساختي ملي از محل بودجه عمومي يا منابع توسعه اي دولت تامين مالي مي شوند، اما در ايران بخش مهمي از اين بار بر دوش خود شركت ملي نفت قرار گرفته است. اين شركت براي اجراي طرح هايي كه بازده آنها به اقتصاد ملي، بودجه عمومي، صنايع پايين دستي و حتي امنيت انرژي كشور بازمي گردد، منابع مالي جذب كرده و در مقابل، بازپرداخت اصل و فرع اين بدهي ها نيز برعهده خود شركت باقي مانده است.

همين مساله، يكي از پارادوكس هاي اصلي رابطه مالي كنوني را آشكار مي كند. ازيك سو، شركت ملي نفت مسوول اجراي پروژه هايي است كه آثار آنها در درآمد هاي عمومي كشور، صادرات، اشتغال و رشد اقتصادي نمايان مي شود، اما ازسوي ديگر، در زمان بازپرداخت بدهي ها، بايد اين تعهدات را از سهم محدودي كه در چارچوب رابطه مالي فعلي دريافت مي كند، تسويه كند. به عبارت ديگر، بازده سرمايه گذاري ها تا حد زيادي نصيب دولت و اقتصاد ملي مي شود، اما هزينه تامين مالي آنها عمدتا در ترازنامه شركت ملي نفت باقي مي ماند.

پيامد طبيعي اين وضعيت، افزايش تدريجي فشار مالي بر شركت بوده است. هرچه حجم پروژه هاي توسعه اي بيشتر شد، نياز به منابع مالي نيز افزايش يافت و با طولاني شدن دوره تحريم ها، محدود شدن دسترسي به سرمايه خارجي و افزايش هزينه هاي اجراي پروژه ها، اتكاي شركت به منابع داخلي و استقراض بيشتر شد. در نتيجه، بدهي ها به مرور انباشته شدند و امروز بخش قابل توجهي از منابع شركت، نه صرف توسعه ميادين جديد بلكه صرف بازپرداخت اصل بدهي، سود تسهيلات و جرايم ناشي از تاخير در پرداخت مي شود؛ وضعيتي كه توان مالي شركت براي آغاز پروژه هاي جديد را بيش از پيش محدود كرده است.

به همين دليل، مساله امروز شركت ملي نفت تغيير ماهيت جريان نقدي شركت است. شركتي كه بايد منابع خود را صرف افزايش توليد، نوسازي تاسيسات و حفظ ظرفيت استخراج كند، ناچار است بخش فزاينده اي از درآمد خود را براي ايفاي تعهدات مالي گذشته اختصاص دهد. اين همان نقطه اي است كه بحران بدهي از يك مساله حسابداري فراتر مي رود و به عاملي اثرگذار بر آينده توليد نفت، امنيت انرژي و درآمد هاي ارزي كشور تبديل مي شود.

وقتي درآمد با هزينه همگام نمي شود

اگر بدهي هاي شركت ملي نفت حاصل سرمايه گذاري در پروژه هاي ملي بوده، چرا اين شركت نتوانسته تعهدات خود را بازپرداخت كند؟ پاسخ اين پرسش را بايد در شكافي جست و جو كرد كه طي سال هاي گذشته ميان منابع و مصارف شركت ايجاد شده است. به بيان ديگر، مشكل اصلي نه ايجاد بدهي بلكه كاهش تدريجي توان بازپرداخت آن بوده است.

در هر بنگاه اقتصادي، استقراض زماني به بحران تبديل مي شود كه جريان درآمدي شركت ديگر توان پوشش اقساط، سود تسهيلات و سرمايه گذاري هاي جديد را نداشته باشد. آنچه امروز درباره شركت ملي نفت مشاهده مي شود، دقيقا همين وضعيت است. روند درآمد هاي عملياتي شركت ملي نفت طي سال هاي اخير متناسب با افزايش هزينه ها رشد نكرده و درمقابل، هزينه هاي توليد، توسعه ميادين، تامين تجهيزات، عمليات صادرات و هزينه هاي مالي با شتاب بيشتري افزايش يافته است. فاصله ميان منابع و مصارف شركت به تدريج بيشتر شده و همين مساله تراز مالي شركت را با كسري روبه رو كرده است.

اين وضعيت تنها ناشي از افزايش هزينه ها نيست بلكه به ساختار رابطه مالي نيز بازمي گردد. شركت ملي نفت سهم خود را برمبناي درصدي از درآمد هاي صادراتي دريافت مي كند، درحالي كه بسياري از هزينه هاي آن ارتباطي با اين فرمول ندارند. هزينه حفاري يك چاه، خريد يك توربين، تعمير خطوط لوله يا بازسازي تاسيسات فرسوده، مستقل از آن است كه سهم شركت 5/14 درصد باشد يا 15 درصد. ازسوي ديگر، تحريم ها هزينه خريد تجهيزات، حمل ونقل، بيمه، خدمات فني و تامين مالي را به شكل محسوسي افزايش داده است؛ بنابراين درحالي كه هزينه ها با نرخ هاي بسيار بالاتري رشد كرده اند، منابع شركت همچنان در چارچوب يك رابطه مالي ثابت باقي مانده است.

عامل ديگري كه فشار مضاعفي بر منابع شركت وارد كرده، نحوه محاسبه سهم آن از درآمد هاي نفتي است. همان گونه كه وزارت نفت نيز بار ها اعلام كرده، بخشي از نفت خام و گاز با قيمت هاي تكليفي يا يارانه اي در داخل كشور عرضه مي شود و اين موضوع باعث مي شود درآمد واقعي شركت كمتر از ارزش واقعي نفت و گاز توليدي باشد. درنتيجه، شكاف ميان درآمد قابل وصول و هزينه هاي واقعي هر سال عميق تر شده است.

اما شايد سنگين ترين بار مالي، نه اصل بدهي بلكه هزينه تاخير در بازپرداخت آن باشد. هرگاه شركت به دليل محدوديت منابع نتواند اقساط خود را در موعد مقرر پرداخت كند، بدهي وارد مرحله جديدي مي شود؛ مرحله اي كه در آن سود تسهيلات، جرايم ديركرد و وجه التزام به اصل بدهي اضافه مي شود. اين چرخه به مرور، بدهي را به شكلي تصاعدي افزايش مي دهد. در چنين شرايطي، بخشي از منابعي كه مي توانست صرف توسعه ميادين يا نوسازي تاسيسات شود، صرف پرداخت هزينه هاي مالي گذشته مي شود.

ابعاد اين فشار مالي اكنون به حدي رسيده كه هزينه بهره و وجه التزام بدهي ها از بودجه جاري شركت نيز فراتر رفته است. يعني شركتي كه بايد منابع خود را براي اداره عمليات، نگهداشت توليد و توسعه ميادين اختصاص دهد، ناچار شده بخش بزرگ تري از نقدينگي خود را صرف هزينه هاي ناشي از بدهي هاي گذشته كند. اين همان نقطه اي است كه بدهي از يك ابزار تامين مالي به مانعي براي ادامه سرمايه گذاري تبديل مي شود.

از اين منظر، بسته شدن حساب هاي شركت ملي نفت را نيز بايد در همين چارچوب تحليل كرد. اين اتفاق، اگر ناشي از ناتواني در ايفاي تعهدات مالي باشد، نشانه آن است كه چرخه كمبود نقدينگي، افزايش هزينه هاي مالي و كاهش توان بازپرداخت، به مرحله اي رسيده كه آثار آن از صورت هاي مالي شركت فراتر رفته و در روابط بانكي نيز آشكار شده است.

چرا وزارت اقتصاد در زمان جنگ به نفت فشار آورد؟

مسدود شدن حساب هاي شركت ملي نفت بيش از آنكه يك تصميم در نظام بانكي باشد، بازتاب نوع نگاه وزارت اقتصاد به بزرگ ترين بنگاه اقتصادي كشور است؛ نگاهي كه به نظر مي رسد وصول مطالبات را بر حل ريشه هاي شكل گيري اين مطالبات ترجيح مي دهد.

مساله اين نيست كه بانك ها نبايد مطالبات خود را وصول كنند. مساله اين است كه بخش مهمي از بدهي هاي شركت ملي نفت، نتيجه اجراي تكاليفي بوده كه خود دولت برعهده اين شركت گذاشته است. توسعه ميادين مشترك، نگهداشت توليد و توسعه ميادين مشترك، پروژه هاي يك شركت خصوصي براي كسب سود بيشتر نبودند؛ اينها پروژه هاي راهبردي كشور بودند كه منافع آنها مستقيما وارد بودجه عمومي و اقتصاد ملي شده است. اكنون همان شركتي كه بار اجراي اين پروژه ها را بر دوش كشيده، بايد هزينه تامين مالي آنها را نيز به تنهايي پرداخت كند.

تناقض اصلي دقيقا همين جاست. ازيك سو، طي سال هاي اخير بار ها اعلام شده كه رابطه مالي فعلي بايد اصلاح شود و سهم شركت ملي نفت با هزينه هاي واقعي آن تناسب ندارد. ازسوي ديگر، اين اصلاحات بار ها به تعويق افتاده و ساختار موجود تقريبا بدون تغيير باقي مانده است. در چنين شرايطي، اگر سياستگذار اقتصادي به جاي اصلاح اين ساختار، صرفا بر وصول مطالبات و اعمال فشار بر نقدينگي شركت تمركز كند، درواقع با معلول برخورد كرده است، نه با علت.

اين همان انتقادي است كه امروز به سياست هاي مالي دولت وارد مي شود. نمي توان از يك طرف منابع شركت ملي نفت را در چارچوب رابطه مالي محدود نگه داشت، سهم عمده درآمد هاي نفتي را به بودجه عمومي منتقل كرد و اجراي پروژه هاي ملي را برعهده اين شركت گذاشت، اما ازطرف ديگر، هنگام سررسيد بدهي ها، شركت را مانند يك بدهكار عادي شبكه بانكي تلقي كرد. اگر ساختار درآمدي شركت با ماموريت هاي آن همخواني ندارد، تشديد فشار براي وصول مطالبات نه تنها مشكل را حل نمي كند بلكه توان سرمايه گذاري صنعت نفت را بيش از پيش تضعيف خواهد كرد.

اگر حتي فرض كنيم كه بانك از نظر حقوقي اختيار مسدود كردن حساب ها را داشته است، باز هم يك پرسش اساسي باقي مي ماند. چرا همان حساسيتي كه براي وصول مطالبات وجود دارد، براي اجراي تكاليف قانوني مربوط به اصلاح رابطه مالي دولت و شركت ملي نفت ديده نمي شود؟ چگونه است كه اجراي ابزار هاي وصول بدهي با سرعت دنبال مي شود، اما اصلاح ساختار سال هاست به نتيجه نرسيده است؟

شركت ملي نفت ايران امروز با يك بحران مالي روبه رو است، اما اين بحران در يك روز يا حتي يك دولت شكل نگرفته است. سال هاست كه اين شركت مامور اجراي پروژه هايي شده كه منافع آنها مستقيما به اقتصاد ملي، بودجه عمومي و امنيت انرژي كشور بازگشته است. براي اجراي اين پروژه ها نيز ناچار به استقراض شده و اكنون بازپرداخت همان بدهي ها به يكي از بزرگ ترين چالش هاي آن تبديل شده است.

ج) جنگ تحميلي؛ نخستين گام براي براندازي

 

تحميل جنگ تحميلي هشت ساله عليه ايران، نخستين گام براي براندازي ايران بود كه با مقاومت و جانفشاني مردم غيور ايران با شكست مواجه شد؛ و نه تنها موجب سقوط ايران اسلامي نشد بلكه زمينه بيداري ملتهاي منطقه و پيدايش جبهه مقاومت به گستره منطقه غرب آسيا بويژه خاور ميانه گرديد اما تلاش و دسيسه آمريكا و شركايش براي سرنگوني ايران با شدت بيشتري ادامه پيدا كرد.

 

د) آغاز مرحله جديد؛ نفوذ از داخل و خروج مراكز توليد ثروت از اختيار دولت

 

به كارگيري عناصر تحصيل كرده غرب و عناصر نفوذي در داخل، گام دوم براندازي بود كه بلافاصله از دولت سازندگي آغاز شد.

 

گروه مذكور، با اتكا به سياست هاي براندازانه صندوق بين المللي پول، بانك جهاني و سازمان تجارت جهاني (WTO)، تحت عنوان كوچك سازي دولت و تصويب قانون ذيل سياست هاي اصل 44 قانون اساسي، تقريباً 90 درصد مراكز توليد ثروت كشور را كه وظيفه پشتيباني و تأمين بودجه اداره كشور و تأمين نيازهاي اساسي مردم بر عهده داشتند، از اختيار دولت خارج كردند.

 

از جمله اين مراكز مي توان به پالايشگاه ها، پتروشيمي ها، فولادي ها شركتهاي مس و سيماني ها خودروسازي ها، تأسيس بانك هاي خصوصي و انتقال اين مراكز به حياط خلوت هايي همچون صندوق هاي بازنشستگي اشاره كرد.

 

به اين ترتيب، دولت از يك دولت برخوردار از پشتوانه هاي اقتصادي به دولتي فقير تبديل شد؛ دولتي كه در مقابل آن، باندهاي قدرت و ثروت شكل گرفتند؛ باندهايي كه به اعتقاد نويسنده، خارج از بدنه دولت و در مراكز ثروت شكل گرفته و در نهايت مهم ترين مأموريت خود را كه حذف مردم از برخورداري از مزيت خدادادي انرژي بويژه نفت وگاز و محصولات وفراورده هاي فراوري شده از ان بعنوان پشتيبان اصلي نظام هستند را رقم زدند.

 

حوادث كوي دانشگاه را مي توان يكي از نخستين پيامدهاي اين روند دانست.

 

اين توطئه و روند براندازي، از ابتداي دولت هاشمي تا انتهاي دولت اصلاحات ادامه يافت؛ دولتي كه اتفاقاً آقاي پزشكيان نيز در آن وزير بود.

 

هـ) شتاب گرفتن پروژه با انتخاب احمدي نژاد

 

پروژه براندازي با انتخاب احمدي نژاد سرعت گرفت. با انتخاب احمدي نژاد، بدنه حاكم در مركز تصميم سازي در دولت و مجلس همچنان، آگاهانه وبا برنامه ريزي دقيق ، اين روند را ادامه دادند.

 

نقطه عطف اين روند، دلاريزه كردن اقتصاد نفتي ايران بود.

 

هدف اين سناريو، حذف مردم از مزيت نسبي برخورداري از انرژي كشور، به ويژه نفت و گاز و صنايع وابسته و پايين دستي بود؛ به گونه اي كه با نرخ گذاري ارزي نفت، گاز و محصولات پالايشگاه ها و پتروشيمي هاي كشور، ميخ تابوت اين روند محكم تر از گذشته زده شد.

 

مردم ايران كه دها سال از مواهب انرژي با قيمت ريالي بهره مند بودند، از اين پس بايد با دريافت حقوق ريالي، تمامي مايحتاج خود را به صورت دلاري خريداري مي كردند.

 

هدف اصلي و پنهان اين روند، حذف مردم از چرخه ثروت حاصل از انفال نفت و گاز كشور و تقسيم نفت و گاز ميان كارتل ها و مافياهاي شكل گرفته در مراكز قدرت و ثروت بود.

 

و) هدفمندي يارانه ها؛ شوك ديگري به اقتصاد

 

به موازات اين روند، در سال 88 با لايحه خانمان برانداز هدفمندي يارانه ها، بزرگ ترين ضربه تاريخ انقلاب اسلامي به نظام وارد شد.

 

براي دولتي كه قبلاً توسط دولت هاي سازندگي و اصلاحات از درون تهي و فقير شده بود، به دست فردي كه به ظاهر اصولگرا بود، طرحي اجرا شد كه با ايجاد تعهدات يارانه اي و جمعيتي حدود 75 ميليون نفر عائله براي دولتي كه درآمد پايدار نداشت ايجاد كرد و موجب ، فشار سنگيني بر منابع كشور ايجاد كرد

 

با پايان دولت احمدي نژاد و انتخاب دولت روحاني و ظريف كه خود از اركان طرح مذكور بودند، سياست دولت سازندگي و اصلاحات با سرعت سرسام آوري ادامه يافت.

 

از نقاط عطف اين روند مي توان به قانون الحاق 2 به بخشي از مقررات مالي دولت در سال 1393 اشاره كرد كه نفت و گاز را به صورت دلاري تثبيت كرد و در انحصار پالايشگاه ها، ده ها پتروشيمي، فولادسازان و مراكزي قرار داد كه پيش تر از دولت مركزي خارج شده بودند.

 

اين اقدام، شوك جديدي بود كه اقتصاد كشور را بيش از گذشته به جريان قدرت و ثروت متمركز وابسته كرد.

 

ز) فاجعه زماني آشكار شد كه ارقام نجومي مطرح شد

 

اما طرح مذكور زماني فاجعه آميز شد كه مشخص گرديد، بر اساس اين ديدگاه، از سال 1397 تاكنون ارزش فروش نفت و گاز به ميزان 1200 ميليارد دلار با دولت به نيابت از حاكميت تسويه نشده و سرانجام نحوه محاسبه حدود 3000 ميليارد دلار ارزش نفت، و گاز توليدي تحويلي به پالايشگاهها وپتروشيمي و صنايع ديگر توسط دستگاههاي نظارتي مصرح در قانون اساسي حسابرسي موثر از سال 86 تاكنون نشده است.

 

نتيجه آن نيز سقوط ارزش پول ملي از حدود 800 تومان براي يك دلار به قيمت 180 هزار تومان عنوان شده است؛ اتفاقي كه موجب نارضايتي شديد مردم، ايجاد فاصله ميان مردم و حاكميت و بروز بحران هايي همچون سال هاي 88 و 98 و دي ماه 1404 شد.

 

ح) از نارضايتي اقتصادي تا بحران اجتماعي

 

كودتاي ادعايي براندازي از طريق ايجاد نارضايتي ميان مردم و حوادث دي ماه 1404، مقدمه اي براي كاهش چسبندگي نظام ومردم و شهادت امام شهيدمان در ادامه اين توطئه براندازي ارزيابي مي شود.

؛ آقاي رييس جمهور، چيزي براي واگذاري باقي نمانده است!

 

در پايان، مسلم است كه يك نفر بايد به آقاي رييس جمهور بگويد بالغ بر 90 درصد مراكز توليد ثروتي كه متعلق به مردم بوده است، توسط همفكران جنابعالي، آگاهانه يا ناآگاهانه، در اجراي طرح براندازي نرم از سال 68 تاكنون، از اختيار دولت و مردم خارج و به مراكز قدرت و ثروت منتقل شده است. كه اتفاقا مورد انتقاد صريح شما نيز مي باشد

 

ديگر چيزي براي واگذاري نمانده است

 

آقاي رييس جمهور!

 

مردم از شما هيچ چيز نمي خواهند؛ لطفاً وضعيت را از اين بدتر نكنيد.

 

به قول سعدي:

 

مرا به خير تو اميد نيست، شر مرسان.

 

حسن ونايي

عضو انجمن حسابداران خبره

در آن شرايط، هيچ كشوري قادر نبود برخلاف تصميم و ميل آمريكا و هم پيمانانش اقدام كند.

 

ب) انقلاب اسلامي؛ پديده اي برخلاف جريان حاكم بر جهان

 

انقلاب 1357 ايران پديده اي نوظهور بود كه برخلاف جريان حاكم بر سازمان ملل و نظام سياسي و اقتصادي حاكم بر دنيا شكل گرفت و جهان را در مات و مبهوت قرار داد.

 

اين اتفاق خارق العاده، برخلاف جريان حاكم بر دنيا صورت گرفت و به شدت مورد مخالفت غرب و به ويژه ايالات متحده آمريكا قرار گرفت. از همان ابتدا، تمام تلاش غرب براي براندازي نظام جمهوري اسلامي در دستور كار قرار گرفت.

 

ج) جنگ تحميلي؛ نخستين گام براي براندازي

 

تحميل جنگ تحميلي هشت ساله عليه ايران، نخستين گام براي براندازي ايران بود كه با مقاومت و جانفشاني مردم غيور ايران با شكست مواجه شد؛ اما تلاش و دسيسه آمريكا و شركايش براي سرنگوني ايران با شدت بيشتري ادامه پيدا كرد.

 

د) آغاز مرحله جديد؛ خروج مراكز توليد ثروت از اختيار دولت

 

به كارگيري عناصر تحصيل كرده غرب و عناصر نفوذي در داخل، گام دوم براندازي بود كه بلافاصله از دولت هاشمي آغاز شد.

 

گروه مذكور، با اتكا به سياست هاي براندازانه صندوق بين المللي پول، بانك جهاني و سازمان تجارت جهاني (WTO)، تحت عنوان كوچك سازي دولت و تصويب قانون ذيل سياست هاي اصل 44 قانون اساسي، تقريباً 90 درصد مراكز توليد ثروت كشور را كه وظيفه پشتيباني و تأمين بودجه اداره كشور و تأمين نيازهاي اساسي مردم بر عهده داشتند، از اختيار دولت خارج كردند.

 

از جمله اين مراكز مي توان به پالايشگاه ها، پتروشيمي ها، خودروسازي ها، تأسيس بانك هاي خصوصي و انتقال اين مراكز به حياط خلوت هايي همچون صندوق هاي بازنشستگي اشاره كرد.

 

به اين ترتيب، دولت از يك دولت برخوردار از پشتوانه هاي اقتصادي به دولتي فقير تبديل شد؛ دولتي كه در مقابل آن، باندهاي قدرت و ثروت شكل گرفتند؛ باندهايي كه به اعتقاد نويسنده، خارج از بدنه دولت و در مراكز ثروت شكل گرفته و در نهايت مهم ترين مأموريت خود را مقابله با دولت قرار دادند.

 

حوادث كوي دانشگاه را مي توان يكي از نخستين پيامدهاي اين روند دانست.

 

اين توطئه و روند براندازي، از ابتداي دولت هاشمي تا انتهاي دولت اصلاحات ادامه يافت؛ دولتي كه اتفاقاً آقاي پزشكيان نيز در آن وزير بود.

 

هـ) شتاب گرفتن پروژه با انتخاب احمدي نژاد

 

پروژه براندازي با انتخاب احمدي نژاد سرعت گرفت. با انتخاب احمدي نژاد، بدنه حاكم در مركز تصميم سازي در دولت و مجلس همچنان، خواسته يا ناخواسته، اين روند را ادامه دادند.

 

نقطه عطف اين روند، دلاريزه كردن اقتصاد نفتي ايران بود.

 

هدف اين سناريو، حذف مردم از مزيت نسبي برخورداري از انرژي كشور، به ويژه نفت و گاز و صنايع وابسته و پايين دستي بود؛ به گونه اي كه با نرخ گذاري نفت، گاز و محصولات پالايشگاه ها و پتروشيمي هاي كشور، ميخ تابوت اين روند محكم تر از گذشته زده شد.

 

مردم ايران كه صدها سال از مواهب انرژي با قيمت ريالي بهره مند بودند، از اين پس بايد با دريافت حقوق ريالي، تمامي مايحتاج خود را به صورت دلاري خريداري مي كردند.

 

هدف اصلي و پنهان اين روند، حذف مردم از چرخه ثروت حاصل از انفال نفت و گاز كشور و تقسيم نفت و گاز ميان كارت ها و مافياهاي شكل گرفته در مراكز قدرت و ثروت بود.

 

و) هدفمندي يارانه ها؛ شوك ديگري به اقتصاد

 

به موازات اين روند، در سال 88 با لايحه خانمان برانداز هدفمندي يارانه ها، بزرگ ترين ضربه تاريخ انقلاب اسلامي به نظام وارد شد.

 

براي دولتي كه قبلاً توسط دولت هاي سازندگي و اصلاحات از درون تهي و فقير شده بود، به دست فردي كه به ظاهر اصولگرا بود، طرحي اجرا شد كه با ايجاد تعهدات و جمعيتي حدود 75 ميليون نفر براي دولتي كه درآمد پايدار نداشت، فشار سنگيني بر منابع كشور ايجاد كرد.

 

در اين زمان، حرف تاريخي احمدي نژاد كه گفت: من كاري در كشور كردم كه تا صد سال آينده كسي قادر به درست كردن آن نيست ، مطرح شد.

 

با پايان دولت احمدي نژاد و انتخاب دولت روحاني و ظريف كه خود از اركان طرح مذكور بودند، سياست دولت سازندگي و اصلاحات با سرعت سرسام آوري ادامه يافت.

 

از نقاط عطف اين روند مي توان به قانون الحاق 2 به بخشي از مقررات دولت در سال 1393 اشاره كرد كه نفت و گاز را به صورت دلاري تثبيت كرد و در انحصار پالايشگاه ها، ده ها پتروشيمي، فولادسازان و مراكزي قرار داد كه پيش تر از دولت مركزي خارج شده بودند.

 

اين اقدام، شوك جديدي بود كه اقتصاد كشور را بيش از گذشته به جريان قدرت و ثروت متمركز وابسته كرد.

 

ز) فاجعه زماني آشكار شد كه ارقام نجومي مطرح شد

 

اما طرح مذكور زماني فاجعه آميز شد كه مشخص گرديد، بر اساس اين ديدگاه، از سال 1397 تاكنون ارزش فروش نفت و گاز به ميزان 1200 ميليارد دلار تسويه نشده و سرانجام حدود 3000 ميليارد دلار ارزش نفت، گاز و گاز توليدي از سال 86 تاكنون روشن نشده است.

 

نتيجه آن نيز سقوط ارزش پول ملي از حدود 800 تومان براي يك دلار به قيمت 180 هزار تومان عنوان شده است؛ اتفاقي كه موجب نارضايتي شديد مردم، ايجاد فاصله ميان مردم و حاكميت و بروز بحران هايي همچون سال هاي 1386، 1388 و دي ماه 1404 شد.

 

ح) از نارضايتي اقتصادي تا بحران اجتماعي

 

كودتاي ادعايي براندازي از طريق ايجاد نارضايتي ميان مردم و حوادث دي ماه 1404، مقدمه اي براي كاهش محبوبيت مسئولان و شهادت امام شهيدمان در ادامه اين توطئه براندازي ارزيابي مي شود.

 

در پايان؛ آقاي رييس جمهور، چيزي براي واگذاري باقي نمانده است!

 

در پايان، مسلم است كه يك نفر بايد به آقاي رييس جمهور بگويد بالغ بر 90 درصد مراكز توليد ثروتي كه متعلق به مردم بوده است، توسط همفكران جنابعالي، آگاهانه يا ناآگاهانه، در اجراي طرح براندازي نرم از سال 68 تاكنون، از اختيار دولت و مردم خارج و به مراكز قدرت و ثروت منتقل شده است.

 

ديگر چيزي براي واگذاري نمانده است!

 

جالب آنكه واگذاري هاي صورت گرفته، مورد انتقاد جنابعالي نيز قرار دارد؛ موضوعي كه واقعاً با نظرات جنابعالي در تعارض است.

 

آقاي رييس جمهور!

 

مردم از شما هيچ چيز نمي خواهند؛ لطفاً وضعيت را از اين بدتر نكنيد.

 

به قول سعدي:

 

مرا به خير تو اميد نيست، شر مرسان.

 

حسن ونايي

عضو انجمن حسابداران خبره

"

متن بخش هايي از خاطرات آيت الله اكبر هاشمي رفسنجاني درباره تحولات پرونده هسته اي ايران در سال 1389، كه پيش تر انتشار عمومي آن با محدوديت هايي مواجه شده بود، در روزهاي اخير در برخي گروه هاي تلگرامي منتشر و مورد توجه قرار گرفته است.

به گزارش انصاف نيوز، اين خاطرات كه مربوط به سال هاي پاياني فعاليت سياسي هاشمي رفسنجاني است، به روايت او از برخي جلسات، گفت وگوها و ارزيابي هاي پشت صحنه درباره ي پرونده هسته اي، مذاكرات با كشورهاي مختلف و فضاي سياسي داخل كشور مي پردازد.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، اين متن در سال هاي گذشته براي بررسي و اظهارنظر در اختيار نهادهاي مرتبط قرار گرفته و بخش هايي از آن مشمول محدوديت انتشار شده بود. اكنون نسخه اي از اين روزنوشت ها دست به دست مي شود؛ هرچند درباره نحوه انتشار و ميزان تطابق نسخه منتشرشده با متن اصلي، اظهارنظري رسمي منتشر نشده است.

يكي از بخش هاي مورد توجه اين خاطرات، روايت هاشمي رفسنجاني از سال 1389؛ سالي مهم در روند پرونده هسته اي ايران است. سالي كه با بيانيه تهران ميان ايران، تركيه و برزيل آغاز شد و چندي بعد با تصويب قطعنامه 1929 شوراي امنيت عليه ايران ادامه يافت.

در اين روايت، به تلاش هاي ديپلماتيك براي رسيدن به توافق مبادله سوخت، اختلاف نظرها درباره نحوه مواجهه با فشارهاي بين المللي و ارزيابي هاي متفاوت مسئولان وقت از شرايط پيش روي كشور اشاره شده است.

بخش ديگري از خاطرات منتشرشده به موضوع حمله سايبري استاكس نت اختصاص دارد؛ حمله اي كه در سال 2010 ميلادي به تأسيسات هسته اي ايران شد. در اين نوشته ها به آثار اين حمله بر روند فعاليت هاي هسته اي و همچنين مشكلات پيش آمده در مسير راه اندازي نيروگاه بوشهر اشاره شده است.

روايت مذاكرات ايران با گروه 5+1 در ژنو و استانبول نيز از ديگر محورهاي اين خاطرات است؛ مذاكراتي كه در نهايت به نتيجه مورد انتظار طرفين نرسيد و اختلاف ها درباره مسير ادامه گفت وگوها را افزايش داد.

اما شايد مهم ترين بخش اين نوشته ها، روايت اختلاف ديدگاه ها در داخل كشور درباره ي نحوه ي مديريت پرونده هسته اي باشد. هاشمي در بخش هايي از خاطرات خود به نگراني برخي مسئولان درباره پيامدهاي قطعنامه هاي شوراي امنيت، قرار گرفتن پرونده ايران ذيل فصل هفتم منشور ملل متحد و آثار اقتصادي تحريم ها اشاره كرده است.

در مقابل، در ادبيات سياسي آن دوره، بخشي از مسئولان ارشد دولت وقت تحريم ها را كم اهميت يا فاقد اثر تعيين كننده ارزيابي مي كردند. همين تفاوت نگاه، به يكي از محورهاي اصلي اختلافات سياسي در سال هاي پاياني دولت محمود احمدي نژاد تبديل شده بود.

موضوع ديگري كه در اين خاطرات مورد اشاره قرار گرفته، اجراي طرح هدفمندي يارانه ها همزمان با افزايش فشارهاي خارجي است؛ تصميمي كه موافقان آن را اقدامي اصلاحي در اقتصاد كشور مي دانستند و منتقدان درباره زمان اجراي آن و آثار احتمالي اش در شرايط تحريمي ابراز نگراني مي كردند.

در روزهايي كه نظام تصميم سازي هاي كشور تلاش مي كند نارسايي هاي حوزه مصرف انرژي در ايران را ساماندهي كند با مرور تجربه هاي سه دهه گذشته در حوزه انرژي لازم است تصويري از مهم ترين بايدها و نبايدها در خصوص اصلاح الگوي مصرف انرژي به خصوص بنزين ارايه شود. سياستگذاري بنزين و حامل هاي انرژي در ايران بارها به جاي اصلاح ساختاري، به تصميم هاي مقطعي و بعضا سياسي سپرده شده است. محمود خاقاني

در روزهايي كه نظام تصميم سازي هاي كشور تلاش مي كند نارسايي هاي حوزه مصرف انرژي در ايران را ساماندهي كند با مرور تجربه هاي سه دهه گذشته در حوزه انرژي لازم است تصويري از مهم ترين بايدها و نبايدها در خصوص اصلاح الگوي مصرف انرژي به خصوص بنزين ارايه شود. سياستگذاري بنزين و حامل هاي انرژي در ايران بارها به جاي اصلاح ساختاري، به تصميم هاي مقطعي و بعضا سياسي سپرده شده است. تصميماتي كه نه تنها به بهينه سازي مصرف كمك نكرده، بلكه زمينه شكل گيري رانت، قاچاق و فشار بيشتر بر بودجه عمومي را فراهم كرده است.

بحث اصلاح قيمت بنزين و ساير حامل هاي انرژي، هر بار كه دوباره بر سر زبان ها مي افتد، مجموعه اي از نگراني ها، خاطره هاي تلخ و تجربه هاي نيمه تمام را هم با خود زنده مي كند. بايد بررسي كرد كه چرا سياست انرژي در ايران بارها از مسير اصلاح پايدار منحرف شده و به نقطه اي رسيده كه امروز ناگزير دوباره بايد درباره آن تصميم گرفت. خاطرم هست در دولت آقاي هاشمي رفسنجاني كميته اقتصاد انرژي در وزارت نفت تشكيل شد. آن زمان براي نخستين بار اين نگاه شكل گرفت كه نمي توان با همان الگوي قديمي مصرف و قيمت گذاري، آينده انرژي كشور را مديريت كرد. همان سال ها روشن بود كه رشد جمعيت، افزايش مصرف و تغييرات بازار جهاني انرژي، ايران را به سمت ضرورت يك اصلاح بزرگ مي برد؛ اصلاحي كه قرار بود هم در بخش قيمت گذاري و هم در ساختار سرمايه گذاري و ديپلماسي انرژي خودش را نشان دهد. آن كميته به معاونتي در وزارت نفت تبديل شد كه ماموريتش معطوف به درياي خزر، كاسپين و تحولات پساشوروي بود.

فروپاشي شوروي در اوايل دهه 90 ميلادي، معادلات منطقه را به كلي تغيير داد و ايران مي توانست در مقام يك محور انرژي، نقش مهم تري در اتصال حوزه هاي جديد توليد و بازار ايفا كند. معتقدم اگر قيمت انرژي در داخل به سطحي نزديك به استانداردهاي بين المللي مي رسيد، جلب سرمايه گذاري و توسعه زيرساخت هاي نفت و گاز هم منطقي تر و پايدارتر مي شد. از ابتكارهاي مرتبط با سازمان همكاري اقتصادي اكو گرفته تا ايده ايجاد مجمع كشورهاي صادركننده گاز ماحصل تلاش هاي اين دوره از فعاليت هاي اين ساختار مرتبط با انرژي بود. ايران در برخي از اين ابتكارها نقش پيشران داشت، اما در ادامه، با تغيير رويكردهاي سياسي و تصميم هاي شتاب زده، بخشي از اين ظرفيت ها از دست رفت. حتي درباره محل استقرار و دبيرخانه برخي نهادهاي بين المللي نيز فرصت هايي براي تثبيت نقش ايران وجود داشت كه در نهايت از بين رفت.

از اوايل دهه 80 مطالعات هدفمندي يارانه ها آغاز شد و در همان دوره، كارشناساني در وزارت نفت و مجموعه هاي وابسته به اين نتيجه رسيده بودند كه بايد مدل تازه اي براي مديريت مصرف و قيمت گذاري انرژي طراحي شود. طرح هايي مثل بورس نفت در كيش، فروش فرآورده ها به ريال و حركت به سمت پشتوانه دار كردن پول ملي با اتكا به منابع انرژي مي توانست بخشي از راه حل باشد. اما اين مسير با تغيير دولت اصلاحات و جايگزيني آن با دولت هاي نهم و دهم و تصميم هاي متناقض دولت احمدي نژاد و مجلسين اصولگراي هفتم و هشتم متوقف شد. يكي از گره هاي اصلي در اين ميان تصميم مجلس هفتم براي تثبيت قيمت بنزين در سطح پايين است.

 اين تصميم در ظاهر براي مهار تورم گرفته شد، اما در عمل نه جلوي فشارهاي اقتصادي را گرفت و نه مانع رشد ناترازي ها شد. نتيجه آن سياست، تبديل شدن بنزين به يك مساله مزمن بود كه بعدتر با عنوان هدفمندي يارانه ها دوباره به صحنه بازگشت، اما اين بار هم بدون آنكه اصلاحي واقعي و ساختاري صورت بگيرد. پيشنهاد من اين است تغيير نگاهي در نظام تصميم سازي هاي حوزه انرژي از گراني بنزين به ماليات بر مصرف بنزين صورت گيرد. در شرايطي كه اقتصاد كشور تحت فشارهاي سنگين قرار دارد، بهتر است به جاي فشار آوردن بر توليد، از مصرف سوخت ماليات گرفته شود؛ مالياتي كه مي تواند صرف جبران آلودگي هوا، توسعه حمل ونقل عمومي، حمايت از درمان و حتي تقويت بخش هايي از بودجه عمومي شود.

به زبان ساده، كسي كه بيشتر بنزين مصرف مي كند، بايد سهم بيشتري در پرداخت هزينه هاي اجتماعي، زيست محيطي و شهري آن داشته باشد. اين مدل چند مزيت همزمان دارد: نخست آنكه توليدكننده را از فشار مالياتي بي مورد دور مي كند؛ دوم اينكه انگيزه مصرف بي رويه را كاهش مي دهد؛ سوم اينكه منابع حاصل از اين ماليات مي تواند به جاي هدررفت، به بخش هاي ضروري تري مانند حمل ونقل عمومي و سلامت عمومي تخصيص يابد. تا زماني كه انرژي در ايران ارزان و بي قاعده مصرف شود، هم قاچاق و رانت ادامه خواهد داشت و هم دولت ناچار مي شود هزينه ناكارآمدي را از جيب مردم و توليد جبران كند.

در نهايت، اصلاح قيمت انرژي ديگر يك انتخاب نيست، بلكه ضرورتي اجتناب ناپذير است؛ اما اين اصلاح بايد هوشمندانه، تدريجي و عادلانه باشد. نه جهش هاي ناگهاني و شوك آور، نه تثبيت قيمت هاي مصنوعي و فرساينده. اگر قرار است بنزين و حامل هاي انرژي اصلاح شوند، بايد همزمان سازوكاري براي حمايت از مردم، كاهش آلودگي، تقويت حمل ونقل عمومي و جلوگيري از رانت و قاچاق هم طراحي شود. تنها در اين صورت است كه مي توان از يك بحران مزمن به يك اصلاح پايدار رسيد.

الان جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است و هركس در آن جبهه باشد قبولش ندارم

الان جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است و هركس در آن جبهه باشد قبولش ندارم

 

به گزارش تابناك: محسن رفيقدوست يكي از چهره هاي مسلمان مبارز ايراني است كه پيش از انقلاب، مدتي را در فلسطين و لبنان به سر برده و ضمن آموزش هاي عقيدتي و سياسي، نبردهاي چريكي را هم آموخته است. او پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، يكي از موسسين سپاه پاسداران بود و در ادامه به عنوان وزير سپاه منصوب شد. او پس از وزارت سپاه، مسئوليت هاي ديگري را هم به عهده گرفت. 

 

مرور خاطرات اين چهره انقلابي از روز 26 دي 1404 به بهانه سالروز فرار محمدرضا پهلوي از ميهن آغاز شد كه قسمت هاي پيشين آن، در پيوندهاي زير در دسترس و قابل مطالعه هستند.

 

در ادامه مشروح نهمين قسمت از اين پرونده را مرور مي خوانيم:

 

احمدي نژاد هيچ وقت اصولگرا نبود

 

رفيقدوست در جلد سوم خاطراتش كه بازه زماني اش تا سال 1388 مي رسد، فرازهايي درباره محمود احمدي نژاد دارد اما در جلد دوم هم اشاراتي درباره اين شخصيت دارد و در صفحه 362 مي گويد به عقيده او، احمدي نژاد هيچ وقت اصولگرا نبوده و سپس در جمله بعدي اضافه مي كند هرگز اصولگرا نبود. او در ادامه اين جملات، جمله معنادار ديگري هم دارد: منتخبين مردم بايد دقت كنند كه اين جريانات سياسي نيستند كه آن ها را انتخاب مي كنند، اين نياز و خواست ملت است كه هشت سال يك بار تغييري در رأس قوه مجريه مي دهد كه برايش تغييري داشته باشد.

 

وزير در دولت احمدي نژاد معنا نداشت/تنها چيزي كه قبول نداشت ولايت فقيه بود

 

بخشي از صفحه 226 جلد سوم خاطرات رفيقدوست درباره كابينه و چگونگي حضور وزيران در دولت احمدي نژاد است كه آن را مي خوانيم:

 

در دولت آقاي احمدي نژاد وزير خيلي معنا نداشت. چون از وزيرها امضا مي گرفت اگر نخواست عوضشان كند. اسمش را هم گذاشته بود ميثاق. در كار وزارتخانه ها هم گفته بود بايد معاونين را با نظر من بگذاريد. مستقيم دخالت مي كرد. ظاهر دولت را حفظ كرده بود. براي همين هم اكثر وزرايي كه نسبتا مستقل بودند وسط راه رفتند. در همان چهار سال اول در جلسات هيات دولت آنهايي كه متوجه بودند مي گفتند ايشان تنها چيزي كه قبول ندارد ولايت فقيه است و معتقد است مملكت را با ارتباط مستقيم با امام زمان اداره مي كند. در يك جلسه بحثي مي شود، آقاي احمدي نژاد سه بار مي گويد همه بدانند ما از يك آقا دستور مي گيريم. ظاهرا آقاي صفارهرندي يا آقاي اژه اي مي گويد خب بگوييد كه آن آقا مقام معظم رهبري است. كه ايشان جواب نمي دهد جلسه را ترك مي كند و اداره جلسه را به آقاي مشايي مي سپارد.

 

از زمان شهرداري اش تلاش داشت رييس جمهور شود

 

رفيقدوست روايت مي كند وقتي احمدي نژاد شهردار تهران بوده، يك روز ناهار مهمانش بوده است. حاضران در جلسه هم او، احمدي نژاد و هاشمي ثمره بوده اند. رفيقدوست مي گويد در آن جلسه ناهار، صحبت هايي رد و بدل شد كه احساس كرد احمدي نژاد تلاش دارد رييس جمهور شود. اشاره معناداري كه رفيقدوست به اين گفتگو مي كند و البته از كنار مشروح آن مي گذرد، توجه به امام زمان (عج) است كه به قول خيلي ها دستاويز و مايه سوءاستفاده احمدي نژاد شد. رفيقدوست مي گويد توجه به آقا امام زمان بهترين تقرب و توجه است اما وقتي انسان اين توجه را طوري عنوان كه جايي براي ولايت فقيه نگذارد كمي بودار است. در آن جلسه حس كردم در افكار احمدي نژاد ولايت فقيه خيلي جايي ندارد. آخرسر هم معلوم شد كاري ندارد. در مجامع حزب اللهي ها كه اين را مي گفتم تكفيرم مي كردند. خلاصه تاكيد مي كرد من همه كارهايم را با امام زمان انجام مي دهم. اين، قبل از انتخابات بود. وقتي هم نام نويسي ها شروع شد او ديرتر از بقيه ثبت نام كرد.  

 

بندباز زرنگي كه روي موج سوار شد

 

محسن رفيقدوست مي گويد احمدي نژاد بندباز بسيار زرنگي بود كه توانست روي موج سوار شود، در حالي كه از اول هيچ اعتقادي به ولايت فقيه نداشت. وزير سپاه در سال هاي جنگ از حبيب الله عسگراولادي نقل قول مي آورد كه در سال هاي پاياني دوره دوم رياست جمهوري احمدي نژاد گفت: ما پيرو شريعت بوديم اما احمدي نژاد پيرو طريقت و مرشدش آقاي مشايي بود.

 

رفيقدوست معتقد است محمود احمدي نژاد موفق شد مردم را فريب دهد؛ به ويژه اصول گراها را و همه كارهايش هم عوام فريبي بودند. او در 8 سال رياست جمهوري اش تلاش كرد با سوءاستفاده از نام امام زمان (عج)، ولايت فقيه را تضعيف كند.

 

جمع بندي محسن رفيقدوست از 2 دوره رياست جمهوري احمدي نژاد اين است: آن قدر براي مملكت مشكل درست كرد كه از آتش بس بعد از جنگ تحميلي بدتر بود!

 

يكي از جملات جالب و مهم رفيقدوست درباره مديريت احمدي نژاد كه در خاطرات وزير سپاه قرار دارد، از اين قرار است: يك روز كار قاليباف در شهرداري تهران به اندازه دو سال شهرداري احمدي نژاد ارزش دارد.

 

جمله مهم و معنادار ديگري كه رفيقدوست در خاطرات خود درباره شخصيت احمدي نژاد بيان كرده، اين است: معتقدم احمدي نژاد انور سادات ايران است.

 

سفير انگليس مي دانست او رييس جمهور مي شود

 

يكي از روايت هاي مهم ديگري كه رفيقدوست از روزهاي پيش از رييس جمهورشدن احمدي نژاد مي گويد جملاتي است كه از سفير فلسطين در ايران شنيده است. صلاح زواوي سفير وقت فلسطين در ايران، روايت كرده در جلسه اي كه همه سفراي مستقر در تهران در آن حضور داشتند، صحبت از پيش بيني انتخابات رياست جمهوري ايران بوده و نامي از احمدي نژاد به عنوان برنده انتخابات برده نمي شد. سفير فلسطين مي گويد 

 

سفير انگليس سرش پايين بود و وقتي سفراي ديگر از او پرسيدند چرا حرفي نمي زني؟ گفت همه اشتباه مي كنيد! رييس جمهور ايران شهردار تهران است. اين جمله در زماني بيان شد كه احمدي نژاد هنوز ثبت نام نكرده و براي انتخابات نامزد نشده بود. 

 

در اين روايت، ديگر سفرا به سفير انگليس گفتند احمدي نژاد كه ثبت نام نكرده؟ و پاسخ سفير انگليس به آن ها قابل توجه و تامل است كه گفت: خب، ثبت نام مي كند!

 

از اول با رياست جمهوري اش مخالف بودم چون ...

 

رفيقدوست مي گويد از اول با رياست جمهوري احمدي نژاد مخالف بوده و اولين دليلش مديريتي بوده كه از احمدي نژاد در گذشته ديده و مربوط به همكاري او با رفيقدوست در بنياد جانبازان مي شود.

 

يك اشاره معنادار او هم در اين زمينه اين است كه 8 شهريور 1384 مهرداد بذرپاش رييس مشاورين جوان رياست جمهوري دولت احمدي نژاد، از تشكيل گروه مشاورين جوان در تمام وزارتخانه ها ادارات و سازمان هاي دولتي خبر داد. رفيقدوست مي گويد اين كار يك حركت نمايشي بود. 

 

اما علت و چرايي مخالفت رفيقدوست با رييس جمهور شدن احمدي نژاد و تجربه بدي كه از همكاري با او داشته، در صفحه 219 جلد سوم خاطرات رفيقدوست روايت شده است. او در اين باره مي گويد:

 

آقاي مهندس باهنر به من زنگ زد گفت آقاي احمدي نژاد از استانداري اردبيل آمده، آقاي هاشمي ثمره كه خواهرزاده من است و آقاي احمدي نژاد و آقايي احتمالا به نام حسامي اين ها آدم هاي خوبي اند و بي كارند. اگر بشود در بنياد به آن ها كار بده. به آقاي عليزاده كه معاون عمران بنياد بود گفتم اين ها مهندس هستند. هيات مديره شركت آتي ساز را تغيير دادند و آقاي احمدي نژاد و هاشمي ثمره و حسامي و يك نفر ديگر كه يادم نيست، شدند هيات مديره شركت آتي ساز. در مجموع، از مديريت اين آقايان در شركت آتي ساز راضي نبوديم. چندبار هم گزارش هايي راجع به عدم پيشرفت آن جا به من شد. تا يك روز از آقاي عليزاده پرسيدم با اين ها چه كار كردي؟ گفت عوضشان كردم. چون واقعا نمي توانستند كار كنند. بعد يكهو ايشان شد شهردار تهران.

 

گفت عجله نكنيد! اتفاقاتي مي افتند كه ...

 

اوايل خرداد 1384 و پيش از برگزاري انتخابات در تيرماه آن سال، نظرسنجي هايي صورت گرفت كه در معتبرترين شان هاشمي رفسنجاني 39 و 6 درصد و احمدي نژاد 3 و 8 درصد داشتند. رفيقدوست با ذكر اين ماجرا مي گويد اما احمدي نژاد روز 10 خرداد به اطرافيانش گفت خيلي عجله نكنيد! اتفاقاتي در 20 روز آينده مي افتد كه سرنوشت انتخابات را رقم خواهد زد.

 

احمدي نژاد گفت روحانيت به چه درد مردم مي خورد؟

 

5 ارديبهشت 1385 احمدي نژاد به رييس سازمان تربيت بدني دستور داد شرايط حضور بانوان در ورزشگاه ها را فراهم كند. رفيقدوست اين كار را هم يك حركت نمايشي و تبليغاتي از طرف احمدي نژاد مي داند و مي گويد اگر قصد و غرض خاصي نداشت و به اصطلاح ريگي در كفشش نبود، قبل از اين اقدام، بايد از رهبر انقلاب استفتا مي كرد كه مي خواهم چنين كاري كنم. آيا شما كه اين امور مربوط به شماست اجازه مي دهيد يا نه؟

 

رفيقدوست در خاطراتش از احمدي نژاد، جمله اي را هم از محمد فروزند كه پس از او رييس بنياد جانبازان شد نقل مي كند؛ اين كه اواخر دوره آقاي احمدي نژاد رفتم پيش ايشان كه چرا اين قدر با مراجع و روحانيت مخالفت مي كني؟ ايشان گفته بود اين ها به چه درد مردم مي خورند؟ بعد شروع به توهين مي كند به همه مراجع كه نمي خواهم بگويم چون تكرارش توهين است. بعد گفته بود خبر نداري من دور دوم كارد را مي گذارم كمر كيك.

 

كلاه هاي بزرگي كه سر ملت ايران گذاشت

 

18 ارديبهشت 1385 هم نامه مهر و موم شده احمدي نژاد به جرج بوش رييس جمهور وقت آمريكا هم تحويل سفير سوييس در ايران داده شد؛ نامه اي كه بي پاسخ ماند و تبديل به سندي براي بي احترامي به مردم ايران شد. رفيقدوست ضمن اشاره به ماجراي اين نامه و موارد ديگري چون هدفمندي يارانه ها ، مسكن مهر و ... مي گويد همه اين فعاليت ها در دولت احمدي نژاد در حكم عوام فريبي و كلاه هاي بزرگي بودند كه احمدي نژاد سر ملت ايران گذاشت. 

 

خدمتي كه به اسراييل كرد/ آن 700 ميليارد دلار چه شد؟

 

يكي از موارد قابل بررسي درباره احمدي نژاد، سخنراني هاي به ظاهر تند او عليه رژيم جعلي صهيونيستي هستند كه اين روزها خيلي ها اعتقاد دارند بخشي از بازي سياسي او و همان عمليات فريبي بوده كه رفيقدوست به آن اشاره مي كند. او مي گويد احمدي نژاد در جاهاي خاصي به صورت جنجالي عليه اسراييل صحبت كرد چون هدفش جنجال آفريني بود. بعد هم يكي از وزاري كابينه رژيم صهيونيستي گفته بود بايد مجسمه احمدي نژاد را به خاطر كمكي كه به اسراييل كرده با طلا در ميدان تل آويو بگذاريم.

 

همه فعاليت ها و سخنراني هاي ضداسراييلي احمدي نژاد به تعبير رفيقدوست، براي استفاده سياسي بودند. اما نكته مهم و مرموز ديگر درباره دولت احمدي نژاد، اين بود كه با رييس جمهور شدن در سال 1384 قيمت نفت ناگهان از حدود 40 دلار به 140 دلار رسيد و پس از رفتن او از سمت رياست جمهوري به سطح 20 دلار سقوط كرد. رفيقدوست مي گويد كل درآمد نفتي ايران از زمان قرارداد ننگين دارسي تا پيش از دولت نهم و دهم (احمدي نژاد) 596 ميليارد دلار برآورد شده است. اما درآمد نفتي ايران در 8 سال احمدي نژاد، مبلغ 700 ميليارد دلار يعني عددي بيش از اين ميزان يعني 100 سال فروش نفت ايران بود. 

 

رفيقدوست افزايش قيمت نفت پس از رييس جمهورشدن احمدي نژاد را مشكوك مي خواند و مي گويد او با اين 700 ميليارد دلار چه كرد؟

 

آن كار زشت در مناظرات 88

 

با رسيدن بحث به مقطع انتخابات سال 1388، وزير سپاه در سال هاي جنگ مي گويد كار بسيار زشت احمدي نژاد در مناظره هاي تلويزيوني انتخابات سال 88، تهمت زدن به بعضي شخصيت ها ازجمله حجت الاسلام ناطق نوري بود؛ در حالي كه پسر آقاي ناطق اصلا فساد مالي نداشت. رفيقدوست مي گويد ناطق نوري سر همين ماجرا و تهمت هاي اثبات نشده قهر كرد و گفت آقايان جامعه روحانيت مبارز، ايشان تهمتي زده، بياييد مدارك را از ايشان بگيريد رسيدگي كنيد، اگر اين تهمت درست است هزار برابر بيشتر از ايشان مرا مفتضح كنيد، اگر نه بگوييد كه اين آدم كذاب و مفتري است.

 

رفيقدوست درباره مناظرات انتخابات رياست جمهوري 88 و نقش آفريني احمدي نژاد در آن ها مي گويد او در آن مناظره هاي انتخاباتي به غير از فتنه و تفرقه و تهمت، خيلي عالي توانست به غير از غير از جناح هاي سياسي، در كشور دو دستگي ايجاد كند.

 

بد نيست در همين بحث و هنگام بررسي ايجاد بلوا توسط احمدي نژاد، به اين فراز از خاطرات رفيقدوست هم بپردازيم كه درباره جوسازي ها عليه آيت الله هاشمي رفسنجاني است. او مي گويد وقتي اين جوسازي ها عليه هاشمي رفسنجاني زياد شد، او به ديدار رهبر شهيد انقلاب آيت الله خامنه اي رفت تا هم از رياست مجلس خبرگان استعفا دهد هم از مجمع تشخيص مصلحت نظام. آيت الله هاشمي رفسنجاني قصد داشت استعفا داده و به قم برود اما آيت الله خامنه اي با اين خواسته موافقت نكرد. رفيقدوست مي گويد آقاي هاشمي در آن دوره خبرگان را خوب اداره كرده بود. 

 

مشايي، قطب احمدي نژاد است

 

بحث تحليل شخصيتي و رياكاري احمدي نژاد براي رسيدن به قدرت، در خاطرات محسن رفيقدوست به اسفنديار رحيم مشايي مي رسد. او مي گويد احمدي نژاد آدمي زيرك، باهوش و دوچهره است و با وجود اين كه هرگز به روحانيت باور نداشت، توانست با زيركي از نردبان روحانيت بالا برود و رييس جمهور شود. 

 

رفيقدوست مي گويد رابطه احمدي نژاد و رحيم مشايي براي همه وزيران كابينه او علامت سوال بوده و يكي از وزرا براي رفيقدوست روايت كرده وقتي رحيم مشايي ديرتر از باقي وارد يك جلسه مي شد، احمدي نژاد تمام قد مي ايستاد تا ايشان تشريف بياورند جلوس كنند و بعد مي نشست.

 

يكي از نقل قول هاي رفيقدوست از مردان دولت احمدي نژاد اين است كه اسفنديار رحيم مشايي، قطب احمدي نژاد است و احترامي كه به او مي گذاشته، فوق تصور محسوب مي شود. حتي نگاه هايي كه احمدي نژاد به مشايي داشته، نگاه هاي يك عاشق به معشوق بوده است. اما وزيران كابينه گفته اند هرچه تلاش كرده اند به سوابق خوبي از رحيم مشايي دست پيدا كنند، نتيجه عكس گرفته و به سوابق بدي رسيدند تا اين كه ماجراي معاون اول شدن مشايي پيش آمد.

 

رفيقدوست مي گويد رهبر شهيد انقلاب، در ابتداي امر روي احمدي نژاد سرمايه گذاري كرده بودند اما زماني كه او تلاش داشت مشايي را به عنوان معاون اول خود معرفي كند تا پس از خودش تبديل به رييس جمهور ايران شود، دو رويي اش براي رهبر شهيد انقلاب مشخص شده بود. در نتيجه مانع اين كار شدند.

 

تقلب شد يا نشد؟

 

محسن رفيقدوست معتقد است در انتخابات رياست جمهوري سال 1388 تقلب نشد اما پيش از آن يك سري كارها انجام شد كه در نتيجه راي گيري تاثير گذاشتند. او مي گويد مقام معظم رهبري در سفر به كردستان سخنراني فرمودند كه برداشت نماينده ولي فقيه در سپاه اين بود كه ايشان رسما از آقاي احمدي نژاد حمايت كردند، در حالي كه به نظر من اين برداشت غلط بود. او اين را به عنوان نظر مقام معظم رهبري به كل بسيجي ها و سپاهي ها مطرح كرد. خود اين، يك راي 5 ميليوني را براي احمدي نژاد آورد.

 

وزير سپاه در سال هاي جنگ همچنين در صفحه 278 به 279 جلد سوم خاطراتش مي گويد آقاي احمدي نژاد كه خدا هيچ وقت شري مثل ايشان را بر انقلاب ما مسلط نكند، از حدود 3 سال پيش از انتخابات به شهرستان ها مخصوصا شهرستان هاي مستضعف رفت و اين بار به مردم كه واقعا مستحق هم بودند، كمك نقدي كرد. كه خيلي از آن هايي كه آمدند پاي صندوق راي بدهند، خودشان راي دادند، به احمدي نژاد هم راي دادند. اما پول احمد ي نژاد در جيب شان بود. راي گيري درست بود، راي آوردن ها هم درست بود ولي اين كارها هم قبلش شده بود.

 

سرِ فتنه 88 در ايران نبود

 

رييس پيشين بنياد جانبازان معتقد است سر فتنه 88 در ايران نبود بلكه توسط افرادي صحنه گرداني مي شد كه در دوبي نشسته و هدايت ماجرا را به دست گرفته بودند. ميرحسين موسوي و مهدي كروبي هم به عنوان نامزدهاي معترض انتخابات رياست جمهوري، مفتون آن جريان نشسته در دوبي شدند و قصد و غرضي براي طراحي و اجراي فتنه نداشتند.

 

او درباره جريانات خارج نشين و توطئه هاي دشمنان ايران مي گويد اسراييلي ها با خيال راحت مي نشينند تماشا مي كنند. چون برايشان فرق نمي كند كدام بيشتر راي مي آورد. اينكه يك مرتبه بعد از چندوقت، يك موقعي در آمريكا رهبر سياهپوست ها را ترور مي كنند و زماني يك سياه پوست را رييس جمهور مي كنند، اين كار لابي صهيونيست ها است.

 

به ميرحسين موسوي گفتم اين 13 ميليون راي را به خودت نگير!

 

يكي از روايت هاي محسن رفيقدوست از ماجراهاي انتخابات 88 و ناآرامي هاي پس از آن، اين است كه از طريق جاويد قربان اوغلو از مقامات وزارت خارجه به ميرحسين موسوي كانديداي معترض انتخابات پيام داده است: شما حتي اين 13 ميليون راي را به خودت نگير! از اين 13 ميليون، دو ميليون راي به شماست. 11 ميليون نه به آن طرف است.

 

جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است

 

يكي از جملات مهم محسن رفيقدوست در بيان خاطراتش كه درباره احمدي نژاد و جريانات روز سياسي كشور بيان شده، از اين قرار است:

 

الان جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است و هركس در آن جبهه باشد قبولش ندارم.

پايگاه خبري تحليلي عصر همگرايي:

يكي از پيش فرض هاي پايه اي اين تغيير سياست، اين بود كه رقم كالابرگ بايستي با افزايش تورم، تعديل شود. با اجراي سياست حمايتي جديد دولت و پس از آن با وقوع جنگ تحميلي 40 روزه و چالش هاي ارزي و واردات، حالا داده هاي مختلف نشان مي دهد اثربخشي كالابرگ تا حدودي كاهش يافته و افزايش رقم آن ضروري است. اين موضوعي است كه دولت نيز نسبت به آن بي تفاوت نبوده و شخص رييس جمهور مي گويد در صورت تأمين منابع پايدار، حتماً رقم كالابرگ دهك هاي پايين افزايش خواهد يافت.

بررسي ها نشان مي دهد طرح كالابرگ يك ميليوني دولت كه به طور قابل توجهي منجر به بهبود قدرت خريد مردم به ويژه در دهك هاي كم درآمد شده، با دو چالش روبه روست كه اجازه افزايش رقم كالابرگ را به دولت نمي دهد. اولين چالش، كاهش درآمدهاي ارزي دولت (از ناحيه فروش نفت، گاز و فرآورده هاي نفتي) است.در واقع منابعي كه قبلاً صرف ارز ترجيحي مي شد، طي چند ماه اخير به واسطه محاصره دريايي با كاهش روبه رو شده است.

دومين چالش كه خود در كمبود منابع دولت نيز مؤثر بوده، مسئله كم توجهي به استحقاق سنجي و آزمون وسع براي اعطاي كالابرگ است كه درنهايت منجر به تخصيص كالابرگ به يك جمعيت 87 ميليون نفري شده است. مرور فرايند اعطاي يارانه نقدي سال 1389 نيز نشان مي دهد بخشي از مشكل فعلي، در طرح هاي حمايتي قبلي نيز وجود داشته است. به طور مشخص، با اجراي طرح هدفمندي يارانه ها در سال 1389، دولت احمدي نژاد معتقد بود بايد به همه اقشار جامعه، يارانه نقدي اعطا شود.

استدلال هم اين بود كه اولاً هزينه اي كه پردرآمدها با اجراي سياست آزادسازي به دولت مي دهند، از رقم يارانه نقدي آن ها بسيار چشمگير بوده و ثانياً در فقدان اطلاعات كافي براي دهك بندي، حذف يارانه نقدي ثروتمندان اقدام پردردسري به لحاظ اجتماعي خواهد بود. پس از سال 1390 دولت ها ديگر تمايلي براي ادامه اجراي سياست آزادسازي نداشتند و با كاهش درآمد از محل اجراي اين سياست، آن ها مجبور شدند كم كم موضوع حذف يارانه دهك هاي پردرآمد را مطرح كنند.

بر اين اساس، از سال 1393 بندي در قانون بودجه سالانه براي الزام دولت به حذف يارانه سه دهك پردرآمد اضافه شد. اين بند گرچه الزام قانوني براي وزارت رفاه ايجاد مي كرد، اما همه وزاري رفاه به دليل فقدان اطلاعات كافي براي دهك بندي، از اجراي اين طرح سر باز زدند. درحال حاضر نيز اعطاي كالابرگ نيازمند تأمين ماهانه 87.3 هزار ميليارد تومان منابع است.

رقم سنگيني كه تداوم پرداخت كالابرگ را دشوار كرده و ممكن است دولت را مجبور به استفاده از منابع ديگر ازجمله استقراض از منابع صندوق توسعه ملي، افزايش نرخ ماليات بر ارزش افزوده، استقراض از بانك مركزي يا ديگر منابع ناپايدار كند. به نظر مي رسد بخشي از اين كمبود منابع بايد با دهك بندي مجدد و حذف كالابرگ پردرآمدها مديريت شود.

بررسي ها نشان مي دهد دريافت كنندگان كالابرگ 14.4 ميليون نفر بيشتر از دريافت كنندگان يارانه نقدي (300 و 400 هزار توماني) هستند، جمعيتي كه كالابرگ آن ها ماهانه 14.4 همت و سالانه 173 همت منابع نياز دارد. گفته شد كه موضوع حذف يارانه دهك هاي بالا از سال 1393 در قانون بودجه سالانه آورده شد؛ اما هيچ وقت به نتيجه نرسيد. در دو سال اخير اين موضوع به صورت جدي پيگيري شده است. در دولت سيزدهم تعداد محدودي از يارانه بگيران حذف شدند.

محسن رفيق دوست درباره محمود احمدي نژاد گفت: احمدي نژاد بندباز بسيار زرنگي بود كه توانست روي موج سوار شود، در حالي كه از اول هيچ اعتقادي به ولايت فقيه نداشت.

 به نقل از تابناك، محسن رفيقدوست پيش از انقلاب، مدتي را در فلسطين و لبنان به سر برده و ضمن آموزش هاي عقيدتي و سياسي، نبردهاي چريكي را هم آموخته است. او پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، يكي از موسسين سپاه پاسداران بود و در ادامه به عنوان وزير سپاه منصوب شد. او پس از وزارت سپاه، مسئوليت هاي ديگري را هم به عهده گرفت. 

مرور خاطرات اين چهره انقلابي از روز 26 دي 1404 به بهانه سالروز فرار محمدرضا پهلوي از ميهن آغاز شد كه قسمت هاي پيشين آن، در پيوندهاي زير در دسترس و قابل مطالعه هستند.

احمدي نژاد هيچ وقت اصولگرا نبود

رفيقدوست در جلد سوم خاطراتش كه بازه زماني اش تا سال 1388 مي رسد، فرازهايي درباره محمود احمدي نژاد دارد اما در جلد دوم هم اشاراتي درباره اين شخصيت دارد و در صفحه 362 مي گويد به عقيده او، احمدي نژاد هيچ وقت اصولگرا نبوده و سپس در جمله بعدي اضافه مي كند هرگز اصولگرا نبود. او در ادامه اين جملات، جمله معنادار ديگري هم دارد: منتخبين مردم بايد دقت كنند كه اين جريانات سياسي نيستند كه آن ها را انتخاب مي كنند، اين نياز و خواست ملت است كه هشت سال يك بار تغييري در رأس قوه مجريه مي دهد كه برايش تغييري داشته باشد.

وزير در دولت احمدي نژاد معنا نداشت/تنها چيزي كه قبول نداشت ولايت فقيه بود

بخشي از صفحه 226 جلد سوم خاطرات رفيقدوست درباره كابينه و چگونگي حضور وزيران در دولت احمدي نژاد است كه آن را مي خوانيم:

جالبترين خبرهاي روز

نوشته پشت سر رهبر انقلاب در ديدار با مردم قم جلب توجه كرد"

د

در دولت آقاي احمدي نژاد وزير خيلي معنا نداشت. چون از وزيرها امضا مي گرفت اگر نخواست عوضشان كند. اسمش را هم گذاشته بود ميثاق. در كار وزارتخانه ها هم گفته بود بايد معاونين را با نظر من بگذاريد. مستقيم دخالت مي كرد. ظاهر دولت را حفظ كرده بود. براي همين هم اكثر وزرايي كه نسبتا مستقل بودند وسط راه رفتند. در همان چهار سال اول در جلسات هيات دولت آنهايي كه متوجه بودند مي گفتند ايشان تنها چيزي كه قبول ندارد ولايت فقيه است و معتقد است مملكت را با ارتباط مستقيم با امام زمان اداره مي كند. در يك جلسه بحثي مي شود، آقاي احمدي نژاد سه بار مي گويد همه بدانند ما از يك آقا دستور مي گيريم. ظاهرا آقاي صفارهرندي يا آقاي اژه اي مي گويد خب بگوييد كه آن آقا مقام معظم رهبري است. كه ايشان جواب نمي دهد جلسه را ترك مي كند و اداره جلسه را به آقاي مشايي مي سپارد.

از زمان شهرداري اش تلاش داشت رييس جمهور شود

رفيقدوست روايت مي كند وقتي احمدي نژاد شهردار تهران بوده، يك روز ناهار مهمانش بوده است. حاضران در جلسه هم او، احمدي نژاد و هاشمي ثمره بوده اند. رفيقدوست مي گويد در آن جلسه ناهار، صحبت هايي رد و بدل شد كه احساس كرد احمدي نژاد تلاش دارد رييس جمهور شود. اشاره معناداري كه رفيقدوست به اين گفتگو مي كند و البته از كنار مشروح آن مي گذرد، توجه به امام زمان (عج) است كه به قول خيلي ها دستاويز و مايه سوءاستفاده احمدي نژاد شد. رفيقدوست مي گويد توجه به آقا امام زمان بهترين تقرب و توجه است اما وقتي انسان اين توجه را طوري عنوان كه جايي براي ولايت فقيه نگذارد كمي بودار است. در آن جلسه حس كردم در افكار احمدي نژاد ولايت فقيه خيلي جايي ندارد. آخرسر هم معلوم شد كاري ندارد. در مجامع حزب اللهي ها كه اين را مي گفتم تكفيرم مي كردند. خلاصه تاكيد مي كرد من همه كارهايم را با امام زمان انجام مي دهم. اين، قبل از انتخابات بود. وقتي هم نام نويسي ها شروع شد او ديرتر از بقيه ثبت نام كرد.  

بندباز زرنگي كه روي موج سوار شد

محسن رفيقدوست مي گويد احمدي نژاد بندباز بسيار زرنگي بود كه توانست روي موج سوار شود، در حالي كه از اول هيچ اعتقادي به ولايت فقيه نداشت. وزير سپاه در سال هاي جنگ از حبيب الله عسگراولادي نقل قول مي آورد كه در سال هاي پاياني دوره دوم رياست جمهوري احمدي نژاد گفت: ما پيرو شريعت بوديم اما احمدي نژاد پيرو طريقت و مرشدش آقاي مشايي بود.

رفيقدوست معتقد است محمود احمدي نژاد موفق شد مردم را فريب دهد؛ به ويژه اصول گراها را و همه كارهايش هم عوام فريبي بودند. او در 8 سال رياست جمهوري اش تلاش كرد با سوءاستفاده از نام امام زمان (عج)، ولايت فقيه را تضعيف كند.

جمع بندي محسن رفيقدوست از 2 دوره رياست جمهوري احمدي نژاد اين است: آن قدر براي مملكت مشكل درست كرد كه از آتش بس بعد از جنگ تحميلي بدتر بود!

يكي از جملات جالب و مهم رفيقدوست درباره مديريت احمدي نژاد كه در خاطرات وزير سپاه قرار دارد، از اين قرار است: يك روز كار قاليباف در شهرداري تهران به اندازه دو سال شهرداري احمدي نژاد ارزش دارد.

جمله مهم و معنادار ديگري كه رفيقدوست در خاطرات خود درباره شخصيت احمدي نژاد بيان كرده، اين است: معتقدم احمدي نژاد انور سادات ايران است.

سفير انگليس مي دانست او رييس جمهور مي شود

يكي از روايت هاي مهم ديگري كه رفيقدوست از روزهاي پيش از رييس جمهورشدن احمدي نژاد مي گويد جملاتي است كه از سفير فلسطين در ايران شنيده است. صلاح زواوي سفير وقت فلسطين در ايران، روايت كرده در جلسه اي كه همه سفراي مستقر در تهران در آن حضور داشتند، صحبت از پيش بيني انتخابات رياست جمهوري ايران بوده و نامي از احمدي نژاد به عنوان برنده انتخابات برده نمي شد. سفير فلسطين مي گويد 

سفير انگليس سرش پايين بود و وقتي سفراي ديگر از او پرسيدند چرا حرفي نمي زني؟ گفت همه اشتباه مي كنيد! رييس جمهور ايران شهردار تهران است. اين جمله در زماني بيان شد كه احمدي نژاد هنوز ثبت نام نكرده و براي انتخابات نامزد نشده بود. 

در اين روايت، ديگر سفرا به سفير انگليس گفتند احمدي نژاد كه ثبت نام نكرده؟ و پاسخ سفير انگليس به آن ها قابل توجه و تامل است كه گفت: خب، ثبت نام مي كند!

از اول با رياست جمهوري اش مخالف بودم چون ...

رفيقدوست مي گويد از اول با رياست جمهوري احمدي نژاد مخالف بوده و اولين دليلش مديريتي بوده كه از احمدي نژاد در گذشته ديده و مربوط به همكاري او با رفيقدوست در بنياد جانبازان مي شود.

يك اشاره معنادار او هم در اين زمينه اين است كه 8 شهريور 1384 مهرداد بذرپاش رييس مشاورين جوان رياست جمهوري دولت احمدي نژاد، از تشكيل گروه مشاورين جوان در تمام وزارتخانه ها ادارات و سازمان هاي دولتي خبر داد. رفيقدوست مي گويد اين كار يك حركت نمايشي بود. 

اما علت و چرايي مخالفت رفيقدوست با رييس جمهور شدن احمدي نژاد و تجربه بدي كه از همكاري با او داشته، در صفحه 219 جلد سوم خاطرات رفيقدوست روايت شده است. او در اين باره مي گويد:

آقاي مهندس باهنر به من زنگ زد گفت آقاي احمدي نژاد از استانداري اردبيل آمده، آقاي هاشمي ثمره كه خواهرزاده من است و آقاي احمدي نژاد و آقايي احتمالا به نام حسامي اين ها آدم هاي خوبي اند و بي كارند. اگر بشود در بنياد به آن ها كار بده. به آقاي عليزاده كه معاون عمران بنياد بود گفتم اين ها مهندس هستند. هيات مديره شركت آتي ساز را تغيير دادند و آقاي احمدي نژاد و هاشمي ثمره و حسامي و يك نفر ديگر كه يادم نيست، شدند هيات مديره شركت آتي ساز. در مجموع، از مديريت اين آقايان در شركت آتي ساز راضي نبوديم. چندبار هم گزارش هايي راجع به عدم پيشرفت آن جا به من شد. تا يك روز از آقاي عليزاده پرسيدم با اين ها چه كار كردي؟ گفت عوضشان كردم. چون واقعا نمي توانستند كار كنند. بعد يكهو ايشان شد شهردار تهران.

گفت عجله نكنيد! اتفاقاتي مي افتند كه ...

اوايل خرداد 1384 و پيش از برگزاري انتخابات در تيرماه آن سال، نظرسنجي هايي صورت گرفت كه در معتبرترين شان هاشمي رفسنجاني 39 و 6 درصد و احمدي نژاد 3 و 8 درصد داشتند. رفيقدوست با ذكر اين ماجرا مي گويد اما احمدي نژاد روز 10 خرداد به اطرافيانش گفت خيلي عجله نكنيد! اتفاقاتي در 20 روز آينده مي افتد كه سرنوشت انتخابات را رقم خواهد زد.

احمدي نژاد گفت روحانيت به چه درد مردم مي خورد؟

5 ارديبهشت 1385 احمدي نژاد به رييس سازمان تربيت بدني دستور داد شرايط حضور بانوان در ورزشگاه ها را فراهم كند. رفيقدوست اين كار را هم يك حركت نمايشي و تبليغاتي از طرف احمدي نژاد مي داند و مي گويد اگر قصد و غرض خاصي نداشت و به اصطلاح ريگي در كفشش نبود، قبل از اين اقدام، بايد از رهبر انقلاب استفتا مي كرد كه مي خواهم چنين كاري كنم. آيا شما كه اين امور مربوط به شماست اجازه مي دهيد يا نه؟

رفيقدوست در خاطراتش از احمدي نژاد، جمله اي را هم از محمد فروزند كه پس از او رييس بنياد جانبازان شد نقل مي كند؛ اين كه اواخر دوره آقاي احمدي نژاد رفتم پيش ايشان كه چرا اين قدر با مراجع و روحانيت مخالفت مي كني؟ ايشان گفته بود اين ها به چه درد مردم مي خورند؟ بعد شروع به توهين مي كند به همه مراجع كه نمي خواهم بگويم چون تكرارش توهين است. بعد گفته بود خبر نداري من دور دوم كارد را مي گذارم كمر كيك.

كلاه هاي بزرگي كه سر ملت ايران گذاشت

18 ارديبهشت 1385 هم نامه مهر و موم شده احمدي نژاد به جرج بوش رييس جمهور وقت آمريكا هم تحويل سفير سوييس در ايران داده شد؛ نامه اي كه بي پاسخ ماند و تبديل به سندي براي بي احترامي به مردم ايران شد. رفيقدوست ضمن اشاره به ماجراي اين نامه و موارد ديگري چون هدفمندي يارانه ها ، مسكن مهر و ... مي گويد همه اين فعاليت ها در دولت احمدي نژاد در حكم عوام فريبي و كلاه هاي بزرگي بودند كه احمدي نژاد سر ملت ايران گذاشت. 

خدمتي كه به اسراييل كرد/ آن 700 ميليارد دلار چه شد؟

يكي از موارد قابل بررسي درباره احمدي نژاد، سخنراني هاي به ظاهر تند او عليه رژيم جعلي صهيونيستي هستند كه اين روزها خيلي ها اعتقاد دارند بخشي از بازي سياسي او و همان عمليات فريبي بوده كه رفيقدوست به آن اشاره مي كند. او مي گويد احمدي نژاد در جاهاي خاصي به صورت جنجالي عليه اسراييل صحبت كرد چون هدفش جنجال آفريني بود. بعد هم يكي از وزراي كابينه رژيم صهيونيستي گفته بود بايد مجسمه احمدي نژاد را به خاطر كمكي كه به اسراييل كرده با طلا در ميدان تل آويو بگذاريم.

همه فعاليت ها و سخنراني هاي ضداسراييلي احمدي نژاد به تعبير رفيقدوست، براي استفاده سياسي بودند. اما نكته مهم و مرموز ديگر درباره دولت احمدي نژاد، اين بود كه با رييس جمهور شدن در سال 1384 قيمت نفت ناگهان از حدود 40 دلار به 140 دلار رسيد و پس از رفتن او از سمت رياست جمهوري به سطح 20 دلار سقوط كرد. رفيقدوست مي گويد كل درآمد نفتي ايران از زمان قرارداد ننگين دارسي تا پيش از دولت نهم و دهم (احمدي نژاد) 596 ميليارد دلار برآورد شده است. اما درآمد نفتي ايران در 8 سال احمدي نژاد، مبلغ 700 ميليارد دلار يعني عددي بيش از اين ميزان يعني 100 سال فروش نفت ايران بود. 

رفيقدوست افزايش قيمت نفت پس از رييس جمهورشدن احمدي نژاد را مشكوك مي خواند و مي گويد او با اين 700 ميليارد دلار چه كرد؟

آن كار زشت در مناظرات 88

با رسيدن بحث به مقطع انتخابات سال 1388، وزير سپاه در سال هاي جنگ مي گويد كار بسيار زشت احمدي نژاد در مناظره هاي تلويزيوني انتخابات سال 88، تهمت زدن به بعضي شخصيت ها ازجمله حجت الاسلام ناطق نوري بود؛ در حالي كه پسر آقاي ناطق اصلا فساد مالي نداشت. رفيقدوست مي گويد ناطق نوري سر همين ماجرا و تهمت هاي اثبات نشده قهر كرد و گفت آقايان جامعه روحانيت مبارز، ايشان تهمتي زده، بياييد مدارك را از ايشان بگيريد رسيدگي كنيد، اگر اين تهمت درست است هزار برابر بيشتر از ايشان مرا مفتضح كنيد، اگر نه بگوييد كه اين آدم كذاب و مفتري است.

رفيقدوست درباره مناظرات انتخابات رياست جمهوري 88 و نقش آفريني احمدي نژاد در آن ها مي گويد او در آن مناظره هاي انتخاباتي به غير از فتنه و تفرقه و تهمت، خيلي عالي توانست به غير از غير از جناح هاي سياسي، در كشور دو دستگي ايجاد كند.

بد نيست در همين بحث و هنگام بررسي ايجاد بلوا توسط احمدي نژاد، به اين فراز از خاطرات رفيقدوست هم بپردازيم كه درباره جوسازي ها عليه آيت الله هاشمي رفسنجاني است. او مي گويد وقتي اين جوسازي ها عليه هاشمي رفسنجاني زياد شد، او به ديدار رهبر شهيد انقلاب آيت الله خامنه اي رفت تا هم از رياست مجلس خبرگان استعفا دهد هم از مجمع تشخيص مصلحت نظام. آيت الله هاشمي رفسنجاني قصد داشت استعفا داده و به قم برود اما آيت الله خامنه اي با اين خواسته موافقت نكرد. رفيقدوست مي گويد آقاي هاشمي در آن دوره خبرگان را خوب اداره كرده بود. 

مشايي، قطب احمدي نژاد است

بحث تحليل شخصيتي و رياكاري احمدي نژاد براي رسيدن به قدرت، در خاطرات محسن رفيقدوست به اسفنديار رحيم مشايي مي رسد. او مي گويد احمدي نژاد آدمي زيرك، باهوش و دوچهره است و با وجود اين كه هرگز به روحانيت باور نداشت، توانست با زيركي از نردبان روحانيت بالا برود و رييس جمهور شود. 

رفيقدوست مي گويد رابطه احمدي نژاد و رحيم مشايي براي همه وزيران كابينه او علامت سوال بوده و يكي از وزرا براي رفيقدوست روايت كرده وقتي رحيم مشايي ديرتر از باقي وارد يك جلسه مي شد، احمدي نژاد تمام قد مي ايستاد تا ايشان تشريف بياورند جلوس كنند و بعد مي نشست.

يكي از نقل قول هاي رفيقدوست از مردان دولت احمدي نژاد اين است كه اسفنديار رحيم مشايي، قطب احمدي نژاد است و احترامي كه به او مي گذاشته، فوق تصور محسوب مي شود. حتي نگاه هايي كه احمدي نژاد به مشايي داشته، نگاه هاي يك عاشق به معشوق بوده است. اما وزيران كابينه گفته اند هرچه تلاش كرده اند به سوابق خوبي از رحيم مشايي دست پيدا كنند، نتيجه عكس گرفته و به سوابق بدي رسيدند تا اين كه ماجراي معاون اول شدن مشايي پيش آمد.

رفيقدوست مي گويد رهبر شهيد انقلاب، در ابتداي امر روي احمدي نژاد سرمايه گذاري كرده بودند اما زماني كه او تلاش داشت مشايي را به عنوان معاون اول خود معرفي كند تا پس از خودش تبديل به رييس جمهور ايران شود، دو رويي اش براي رهبر شهيد انقلاب مشخص شده بود. در نتيجه مانع اين كار شدند.

تقلب شد يا نشد؟

محسن رفيقدوست معتقد است در انتخابات رياست جمهوري سال 1388 تقلب نشد اما پيش از آن يك سري كارها انجام شد كه در نتيجه راي گيري تاثير گذاشتند. او مي گويد مقام معظم رهبري در سفر به كردستان سخنراني فرمودند كه برداشت نماينده ولي فقيه در سپاه اين بود كه ايشان رسما از آقاي احمدي نژاد حمايت كردند، در حالي كه به نظر من اين برداشت غلط بود. او اين را به عنوان نظر مقام معظم رهبري به كل بسيجي ها و سپاهي ها مطرح كرد. خود اين، يك راي 5 ميليوني را براي احمدي نژاد آورد.

وزير سپاه در سال هاي جنگ همچنين در صفحه 278 به 279 جلد سوم خاطراتش مي گويد آقاي احمدي نژاد كه خدا هيچ وقت شري مثل ايشان را بر انقلاب ما مسلط نكند، از حدود 3 سال پيش از انتخابات به شهرستان ها مخصوصا شهرستان هاي مستضعف رفت و اين بار به مردم كه واقعا مستحق هم بودند، كمك نقدي كرد. كه خيلي از آن هايي كه آمدند پاي صندوق راي بدهند، خودشان راي دادند، به احمدي نژاد هم راي دادند. اما پول احمد ي نژاد در جيب شان بود. راي گيري درست بود، راي آوردن ها هم درست بود ولي اين كارها هم قبلش شده بود.

سرِ فتنه 88 در ايران نبود

رييس پيشين بنياد جانبازان معتقد است سر فتنه 88 در ايران نبود بلكه توسط افرادي صحنه گرداني مي شد كه در دوبي نشسته و هدايت ماجرا را به دست گرفته بودند. ميرحسين موسوي و مهدي كروبي هم به عنوان نامزدهاي معترض انتخابات رياست جمهوري، مفتون آن جريان نشسته در دوبي شدند و قصد و غرضي براي طراحي و اجراي فتنه نداشتند.

او درباره جريانات خارج نشين و توطئه هاي دشمنان ايران مي گويد اسراييلي ها با خيال راحت مي نشينند تماشا مي كنند. چون برايشان فرق نمي كند كدام بيشتر راي مي آورد. اينكه يك مرتبه بعد از چندوقت، يك موقعي در آمريكا رهبر سياهپوست ها را ترور مي كنند و زماني يك سياه پوست را رييس جمهور مي كنند، اين كار لابي صهيونيست ها است.

به ميرحسين موسوي گفتم اين 13 ميليون راي را به خودت نگير!

يكي از روايت هاي محسن رفيقدوست از ماجراهاي انتخابات 88 و ناآرامي هاي پس از آن، اين است كه از طريق جاويد قربان اوغلو از مقامات وزارت خارجه به ميرحسين موسوي كانديداي معترض انتخابات پيام داده است: شما حتي اين 13 ميليون راي را به خودت نگير! از اين 13 ميليون، دو ميليون راي به شماست. 11 ميليون نه به آن طرف است.

جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است

يكي از جملات مهم محسن رفيقدوست در بيان خاطراتش كه درباره احمدي نژاد و جريانات روز سياسي كشور بيان شده، از اين قرار است:

الان جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است و هركس در آن جبهه باشد قبولش ندارم.

منبع خبر"

مسئوليت اين خبر با سايت منبع و جالبتر در قبال آن مسئوليتي ندارد. خواهشمنديم در صورت وجود هرگونه مشكل در محتواي آن، در نظرات همين خبر گزارش دهيد تا اصلاح گردد.

محسن رفيق دوست درباره محمود احمدي نژاد گفت: احمدي نژاد بندباز بسيار زرنگي بود كه توانست روي موج سوار شود، در حالي كه از اول هيچ اعتقادي به ولايت فقيه نداشت.

 به نقل از تابناك، محسن رفيقدوست پيش از انقلاب، مدتي را در فلسطين و لبنان به سر برده و ضمن آموزش هاي عقيدتي و سياسي، نبردهاي چريكي را هم آموخته است. او پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، يكي از موسسين سپاه پاسداران بود و در ادامه به عنوان وزير سپاه منصوب شد. او پس از وزارت سپاه، مسئوليت هاي ديگري را هم به عهده گرفت. 

مرور خاطرات اين چهره انقلابي از روز 26 دي 1404 به بهانه سالروز فرار محمدرضا پهلوي از ميهن آغاز شد كه قسمت هاي پيشين آن، در پيوندهاي زير در دسترس و قابل مطالعه هستند.

احمدي نژاد هيچ وقت اصولگرا نبود

رفيقدوست در جلد سوم خاطراتش كه بازه زماني اش تا سال 1388 مي رسد، فرازهايي درباره محمود احمدي نژاد دارد اما در جلد دوم هم اشاراتي درباره اين شخصيت دارد و در صفحه 362 مي گويد به عقيده او، احمدي نژاد هيچ وقت اصولگرا نبوده و سپس در جمله بعدي اضافه مي كند هرگز اصولگرا نبود. او در ادامه اين جملات، جمله معنادار ديگري هم دارد: منتخبين مردم بايد دقت كنند كه اين جريانات سياسي نيستند كه آن ها را انتخاب مي كنند، اين نياز و خواست ملت است كه هشت سال يك بار تغييري در رأس قوه مجريه مي دهد كه برايش تغييري داشته باشد.

وزير در دولت احمدي نژاد معنا نداشت/تنها چيزي كه قبول نداشت ولايت فقيه بود

بخشي از صفحه 226 جلد سوم خاطرات رفيقدوست درباره كابينه و چگونگي حضور وزيران در دولت احمدي نژاد است كه آن را مي خوانيم:

جالبترين خبرهاي روز

نوشته پشت سر رهبر انقلاب در ديدار با مردم قم جلب توجه كرد"

د

در دولت آقاي احمدي نژاد وزير خيلي معنا نداشت. چون از وزيرها امضا مي گرفت اگر نخواست عوضشان كند. اسمش را هم گذاشته بود ميثاق. در كار وزارتخانه ها هم گفته بود بايد معاونين را با نظر من بگذاريد. مستقيم دخالت مي كرد. ظاهر دولت را حفظ كرده بود. براي همين هم اكثر وزرايي كه نسبتا مستقل بودند وسط راه رفتند. در همان چهار سال اول در جلسات هيات دولت آنهايي كه متوجه بودند مي گفتند ايشان تنها چيزي كه قبول ندارد ولايت فقيه است و معتقد است مملكت را با ارتباط مستقيم با امام زمان اداره مي كند. در يك جلسه بحثي مي شود، آقاي احمدي نژاد سه بار مي گويد همه بدانند ما از يك آقا دستور مي گيريم. ظاهرا آقاي صفارهرندي يا آقاي اژه اي مي گويد خب بگوييد كه آن آقا مقام معظم رهبري است. كه ايشان جواب نمي دهد جلسه را ترك مي كند و اداره جلسه را به آقاي مشايي مي سپارد.

از زمان شهرداري اش تلاش داشت رييس جمهور شود

رفيقدوست روايت مي كند وقتي احمدي نژاد شهردار تهران بوده، يك روز ناهار مهمانش بوده است. حاضران در جلسه هم او، احمدي نژاد و هاشمي ثمره بوده اند. رفيقدوست مي گويد در آن جلسه ناهار، صحبت هايي رد و بدل شد كه احساس كرد احمدي نژاد تلاش دارد رييس جمهور شود. اشاره معناداري كه رفيقدوست به اين گفتگو مي كند و البته از كنار مشروح آن مي گذرد، توجه به امام زمان (عج) است كه به قول خيلي ها دستاويز و مايه سوءاستفاده احمدي نژاد شد. رفيقدوست مي گويد توجه به آقا امام زمان بهترين تقرب و توجه است اما وقتي انسان اين توجه را طوري عنوان كه جايي براي ولايت فقيه نگذارد كمي بودار است. در آن جلسه حس كردم در افكار احمدي نژاد ولايت فقيه خيلي جايي ندارد. آخرسر هم معلوم شد كاري ندارد. در مجامع حزب اللهي ها كه اين را مي گفتم تكفيرم مي كردند. خلاصه تاكيد مي كرد من همه كارهايم را با امام زمان انجام مي دهم. اين، قبل از انتخابات بود. وقتي هم نام نويسي ها شروع شد او ديرتر از بقيه ثبت نام كرد.  

بندباز زرنگي كه روي موج سوار شد

محسن رفيقدوست مي گويد احمدي نژاد بندباز بسيار زرنگي بود كه توانست روي موج سوار شود، در حالي كه از اول هيچ اعتقادي به ولايت فقيه نداشت. وزير سپاه در سال هاي جنگ از حبيب الله عسگراولادي نقل قول مي آورد كه در سال هاي پاياني دوره دوم رياست جمهوري احمدي نژاد گفت: ما پيرو شريعت بوديم اما احمدي نژاد پيرو طريقت و مرشدش آقاي مشايي بود.

رفيقدوست معتقد است محمود احمدي نژاد موفق شد مردم را فريب دهد؛ به ويژه اصول گراها را و همه كارهايش هم عوام فريبي بودند. او در 8 سال رياست جمهوري اش تلاش كرد با سوءاستفاده از نام امام زمان (عج)، ولايت فقيه را تضعيف كند.

جمع بندي محسن رفيقدوست از 2 دوره رياست جمهوري احمدي نژاد اين است: آن قدر براي مملكت مشكل درست كرد كه از آتش بس بعد از جنگ تحميلي بدتر بود!

يكي از جملات جالب و مهم رفيقدوست درباره مديريت احمدي نژاد كه در خاطرات وزير سپاه قرار دارد، از اين قرار است: يك روز كار قاليباف در شهرداري تهران به اندازه دو سال شهرداري احمدي نژاد ارزش دارد.

جمله مهم و معنادار ديگري كه رفيقدوست در خاطرات خود درباره شخصيت احمدي نژاد بيان كرده، اين است: معتقدم احمدي نژاد انور سادات ايران است.

سفير انگليس مي دانست او رييس جمهور مي شود

يكي از روايت هاي مهم ديگري كه رفيقدوست از روزهاي پيش از رييس جمهورشدن احمدي نژاد مي گويد جملاتي است كه از سفير فلسطين در ايران شنيده است. صلاح زواوي سفير وقت فلسطين در ايران، روايت كرده در جلسه اي كه همه سفراي مستقر در تهران در آن حضور داشتند، صحبت از پيش بيني انتخابات رياست جمهوري ايران بوده و نامي از احمدي نژاد به عنوان برنده انتخابات برده نمي شد. سفير فلسطين مي گويد 

سفير انگليس سرش پايين بود و وقتي سفراي ديگر از او پرسيدند چرا حرفي نمي زني؟ گفت همه اشتباه مي كنيد! رييس جمهور ايران شهردار تهران است. اين جمله در زماني بيان شد كه احمدي نژاد هنوز ثبت نام نكرده و براي انتخابات نامزد نشده بود. 

در اين روايت، ديگر سفرا به سفير انگليس گفتند احمدي نژاد كه ثبت نام نكرده؟ و پاسخ سفير انگليس به آن ها قابل توجه و تامل است كه گفت: خب، ثبت نام مي كند!

از اول با رياست جمهوري اش مخالف بودم چون ...

رفيقدوست مي گويد از اول با رياست جمهوري احمدي نژاد مخالف بوده و اولين دليلش مديريتي بوده كه از احمدي نژاد در گذشته ديده و مربوط به همكاري او با رفيقدوست در بنياد جانبازان مي شود.

يك اشاره معنادار او هم در اين زمينه اين است كه 8 شهريور 1384 مهرداد بذرپاش رييس مشاورين جوان رياست جمهوري دولت احمدي نژاد، از تشكيل گروه مشاورين جوان در تمام وزارتخانه ها ادارات و سازمان هاي دولتي خبر داد. رفيقدوست مي گويد اين كار يك حركت نمايشي بود. 

اما علت و چرايي مخالفت رفيقدوست با رييس جمهور شدن احمدي نژاد و تجربه بدي كه از همكاري با او داشته، در صفحه 219 جلد سوم خاطرات رفيقدوست روايت شده است. او در اين باره مي گويد:

آقاي مهندس باهنر به من زنگ زد گفت آقاي احمدي نژاد از استانداري اردبيل آمده، آقاي هاشمي ثمره كه خواهرزاده من است و آقاي احمدي نژاد و آقايي احتمالا به نام حسامي اين ها آدم هاي خوبي اند و بي كارند. اگر بشود در بنياد به آن ها كار بده. به آقاي عليزاده كه معاون عمران بنياد بود گفتم اين ها مهندس هستند. هيات مديره شركت آتي ساز را تغيير دادند و آقاي احمدي نژاد و هاشمي ثمره و حسامي و يك نفر ديگر كه يادم نيست، شدند هيات مديره شركت آتي ساز. در مجموع، از مديريت اين آقايان در شركت آتي ساز راضي نبوديم. چندبار هم گزارش هايي راجع به عدم پيشرفت آن جا به من شد. تا يك روز از آقاي عليزاده پرسيدم با اين ها چه كار كردي؟ گفت عوضشان كردم. چون واقعا نمي توانستند كار كنند. بعد يكهو ايشان شد شهردار تهران.

گفت عجله نكنيد! اتفاقاتي مي افتند كه ...

اوايل خرداد 1384 و پيش از برگزاري انتخابات در تيرماه آن سال، نظرسنجي هايي صورت گرفت كه در معتبرترين شان هاشمي رفسنجاني 39 و 6 درصد و احمدي نژاد 3 و 8 درصد داشتند. رفيقدوست با ذكر اين ماجرا مي گويد اما احمدي نژاد روز 10 خرداد به اطرافيانش گفت خيلي عجله نكنيد! اتفاقاتي در 20 روز آينده مي افتد كه سرنوشت انتخابات را رقم خواهد زد.

احمدي نژاد گفت روحانيت به چه درد مردم مي خورد؟

5 ارديبهشت 1385 احمدي نژاد به رييس سازمان تربيت بدني دستور داد شرايط حضور بانوان در ورزشگاه ها را فراهم كند. رفيقدوست اين كار را هم يك حركت نمايشي و تبليغاتي از طرف احمدي نژاد مي داند و مي گويد اگر قصد و غرض خاصي نداشت و به اصطلاح ريگي در كفشش نبود، قبل از اين اقدام، بايد از رهبر انقلاب استفتا مي كرد كه مي خواهم چنين كاري كنم. آيا شما كه اين امور مربوط به شماست اجازه مي دهيد يا نه؟

رفيقدوست در خاطراتش از احمدي نژاد، جمله اي را هم از محمد فروزند كه پس از او رييس بنياد جانبازان شد نقل مي كند؛ اين كه اواخر دوره آقاي احمدي نژاد رفتم پيش ايشان كه چرا اين قدر با مراجع و روحانيت مخالفت مي كني؟ ايشان گفته بود اين ها به چه درد مردم مي خورند؟ بعد شروع به توهين مي كند به همه مراجع كه نمي خواهم بگويم چون تكرارش توهين است. بعد گفته بود خبر نداري من دور دوم كارد را مي گذارم كمر كيك.

كلاه هاي بزرگي كه سر ملت ايران گذاشت

18 ارديبهشت 1385 هم نامه مهر و موم شده احمدي نژاد به جرج بوش رييس جمهور وقت آمريكا هم تحويل سفير سوييس در ايران داده شد؛ نامه اي كه بي پاسخ ماند و تبديل به سندي براي بي احترامي به مردم ايران شد. رفيقدوست ضمن اشاره به ماجراي اين نامه و موارد ديگري چون هدفمندي يارانه ها ، مسكن مهر و ... مي گويد همه اين فعاليت ها در دولت احمدي نژاد در حكم عوام فريبي و كلاه هاي بزرگي بودند كه احمدي نژاد سر ملت ايران گذاشت. 

خدمتي كه به اسراييل كرد/ آن 700 ميليارد دلار چه شد؟

يكي از موارد قابل بررسي درباره احمدي نژاد، سخنراني هاي به ظاهر تند او عليه رژيم جعلي صهيونيستي هستند كه اين روزها خيلي ها اعتقاد دارند بخشي از بازي سياسي او و همان عمليات فريبي بوده كه رفيقدوست به آن اشاره مي كند. او مي گويد احمدي نژاد در جاهاي خاصي به صورت جنجالي عليه اسراييل صحبت كرد چون هدفش جنجال آفريني بود. بعد هم يكي از وزراي كابينه رژيم صهيونيستي گفته بود بايد مجسمه احمدي نژاد را به خاطر كمكي كه به اسراييل كرده با طلا در ميدان تل آويو بگذاريم.

همه فعاليت ها و سخنراني هاي ضداسراييلي احمدي نژاد به تعبير رفيقدوست، براي استفاده سياسي بودند. اما نكته مهم و مرموز ديگر درباره دولت احمدي نژاد، اين بود كه با رييس جمهور شدن در سال 1384 قيمت نفت ناگهان از حدود 40 دلار به 140 دلار رسيد و پس از رفتن او از سمت رياست جمهوري به سطح 20 دلار سقوط كرد. رفيقدوست مي گويد كل درآمد نفتي ايران از زمان قرارداد ننگين دارسي تا پيش از دولت نهم و دهم (احمدي نژاد) 596 ميليارد دلار برآورد شده است. اما درآمد نفتي ايران در 8 سال احمدي نژاد، مبلغ 700 ميليارد دلار يعني عددي بيش از اين ميزان يعني 100 سال فروش نفت ايران بود. 

رفيقدوست افزايش قيمت نفت پس از رييس جمهورشدن احمدي نژاد را مشكوك مي خواند و مي گويد او با اين 700 ميليارد دلار چه كرد؟

آن كار زشت در مناظرات 88

با رسيدن بحث به مقطع انتخابات سال 1388، وزير سپاه در سال هاي جنگ مي گويد كار بسيار زشت احمدي نژاد در مناظره هاي تلويزيوني انتخابات سال 88، تهمت زدن به بعضي شخصيت ها ازجمله حجت الاسلام ناطق نوري بود؛ در حالي كه پسر آقاي ناطق اصلا فساد مالي نداشت. رفيقدوست مي گويد ناطق نوري سر همين ماجرا و تهمت هاي اثبات نشده قهر كرد و گفت آقايان جامعه روحانيت مبارز، ايشان تهمتي زده، بياييد مدارك را از ايشان بگيريد رسيدگي كنيد، اگر اين تهمت درست است هزار برابر بيشتر از ايشان مرا مفتضح كنيد، اگر نه بگوييد كه اين آدم كذاب و مفتري است.

رفيقدوست درباره مناظرات انتخابات رياست جمهوري 88 و نقش آفريني احمدي نژاد در آن ها مي گويد او در آن مناظره هاي انتخاباتي به غير از فتنه و تفرقه و تهمت، خيلي عالي توانست به غير از غير از جناح هاي سياسي، در كشور دو دستگي ايجاد كند.

بد نيست در همين بحث و هنگام بررسي ايجاد بلوا توسط احمدي نژاد، به اين فراز از خاطرات رفيقدوست هم بپردازيم كه درباره جوسازي ها عليه آيت الله هاشمي رفسنجاني است. او مي گويد وقتي اين جوسازي ها عليه هاشمي رفسنجاني زياد شد، او به ديدار رهبر شهيد انقلاب آيت الله خامنه اي رفت تا هم از رياست مجلس خبرگان استعفا دهد هم از مجمع تشخيص مصلحت نظام. آيت الله هاشمي رفسنجاني قصد داشت استعفا داده و به قم برود اما آيت الله خامنه اي با اين خواسته موافقت نكرد. رفيقدوست مي گويد آقاي هاشمي در آن دوره خبرگان را خوب اداره كرده بود. 

مشايي، قطب احمدي نژاد است

بحث تحليل شخصيتي و رياكاري احمدي نژاد براي رسيدن به قدرت، در خاطرات محسن رفيقدوست به اسفنديار رحيم مشايي مي رسد. او مي گويد احمدي نژاد آدمي زيرك، باهوش و دوچهره است و با وجود اين كه هرگز به روحانيت باور نداشت، توانست با زيركي از نردبان روحانيت بالا برود و رييس جمهور شود. 

رفيقدوست مي گويد رابطه احمدي نژاد و رحيم مشايي براي همه وزيران كابينه او علامت سوال بوده و يكي از وزرا براي رفيقدوست روايت كرده وقتي رحيم مشايي ديرتر از باقي وارد يك جلسه مي شد، احمدي نژاد تمام قد مي ايستاد تا ايشان تشريف بياورند جلوس كنند و بعد مي نشست.

يكي از نقل قول هاي رفيقدوست از مردان دولت احمدي نژاد اين است كه اسفنديار رحيم مشايي، قطب احمدي نژاد است و احترامي كه به او مي گذاشته، فوق تصور محسوب مي شود. حتي نگاه هايي كه احمدي نژاد به مشايي داشته، نگاه هاي يك عاشق به معشوق بوده است. اما وزيران كابينه گفته اند هرچه تلاش كرده اند به سوابق خوبي از رحيم مشايي دست پيدا كنند، نتيجه عكس گرفته و به سوابق بدي رسيدند تا اين كه ماجراي معاون اول شدن مشايي پيش آمد.

رفيقدوست مي گويد رهبر شهيد انقلاب، در ابتداي امر روي احمدي نژاد سرمايه گذاري كرده بودند اما زماني كه او تلاش داشت مشايي را به عنوان معاون اول خود معرفي كند تا پس از خودش تبديل به رييس جمهور ايران شود، دو رويي اش براي رهبر شهيد انقلاب مشخص شده بود. در نتيجه مانع اين كار شدند.

تقلب شد يا نشد؟

محسن رفيقدوست معتقد است در انتخابات رياست جمهوري سال 1388 تقلب نشد اما پيش از آن يك سري كارها انجام شد كه در نتيجه راي گيري تاثير گذاشتند. او مي گويد مقام معظم رهبري در سفر به كردستان سخنراني فرمودند كه برداشت نماينده ولي فقيه در سپاه اين بود كه ايشان رسما از آقاي احمدي نژاد حمايت كردند، در حالي كه به نظر من اين برداشت غلط بود. او اين را به عنوان نظر مقام معظم رهبري به كل بسيجي ها و سپاهي ها مطرح كرد. خود اين، يك راي 5 ميليوني را براي احمدي نژاد آورد.

وزير سپاه در سال هاي جنگ همچنين در صفحه 278 به 279 جلد سوم خاطراتش مي گويد آقاي احمدي نژاد كه خدا هيچ وقت شري مثل ايشان را بر انقلاب ما مسلط نكند، از حدود 3 سال پيش از انتخابات به شهرستان ها مخصوصا شهرستان هاي مستضعف رفت و اين بار به مردم كه واقعا مستحق هم بودند، كمك نقدي كرد. كه خيلي از آن هايي كه آمدند پاي صندوق راي بدهند، خودشان راي دادند، به احمدي نژاد هم راي دادند. اما پول احمد ي نژاد در جيب شان بود. راي گيري درست بود، راي آوردن ها هم درست بود ولي اين كارها هم قبلش شده بود.

سرِ فتنه 88 در ايران نبود

رييس پيشين بنياد جانبازان معتقد است سر فتنه 88 در ايران نبود بلكه توسط افرادي صحنه گرداني مي شد كه در دوبي نشسته و هدايت ماجرا را به دست گرفته بودند. ميرحسين موسوي و مهدي كروبي هم به عنوان نامزدهاي معترض انتخابات رياست جمهوري، مفتون آن جريان نشسته در دوبي شدند و قصد و غرضي براي طراحي و اجراي فتنه نداشتند.

او درباره جريانات خارج نشين و توطئه هاي دشمنان ايران مي گويد اسراييلي ها با خيال راحت مي نشينند تماشا مي كنند. چون برايشان فرق نمي كند كدام بيشتر راي مي آورد. اينكه يك مرتبه بعد از چندوقت، يك موقعي در آمريكا رهبر سياهپوست ها را ترور مي كنند و زماني يك سياه پوست را رييس جمهور مي كنند، اين كار لابي صهيونيست ها است.

به ميرحسين موسوي گفتم اين 13 ميليون راي را به خودت نگير!

يكي از روايت هاي محسن رفيقدوست از ماجراهاي انتخابات 88 و ناآرامي هاي پس از آن، اين است كه از طريق جاويد قربان اوغلو از مقامات وزارت خارجه به ميرحسين موسوي كانديداي معترض انتخابات پيام داده است: شما حتي اين 13 ميليون راي را به خودت نگير! از اين 13 ميليون، دو ميليون راي به شماست. 11 ميليون نه به آن طرف است.

جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است

يكي از جملات مهم محسن رفيقدوست در بيان خاطراتش كه درباره احمدي نژاد و جريانات روز سياسي كشور بيان شده، از اين قرار است:

الان جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است و هركس در آن جبهه باشد قبولش ندارم.

منبع خبر"

مسئوليت اين خبر با سايت منبع و جالبتر در قبال آن مسئوليتي ندارد. خواهشمنديم در صورت وجود هرگونه مشكل در محتواي آن، در نظرات همين خبر گزارش دهيد تا اصلاح گردد.

پايگاه خبري تحليلي نامه نيوز (namehnews.com) : "

محسن رفيق دوست درباره محمود احمدي نژاد گفت: احمدي نژاد بندباز بسيار زرنگي بود كه توانست روي موج سوار شود، در حالي كه از اول هيچ اعتقادي به ولايت فقيه نداشت.

 به نقل از تابناك، محسن رفيقدوست پيش از انقلاب، مدتي را در فلسطين و لبنان به سر برده و ضمن آموزش هاي عقيدتي و سياسي، نبردهاي چريكي را هم آموخته است. او پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، يكي از موسسين سپاه پاسداران بود و در ادامه به عنوان وزير سپاه منصوب شد. او پس از وزارت سپاه، مسئوليت هاي ديگري را هم به عهده گرفت. 

مرور خاطرات اين چهره انقلابي از روز 26 دي 1404 به بهانه سالروز فرار محمدرضا پهلوي از ميهن آغاز شد كه قسمت هاي پيشين آن، در پيوندهاي زير در دسترس و قابل مطالعه هستند.

احمدي نژاد هيچ وقت اصولگرا نبود

رفيقدوست در جلد سوم خاطراتش كه بازه زماني اش تا سال 1388 مي رسد، فرازهايي درباره محمود احمدي نژاد دارد اما در جلد دوم هم اشاراتي درباره اين شخصيت دارد و در صفحه 362 مي گويد به عقيده او، احمدي نژاد هيچ وقت اصولگرا نبوده و سپس در جمله بعدي اضافه مي كند هرگز اصولگرا نبود. او در ادامه اين جملات، جمله معنادار ديگري هم دارد: منتخبين مردم بايد دقت كنند كه اين جريانات سياسي نيستند كه آن ها را انتخاب مي كنند، اين نياز و خواست ملت است كه هشت سال يك بار تغييري در رأس قوه مجريه مي دهد كه برايش تغييري داشته باشد.

وزير در دولت احمدي نژاد معنا نداشت/تنها چيزي كه قبول نداشت ولايت فقيه بود

بخشي از صفحه 226 جلد سوم خاطرات رفيقدوست درباره كابينه و چگونگي حضور وزيران در دولت احمدي نژاد است كه آن را مي خوانيم:

در دولت آقاي احمدي نژاد وزير خيلي معنا نداشت. چون از وزيرها امضا مي گرفت اگر نخواست عوضشان كند. اسمش را هم گذاشته بود ميثاق. در كار وزارتخانه ها هم گفته بود بايد معاونين را با نظر من بگذاريد. مستقيم دخالت مي كرد. ظاهر دولت را حفظ كرده بود. براي همين هم اكثر وزرايي كه نسبتا مستقل بودند وسط راه رفتند. در همان چهار سال اول در جلسات هيات دولت آنهايي كه متوجه بودند مي گفتند ايشان تنها چيزي كه قبول ندارد ولايت فقيه است و معتقد است مملكت را با ارتباط مستقيم با امام زمان اداره مي كند. در يك جلسه بحثي مي شود، آقاي احمدي نژاد سه بار مي گويد همه بدانند ما از يك آقا دستور مي گيريم. ظاهرا آقاي صفارهرندي يا آقاي اژه اي مي گويد خب بگوييد كه آن آقا مقام معظم رهبري است. كه ايشان جواب نمي دهد جلسه را ترك مي كند و اداره جلسه را به آقاي مشايي مي سپارد.

از زمان شهرداري اش تلاش داشت رييس جمهور شود

رفيقدوست روايت مي كند وقتي احمدي نژاد شهردار تهران بوده، يك روز ناهار مهمانش بوده است. حاضران در جلسه هم او، احمدي نژاد و هاشمي ثمره بوده اند. رفيقدوست مي گويد در آن جلسه ناهار، صحبت هايي رد و بدل شد كه احساس كرد احمدي نژاد تلاش دارد رييس جمهور شود. اشاره معناداري كه رفيقدوست به اين گفتگو مي كند و البته از كنار مشروح آن مي گذرد، توجه به امام زمان (عج) است كه به قول خيلي ها دستاويز و مايه سوءاستفاده احمدي نژاد شد. رفيقدوست مي گويد توجه به آقا امام زمان بهترين تقرب و توجه است اما وقتي انسان اين توجه را طوري عنوان كه جايي براي ولايت فقيه نگذارد كمي بودار است. در آن جلسه حس كردم در افكار احمدي نژاد ولايت فقيه خيلي جايي ندارد. آخرسر هم معلوم شد كاري ندارد. در مجامع حزب اللهي ها كه اين را مي گفتم تكفيرم مي كردند. خلاصه تاكيد مي كرد من همه كارهايم را با امام زمان انجام مي دهم. اين، قبل از انتخابات بود. وقتي هم نام نويسي ها شروع شد او ديرتر از بقيه ثبت نام كرد.  

بندباز زرنگي كه روي موج سوار شد

محسن رفيقدوست مي گويد احمدي نژاد بندباز بسيار زرنگي بود كه توانست روي موج سوار شود، در حالي كه از اول هيچ اعتقادي به ولايت فقيه نداشت. وزير سپاه در سال هاي جنگ از حبيب الله عسگراولادي نقل قول مي آورد كه در سال هاي پاياني دوره دوم رياست جمهوري احمدي نژاد گفت: ما پيرو شريعت بوديم اما احمدي نژاد پيرو طريقت و مرشدش آقاي مشايي بود.

رفيقدوست معتقد است محمود احمدي نژاد موفق شد مردم را فريب دهد؛ به ويژه اصول گراها را و همه كارهايش هم عوام فريبي بودند. او در 8 سال رياست جمهوري اش تلاش كرد با سوءاستفاده از نام امام زمان (عج)، ولايت فقيه را تضعيف كند.

جمع بندي محسن رفيقدوست از 2 دوره رياست جمهوري احمدي نژاد اين است: آن قدر براي مملكت مشكل درست كرد كه از آتش بس بعد از جنگ تحميلي بدتر بود!

يكي از جملات جالب و مهم رفيقدوست درباره مديريت احمدي نژاد كه در خاطرات وزير سپاه قرار دارد، از اين قرار است: يك روز كار قاليباف در شهرداري تهران به اندازه دو سال شهرداري احمدي نژاد ارزش دارد.

جمله مهم و معنادار ديگري كه رفيقدوست در خاطرات خود درباره شخصيت احمدي نژاد بيان كرده، اين است: معتقدم احمدي نژاد انور سادات ايران است.

سفير انگليس مي دانست او رييس جمهور مي شود

يكي از روايت هاي مهم ديگري كه رفيقدوست از روزهاي پيش از رييس جمهورشدن احمدي نژاد مي گويد جملاتي است كه از سفير فلسطين در ايران شنيده است. صلاح زواوي سفير وقت فلسطين در ايران، روايت كرده در جلسه اي كه همه سفراي مستقر در تهران در آن حضور داشتند، صحبت از پيش بيني انتخابات رياست جمهوري ايران بوده و نامي از احمدي نژاد به عنوان برنده انتخابات برده نمي شد. سفير فلسطين مي گويد 

سفير انگليس سرش پايين بود و وقتي سفراي ديگر از او پرسيدند چرا حرفي نمي زني؟ گفت همه اشتباه مي كنيد! رييس جمهور ايران شهردار تهران است. اين جمله در زماني بيان شد كه احمدي نژاد هنوز ثبت نام نكرده و براي انتخابات نامزد نشده بود. 

در اين روايت، ديگر سفرا به سفير انگليس گفتند احمدي نژاد كه ثبت نام نكرده؟ و پاسخ سفير انگليس به آن ها قابل توجه و تامل است كه گفت: خب، ثبت نام مي كند!

از اول با رياست جمهوري اش مخالف بودم چون ...

رفيقدوست مي گويد از اول با رياست جمهوري احمدي نژاد مخالف بوده و اولين دليلش مديريتي بوده كه از احمدي نژاد در گذشته ديده و مربوط به همكاري او با رفيقدوست در بنياد جانبازان مي شود.

يك اشاره معنادار او هم در اين زمينه اين است كه 8 شهريور 1384 مهرداد بذرپاش رييس مشاورين جوان رياست جمهوري دولت احمدي نژاد، از تشكيل گروه مشاورين جوان در تمام وزارتخانه ها ادارات و سازمان هاي دولتي خبر داد. رفيقدوست مي گويد اين كار يك حركت نمايشي بود. 

اما علت و چرايي مخالفت رفيقدوست با رييس جمهور شدن احمدي نژاد و تجربه بدي كه از همكاري با او داشته، در صفحه 219 جلد سوم خاطرات رفيقدوست روايت شده است. او در اين باره مي گويد:

آقاي مهندس باهنر به من زنگ زد گفت آقاي احمدي نژاد از استانداري اردبيل آمده، آقاي هاشمي ثمره كه خواهرزاده من است و آقاي احمدي نژاد و آقايي احتمالا به نام حسامي اين ها آدم هاي خوبي اند و بي كارند. اگر بشود در بنياد به آن ها كار بده. به آقاي عليزاده كه معاون عمران بنياد بود گفتم اين ها مهندس هستند. هيات مديره شركت آتي ساز را تغيير دادند و آقاي احمدي نژاد و هاشمي ثمره و حسامي و يك نفر ديگر كه يادم نيست، شدند هيات مديره شركت آتي ساز. در مجموع، از مديريت اين آقايان در شركت آتي ساز راضي نبوديم. چندبار هم گزارش هايي راجع به عدم پيشرفت آن جا به من شد. تا يك روز از آقاي عليزاده پرسيدم با اين ها چه كار كردي؟ گفت عوضشان كردم. چون واقعا نمي توانستند كار كنند. بعد يكهو ايشان شد شهردار تهران.

گفت عجله نكنيد! اتفاقاتي مي افتند كه ...

اوايل خرداد 1384 و پيش از برگزاري انتخابات در تيرماه آن سال، نظرسنجي هايي صورت گرفت كه در معتبرترين شان هاشمي رفسنجاني 39 و 6 درصد و احمدي نژاد 3 و 8 درصد داشتند. رفيقدوست با ذكر اين ماجرا مي گويد اما احمدي نژاد روز 10 خرداد به اطرافيانش گفت خيلي عجله نكنيد! اتفاقاتي در 20 روز آينده مي افتد كه سرنوشت انتخابات را رقم خواهد زد.

احمدي نژاد گفت روحانيت به چه درد مردم مي خورد؟

5 ارديبهشت 1385 احمدي نژاد به رييس سازمان تربيت بدني دستور داد شرايط حضور بانوان در ورزشگاه ها را فراهم كند. رفيقدوست اين كار را هم يك حركت نمايشي و تبليغاتي از طرف احمدي نژاد مي داند و مي گويد اگر قصد و غرض خاصي نداشت و به اصطلاح ريگي در كفشش نبود، قبل از اين اقدام، بايد از رهبر انقلاب استفتا مي كرد كه مي خواهم چنين كاري كنم. آيا شما كه اين امور مربوط به شماست اجازه مي دهيد يا نه؟

رفيقدوست در خاطراتش از احمدي نژاد، جمله اي را هم از محمد فروزند كه پس از او رييس بنياد جانبازان شد نقل مي كند؛ اين كه اواخر دوره آقاي احمدي نژاد رفتم پيش ايشان كه چرا اين قدر با مراجع و روحانيت مخالفت مي كني؟ ايشان گفته بود اين ها به چه درد مردم مي خورند؟ بعد شروع به توهين مي كند به همه مراجع كه نمي خواهم بگويم چون تكرارش توهين است. بعد گفته بود خبر نداري من دور دوم كارد را مي گذارم كمر كيك.

كلاه هاي بزرگي كه سر ملت ايران گذاشت

18 ارديبهشت 1385 هم نامه مهر و موم شده احمدي نژاد به جرج بوش رييس جمهور وقت آمريكا هم تحويل سفير سوييس در ايران داده شد؛ نامه اي كه بي پاسخ ماند و تبديل به سندي براي بي احترامي به مردم ايران شد. رفيقدوست ضمن اشاره به ماجراي اين نامه و موارد ديگري چون هدفمندي يارانه ها ، مسكن مهر و ... مي گويد همه اين فعاليت ها در دولت احمدي نژاد در حكم عوام فريبي و كلاه هاي بزرگي بودند كه احمدي نژاد سر ملت ايران گذاشت. 

خدمتي كه به اسراييل كرد/ آن 700 ميليارد دلار چه شد؟

يكي از موارد قابل بررسي درباره احمدي نژاد، سخنراني هاي به ظاهر تند او عليه رژيم جعلي صهيونيستي هستند كه اين روزها خيلي ها اعتقاد دارند بخشي از بازي سياسي او و همان عمليات فريبي بوده كه رفيقدوست به آن اشاره مي كند. او مي گويد احمدي نژاد در جاهاي خاصي به صورت جنجالي عليه اسراييل صحبت كرد چون هدفش جنجال آفريني بود. بعد هم يكي از وزراي كابينه رژيم صهيونيستي گفته بود بايد مجسمه احمدي نژاد را به خاطر كمكي كه به اسراييل كرده با طلا در ميدان تل آويو بگذاريم.

همه فعاليت ها و سخنراني هاي ضداسراييلي احمدي نژاد به تعبير رفيقدوست، براي استفاده سياسي بودند. اما نكته مهم و مرموز ديگر درباره دولت احمدي نژاد، اين بود كه با رييس جمهور شدن در سال 1384 قيمت نفت ناگهان از حدود 40 دلار به 140 دلار رسيد و پس از رفتن او از سمت رياست جمهوري به سطح 20 دلار سقوط كرد. رفيقدوست مي گويد كل درآمد نفتي ايران از زمان قرارداد ننگين دارسي تا پيش از دولت نهم و دهم (احمدي نژاد) 596 ميليارد دلار برآورد شده است. اما درآمد نفتي ايران در 8 سال احمدي نژاد، مبلغ 700 ميليارد دلار يعني عددي بيش از اين ميزان يعني 100 سال فروش نفت ايران بود. 

رفيقدوست افزايش قيمت نفت پس از رييس جمهورشدن احمدي نژاد را مشكوك مي خواند و مي گويد او با اين 700 ميليارد دلار چه كرد؟

آن كار زشت در مناظرات 88

با رسيدن بحث به مقطع انتخابات سال 1388، وزير سپاه در سال هاي جنگ مي گويد كار بسيار زشت احمدي نژاد در مناظره هاي تلويزيوني انتخابات سال 88، تهمت زدن به بعضي شخصيت ها ازجمله حجت الاسلام ناطق نوري بود؛ در حالي كه پسر آقاي ناطق اصلا فساد مالي نداشت. رفيقدوست مي گويد ناطق نوري سر همين ماجرا و تهمت هاي اثبات نشده قهر كرد و گفت آقايان جامعه روحانيت مبارز، ايشان تهمتي زده، بياييد مدارك را از ايشان بگيريد رسيدگي كنيد، اگر اين تهمت درست است هزار برابر بيشتر از ايشان مرا مفتضح كنيد، اگر نه بگوييد كه اين آدم كذاب و مفتري است.

رفيقدوست درباره مناظرات انتخابات رياست جمهوري 88 و نقش آفريني احمدي نژاد در آن ها مي گويد او در آن مناظره هاي انتخاباتي به غير از فتنه و تفرقه و تهمت، خيلي عالي توانست به غير از غير از جناح هاي سياسي، در كشور دو دستگي ايجاد كند.

بد نيست در همين بحث و هنگام بررسي ايجاد بلوا توسط احمدي نژاد، به اين فراز از خاطرات رفيقدوست هم بپردازيم كه درباره جوسازي ها عليه آيت الله هاشمي رفسنجاني است. او مي گويد وقتي اين جوسازي ها عليه هاشمي رفسنجاني زياد شد، او به ديدار رهبر شهيد انقلاب آيت الله خامنه اي رفت تا هم از رياست مجلس خبرگان استعفا دهد هم از مجمع تشخيص مصلحت نظام. آيت الله هاشمي رفسنجاني قصد داشت استعفا داده و به قم برود اما آيت الله خامنه اي با اين خواسته موافقت نكرد. رفيقدوست مي گويد آقاي هاشمي در آن دوره خبرگان را خوب اداره كرده بود. 

مشايي، قطب احمدي نژاد است

بحث تحليل شخصيتي و رياكاري احمدي نژاد براي رسيدن به قدرت، در خاطرات محسن رفيقدوست به اسفنديار رحيم مشايي مي رسد. او مي گويد احمدي نژاد آدمي زيرك، باهوش و دوچهره است و با وجود اين كه هرگز به روحانيت باور نداشت، توانست با زيركي از نردبان روحانيت بالا برود و رييس جمهور شود. 

رفيقدوست مي گويد رابطه احمدي نژاد و رحيم مشايي براي همه وزيران كابينه او علامت سوال بوده و يكي از وزرا براي رفيقدوست روايت كرده وقتي رحيم مشايي ديرتر از باقي وارد يك جلسه مي شد، احمدي نژاد تمام قد مي ايستاد تا ايشان تشريف بياورند جلوس كنند و بعد مي نشست.

يكي از نقل قول هاي رفيقدوست از مردان دولت احمدي نژاد اين است كه اسفنديار رحيم مشايي، قطب احمدي نژاد است و احترامي كه به او مي گذاشته، فوق تصور محسوب مي شود. حتي نگاه هايي كه احمدي نژاد به مشايي داشته، نگاه هاي يك عاشق به معشوق بوده است. اما وزيران كابينه گفته اند هرچه تلاش كرده اند به سوابق خوبي از رحيم مشايي دست پيدا كنند، نتيجه عكس گرفته و به سوابق بدي رسيدند تا اين كه ماجراي معاون اول شدن مشايي پيش آمد.

رفيقدوست مي گويد رهبر شهيد انقلاب، در ابتداي امر روي احمدي نژاد سرمايه گذاري كرده بودند اما زماني كه او تلاش داشت مشايي را به عنوان معاون اول خود معرفي كند تا پس از خودش تبديل به رييس جمهور ايران شود، دو رويي اش براي رهبر شهيد انقلاب مشخص شده بود. در نتيجه مانع اين كار شدند.

تقلب شد يا نشد؟

محسن رفيقدوست معتقد است در انتخابات رياست جمهوري سال 1388 تقلب نشد اما پيش از آن يك سري كارها انجام شد كه در نتيجه راي گيري تاثير گذاشتند. او مي گويد مقام معظم رهبري در سفر به كردستان سخنراني فرمودند كه برداشت نماينده ولي فقيه در سپاه اين بود كه ايشان رسما از آقاي احمدي نژاد حمايت كردند، در حالي كه به نظر من اين برداشت غلط بود. او اين را به عنوان نظر مقام معظم رهبري به كل بسيجي ها و سپاهي ها مطرح كرد. خود اين، يك راي 5 ميليوني را براي احمدي نژاد آورد.

وزير سپاه در سال هاي جنگ همچنين در صفحه 278 به 279 جلد سوم خاطراتش مي گويد آقاي احمدي نژاد كه خدا هيچ وقت شري مثل ايشان را بر انقلاب ما مسلط نكند، از حدود 3 سال پيش از انتخابات به شهرستان ها مخصوصا شهرستان هاي مستضعف رفت و اين بار به مردم كه واقعا مستحق هم بودند، كمك نقدي كرد. كه خيلي از آن هايي كه آمدند پاي صندوق راي بدهند، خودشان راي دادند، به احمدي نژاد هم راي دادند. اما پول احمد ي نژاد در جيب شان بود. راي گيري درست بود، راي آوردن ها هم درست بود ولي اين كارها هم قبلش شده بود.

سرِ فتنه 88 در ايران نبود

رييس پيشين بنياد جانبازان معتقد است سر فتنه 88 در ايران نبود بلكه توسط افرادي صحنه گرداني مي شد كه در دوبي نشسته و هدايت ماجرا را به دست گرفته بودند. ميرحسين موسوي و مهدي كروبي هم به عنوان نامزدهاي معترض انتخابات رياست جمهوري، مفتون آن جريان نشسته در دوبي شدند و قصد و غرضي براي طراحي و اجراي فتنه نداشتند.

او درباره جريانات خارج نشين و توطئه هاي دشمنان ايران مي گويد اسراييلي ها با خيال راحت مي نشينند تماشا مي كنند. چون برايشان فرق نمي كند كدام بيشتر راي مي آورد. اينكه يك مرتبه بعد از چندوقت، يك موقعي در آمريكا رهبر سياهپوست ها را ترور مي كنند و زماني يك سياه پوست را رييس جمهور مي كنند، اين كار لابي صهيونيست ها است.

به ميرحسين موسوي گفتم اين 13 ميليون راي را به خودت نگير!

يكي از روايت هاي محسن رفيقدوست از ماجراهاي انتخابات 88 و ناآرامي هاي پس از آن، اين است كه از طريق جاويد قربان اوغلو از مقامات وزارت خارجه به ميرحسين موسوي كانديداي معترض انتخابات پيام داده است: شما حتي اين 13 ميليون راي را به خودت نگير! از اين 13 ميليون، دو ميليون راي به شماست. 11 ميليون نه به آن طرف است.

جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است

يكي از جملات مهم محسن رفيقدوست در بيان خاطراتش كه درباره احمدي نژاد و جريانات روز سياسي كشور بيان شده، از اين قرار است:

الان جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است و هركس در آن جبهه باشد قبولش ندارم.

محسن رفيق دوست درباره محمود احمدي نژاد گفت: احمدي نژاد بندباز بسيار زرنگي بود كه توانست روي موج سوار شود، در حالي كه از اول هيچ اعتقادي به ولايت فقيه نداشت.

به گزارش اكوايران به نقل از تابناك، محسن رفيقدوست پيش از انقلاب، مدتي را در فلسطين و لبنان به سر برده و ضمن آموزش هاي عقيدتي و سياسي، نبردهاي چريكي را هم آموخته است. او پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، يكي از موسسين سپاه پاسداران بود و در ادامه به عنوان وزير سپاه منصوب شد. او پس از وزارت سپاه، مسئوليت هاي ديگري را هم به عهده گرفت. 

مرور خاطرات اين چهره انقلابي از روز 26 دي 1404 به بهانه سالروز فرار محمدرضا پهلوي از ميهن آغاز شد كه قسمت هاي پيشين آن، در پيوندهاي زير در دسترس و قابل مطالعه هستند. احمدي نژاد هيچ وقت اصولگرا نبود

رفيقدوست در جلد سوم خاطراتش كه بازه زماني اش تا سال 1388 مي رسد، فرازهايي درباره محمود احمدي نژاد دارد اما در جلد دوم هم اشاراتي درباره اين شخصيت دارد و در صفحه 362 مي گويد به عقيده او، احمدي نژاد هيچ وقت اصولگرا نبوده و سپس در جمله بعدي اضافه مي كند هرگز اصولگرا نبود. او در ادامه اين جملات، جمله معنادار ديگري هم دارد: منتخبين مردم بايد دقت كنند كه اين جريانات سياسي نيستند كه آن ها را انتخاب مي كنند، اين نياز و خواست ملت است كه هشت سال يك بار تغييري در رأس قوه مجريه مي دهد كه برايش تغييري داشته باشد. وزير در دولت احمدي نژاد معنا نداشت/تنها چيزي كه قبول نداشت ولايت فقيه بود

بخشي از صفحه 226 جلد سوم خاطرات رفيقدوست درباره كابينه و چگونگي حضور وزيران در دولت احمدي نژاد است كه آن را مي خوانيم:

در دولت آقاي احمدي نژاد وزير خيلي معنا نداشت. چون از وزيرها امضا مي گرفت اگر نخواست عوضشان كند. اسمش را هم گذاشته بود ميثاق. در كار وزارتخانه ها هم گفته بود بايد معاونين را با نظر من بگذاريد. مستقيم دخالت مي كرد. ظاهر دولت را حفظ كرده بود. براي همين هم اكثر وزرايي كه نسبتا مستقل بودند وسط راه رفتند. در همان چهار سال اول در جلسات هيات دولت آنهايي كه متوجه بودند مي گفتند ايشان تنها چيزي كه قبول ندارد ولايت فقيه است و معتقد است مملكت را با ارتباط مستقيم با امام زمان اداره مي كند. در يك جلسه بحثي مي شود، آقاي احمدي نژاد سه بار مي گويد همه بدانند ما از يك آقا دستور مي گيريم. ظاهرا آقاي صفارهرندي يا آقاي اژه اي مي گويد خب بگوييد كه آن آقا مقام معظم رهبري است. كه ايشان جواب نمي دهد جلسه را ترك مي كند و اداره جلسه را به آقاي مشايي مي سپارد. از زمان شهرداري اش تلاش داشت رييس جمهور شود

رفيقدوست روايت مي كند وقتي احمدي نژاد شهردار تهران بوده، يك روز ناهار مهمانش بوده است. حاضران در جلسه هم او، احمدي نژاد و هاشمي ثمره بوده اند. رفيقدوست مي گويد در آن جلسه ناهار، صحبت هايي رد و بدل شد كه احساس كرد احمدي نژاد تلاش دارد رييس جمهور شود. اشاره معناداري كه رفيقدوست به اين گفتگو مي كند و البته از كنار مشروح آن مي گذرد، توجه به امام زمان (عج) است كه به قول خيلي ها دستاويز و مايه سوءاستفاده احمدي نژاد شد. رفيقدوست مي گويد توجه به آقا امام زمان بهترين تقرب و توجه است اما وقتي انسان اين توجه را طوري عنوان كه جايي براي ولايت فقيه نگذارد كمي بودار است. در آن جلسه حس كردم در افكار احمدي نژاد ولايت فقيه خيلي جايي ندارد. آخرسر هم معلوم شد كاري ندارد. در مجامع حزب اللهي ها كه اين را مي گفتم تكفيرم مي كردند. خلاصه تاكيد مي كرد من همه كارهايم را با امام زمان انجام مي دهم. اين، قبل از انتخابات بود. وقتي هم نام نويسي ها شروع شد او ديرتر از بقيه ثبت نام كرد.   بندباز زرنگي كه روي موج سوار شد

محسن رفيقدوست مي گويد احمدي نژاد بندباز بسيار زرنگي بود كه توانست روي موج سوار شود، در حالي كه از اول هيچ اعتقادي به ولايت فقيه نداشت. وزير سپاه در سال هاي جنگ از حبيب الله عسگراولادي نقل قول مي آورد كه در سال هاي پاياني دوره دوم رياست جمهوري احمدي نژاد گفت: ما پيرو شريعت بوديم اما احمدي نژاد پيرو طريقت و مرشدش آقاي مشايي بود.

رفيقدوست معتقد است محمود احمدي نژاد موفق شد مردم را فريب دهد؛ به ويژه اصول گراها را و همه كارهايش هم عوام فريبي بودند. او در 8 سال رياست جمهوري اش تلاش كرد با سوءاستفاده از نام امام زمان (عج)، ولايت فقيه را تضعيف كند.

جمع بندي محسن رفيقدوست از 2 دوره رياست جمهوري احمدي نژاد اين است: آن قدر براي مملكت مشكل درست كرد كه از آتش بس بعد از جنگ تحميلي بدتر بود!

يكي از جملات جالب و مهم رفيقدوست درباره مديريت احمدي نژاد كه در خاطرات وزير سپاه قرار دارد، از اين قرار است: يك روز كار قاليباف در شهرداري تهران به اندازه دو سال شهرداري احمدي نژاد ارزش دارد.

جمله مهم و معنادار ديگري كه رفيقدوست در خاطرات خود درباره شخصيت احمدي نژاد بيان كرده، اين است: معتقدم احمدي نژاد انور سادات ايران است. سفير انگليس مي دانست او رييس جمهور مي شود

يكي از روايت هاي مهم ديگري كه رفيقدوست از روزهاي پيش از رييس جمهورشدن احمدي نژاد مي گويد جملاتي است كه از سفير فلسطين در ايران شنيده است. صلاح زواوي سفير وقت فلسطين در ايران، روايت كرده در جلسه اي كه همه سفراي مستقر در تهران در آن حضور داشتند، صحبت از پيش بيني انتخابات رياست جمهوري ايران بوده و نامي از احمدي نژاد به عنوان برنده انتخابات برده نمي شد. سفير فلسطين مي گويد 

سفير انگليس سرش پايين بود و وقتي سفراي ديگر از او پرسيدند چرا حرفي نمي زني؟ گفت همه اشتباه مي كنيد! رييس جمهور ايران شهردار تهران است. اين جمله در زماني بيان شد كه احمدي نژاد هنوز ثبت نام نكرده و براي انتخابات نامزد نشده بود. 

در اين روايت، ديگر سفرا به سفير انگليس گفتند احمدي نژاد كه ثبت نام نكرده؟ و پاسخ سفير انگليس به آن ها قابل توجه و تامل است كه گفت: خب، ثبت نام مي كند! از اول با رياست جمهوري اش مخالف بودم چون ...

رفيقدوست مي گويد از اول با رياست جمهوري احمدي نژاد مخالف بوده و اولين دليلش مديريتي بوده كه از احمدي نژاد در گذشته ديده و مربوط به همكاري او با رفيقدوست در بنياد جانبازان مي شود.

يك اشاره معنادار او هم در اين زمينه اين است كه 8 شهريور 1384 مهرداد بذرپاش رييس مشاورين جوان رياست جمهوري دولت احمدي نژاد، از تشكيل گروه مشاورين جوان در تمام وزارتخانه ها ادارات و سازمان هاي دولتي خبر داد. رفيقدوست مي گويد اين كار يك حركت نمايشي بود. 

اما علت و چرايي مخالفت رفيقدوست با رييس جمهور شدن احمدي نژاد و تجربه بدي كه از همكاري با او داشته، در صفحه 219 جلد سوم خاطرات رفيقدوست روايت شده است. او در اين باره مي گويد:

آقاي مهندس باهنر به من زنگ زد گفت آقاي احمدي نژاد از استانداري اردبيل آمده، آقاي هاشمي ثمره كه خواهرزاده من است و آقاي احمدي نژاد و آقايي احتمالا به نام حسامي اين ها آدم هاي خوبي اند و بي كارند. اگر بشود در بنياد به آن ها كار بده. به آقاي عليزاده كه معاون عمران بنياد بود گفتم اين ها مهندس هستند. هيات مديره شركت آتي ساز را تغيير دادند و آقاي احمدي نژاد و هاشمي ثمره و حسامي و يك نفر ديگر كه يادم نيست، شدند هيات مديره شركت آتي ساز. در مجموع، از مديريت اين آقايان در شركت آتي ساز راضي نبوديم. چندبار هم گزارش هايي راجع به عدم پيشرفت آن جا به من شد. تا يك روز از آقاي عليزاده پرسيدم با اين ها چه كار كردي؟ گفت عوضشان كردم. چون واقعا نمي توانستند كار كنند. بعد يكهو ايشان شد شهردار تهران. گفت عجله نكنيد! اتفاقاتي مي افتند كه ...

اوايل خرداد 1384 و پيش از برگزاري انتخابات در تيرماه آن سال، نظرسنجي هايي صورت گرفت كه در معتبرترين شان هاشمي رفسنجاني 39 و 6 درصد و احمدي نژاد 3 و 8 درصد داشتند. رفيقدوست با ذكر اين ماجرا مي گويد اما احمدي نژاد روز 10 خرداد به اطرافيانش گفت خيلي عجله نكنيد! اتفاقاتي در 20 روز آينده مي افتد كه سرنوشت انتخابات را رقم خواهد زد. احمدي نژاد گفت روحانيت به چه درد مردم مي خورد؟

5 ارديبهشت 1385 احمدي نژاد به رييس سازمان تربيت بدني دستور داد شرايط حضور بانوان در ورزشگاه ها را فراهم كند. رفيقدوست اين كار را هم يك حركت نمايشي و تبليغاتي از طرف احمدي نژاد مي داند و مي گويد اگر قصد و غرض خاصي نداشت و به اصطلاح ريگي در كفشش نبود، قبل از اين اقدام، بايد از رهبر انقلاب استفتا مي كرد كه مي خواهم چنين كاري كنم. آيا شما كه اين امور مربوط به شماست اجازه مي دهيد يا نه؟

رفيقدوست در خاطراتش از احمدي نژاد، جمله اي را هم از محمد فروزند كه پس از او رييس بنياد جانبازان شد نقل مي كند؛ اين كه اواخر دوره آقاي احمدي نژاد رفتم پيش ايشان كه چرا اين قدر با مراجع و روحانيت مخالفت مي كني؟ ايشان گفته بود اين ها به چه درد مردم مي خورند؟ بعد شروع به توهين مي كند به همه مراجع كه نمي خواهم بگويم چون تكرارش توهين است. بعد گفته بود خبر نداري من دور دوم كارد را مي گذارم كمر كيك. كلاه هاي بزرگي كه سر ملت ايران گذاشت

18 ارديبهشت 1385 هم نامه مهر و موم شده احمدي نژاد به جرج بوش رييس جمهور وقت آمريكا هم تحويل سفير سوييس در ايران داده شد؛ نامه اي كه بي پاسخ ماند و تبديل به سندي براي بي احترامي به مردم ايران شد. رفيقدوست ضمن اشاره به ماجراي اين نامه و موارد ديگري چون هدفمندي يارانه ها ، مسكن مهر و ... مي گويد همه اين فعاليت ها در دولت احمدي نژاد در حكم عوام فريبي و كلاه هاي بزرگي بودند كه احمدي نژاد سر ملت ايران گذاشت.  خدمتي كه به اسراييل كرد/ آن 700 ميليارد دلار چه شد؟

يكي از موارد قابل بررسي درباره احمدي نژاد، سخنراني هاي به ظاهر تند او عليه رژيم جعلي صهيونيستي هستند كه اين روزها خيلي ها اعتقاد دارند بخشي از بازي سياسي او و همان عمليات فريبي بوده كه رفيقدوست به آن اشاره مي كند. او مي گويد احمدي نژاد در جاهاي خاصي به صورت جنجالي عليه اسراييل صحبت كرد چون هدفش جنجال آفريني بود. بعد هم يكي از وزراي كابينه رژيم صهيونيستي گفته بود بايد مجسمه احمدي نژاد را به خاطر كمكي كه به اسراييل كرده با طلا در ميدان تل آويو بگذاريم.

همه فعاليت ها و سخنراني هاي ضداسراييلي احمدي نژاد به تعبير رفيقدوست، براي استفاده سياسي بودند. اما نكته مهم و مرموز ديگر درباره دولت احمدي نژاد، اين بود كه با رييس جمهور شدن در سال 1384 قيمت نفت ناگهان از حدود 40 دلار به 140 دلار رسيد و پس از رفتن او از سمت رياست جمهوري به سطح 20 دلار سقوط كرد. رفيقدوست مي گويد كل درآمد نفتي ايران از زمان قرارداد ننگين دارسي تا پيش از دولت نهم و دهم (احمدي نژاد) 596 ميليارد دلار برآورد شده است. اما درآمد نفتي ايران در 8 سال احمدي نژاد، مبلغ 700 ميليارد دلار يعني عددي بيش از اين ميزان يعني 100 سال فروش نفت ايران بود. 

رفيقدوست افزايش قيمت نفت پس از رييس جمهورشدن احمدي نژاد را مشكوك مي خواند و مي گويد او با اين 700 ميليارد دلار چه كرد؟ آن كار زشت در مناظرات 88

با رسيدن بحث به مقطع انتخابات سال 1388، وزير سپاه در سال هاي جنگ مي گويد كار بسيار زشت احمدي نژاد در مناظره هاي تلويزيوني انتخابات سال 88، تهمت زدن به بعضي شخصيت ها ازجمله حجت الاسلام ناطق نوري بود؛ در حالي كه پسر آقاي ناطق اصلا فساد مالي نداشت. رفيقدوست مي گويد ناطق نوري سر همين ماجرا و تهمت هاي اثبات نشده قهر كرد و گفت آقايان جامعه روحانيت مبارز، ايشان تهمتي زده، بياييد مدارك را از ايشان بگيريد رسيدگي كنيد، اگر اين تهمت درست است هزار برابر بيشتر از ايشان مرا مفتضح كنيد، اگر نه بگوييد كه اين آدم كذاب و مفتري است.

رفيقدوست درباره مناظرات انتخابات رياست جمهوري 88 و نقش آفريني احمدي نژاد در آن ها مي گويد او در آن مناظره هاي انتخاباتي به غير از فتنه و تفرقه و تهمت، خيلي عالي توانست به غير از غير از جناح هاي سياسي، در كشور دو دستگي ايجاد كند.

بد نيست در همين بحث و هنگام بررسي ايجاد بلوا توسط احمدي نژاد، به اين فراز از خاطرات رفيقدوست هم بپردازيم كه درباره جوسازي ها عليه آيت الله هاشمي رفسنجاني است. او مي گويد وقتي اين جوسازي ها عليه هاشمي رفسنجاني زياد شد، او به ديدار رهبر شهيد انقلاب آيت الله خامنه اي رفت تا هم از رياست مجلس خبرگان استعفا دهد هم از مجمع تشخيص مصلحت نظام. آيت الله هاشمي رفسنجاني قصد داشت استعفا داده و به قم برود اما آيت الله خامنه اي با اين خواسته موافقت نكرد. رفيقدوست مي گويد آقاي هاشمي در آن دوره خبرگان را خوب اداره كرده بود.  مشايي، قطب احمدي نژاد است

بحث تحليل شخصيتي و رياكاري احمدي نژاد براي رسيدن به قدرت، در خاطرات محسن رفيقدوست به اسفنديار رحيم مشايي مي رسد. او مي گويد احمدي نژاد آدمي زيرك، باهوش و دوچهره است و با وجود اين كه هرگز به روحانيت باور نداشت، توانست با زيركي از نردبان روحانيت بالا برود و رييس جمهور شود. 

رفيقدوست مي گويد رابطه احمدي نژاد و رحيم مشايي براي همه وزيران كابينه او علامت سوال بوده و يكي از وزرا براي رفيقدوست روايت كرده وقتي رحيم مشايي ديرتر از باقي وارد يك جلسه مي شد، احمدي نژاد تمام قد مي ايستاد تا ايشان تشريف بياورند جلوس كنند و بعد مي نشست.

يكي از نقل قول هاي رفيقدوست از مردان دولت احمدي نژاد اين است كه اسفنديار رحيم مشايي، قطب احمدي نژاد است و احترامي كه به او مي گذاشته، فوق تصور محسوب مي شود. حتي نگاه هايي كه احمدي نژاد به مشايي داشته، نگاه هاي يك عاشق به معشوق بوده است. اما وزيران كابينه گفته اند هرچه تلاش كرده اند به سوابق خوبي از رحيم مشايي دست پيدا كنند، نتيجه عكس گرفته و به سوابق بدي رسيدند تا اين كه ماجراي معاون اول شدن مشايي پيش آمد.

رفيقدوست مي گويد رهبر شهيد انقلاب، در ابتداي امر روي احمدي نژاد سرمايه گذاري كرده بودند اما زماني كه او تلاش داشت مشايي را به عنوان معاون اول خود معرفي كند تا پس از خودش تبديل به رييس جمهور ايران شود، دو رويي اش براي رهبر شهيد انقلاب مشخص شده بود. در نتيجه مانع اين كار شدند. تقلب شد يا نشد؟

محسن رفيقدوست معتقد است در انتخابات رياست جمهوري سال 1388 تقلب نشد اما پيش از آن يك سري كارها انجام شد كه در نتيجه راي گيري تاثير گذاشتند. او مي گويد مقام معظم رهبري در سفر به كردستان سخنراني فرمودند كه برداشت نماينده ولي فقيه در سپاه اين بود كه ايشان رسما از آقاي احمدي نژاد حمايت كردند، در حالي كه به نظر من اين برداشت غلط بود. او اين را به عنوان نظر مقام معظم رهبري به كل بسيجي ها و سپاهي ها مطرح كرد. خود اين، يك راي 5 ميليوني را براي احمدي نژاد آورد.

وزير سپاه در سال هاي جنگ همچنين در صفحه 278 به 279 جلد سوم خاطراتش مي گويد آقاي احمدي نژاد كه خدا هيچ وقت شري مثل ايشان را بر انقلاب ما مسلط نكند، از حدود 3 سال پيش از انتخابات به شهرستان ها مخصوصا شهرستان هاي مستضعف رفت و اين بار به مردم كه واقعا مستحق هم بودند، كمك نقدي كرد. كه خيلي از آن هايي كه آمدند پاي صندوق راي بدهند، خودشان راي دادند، به احمدي نژاد هم راي دادند. اما پول احمد ي نژاد در جيب شان بود. راي گيري درست بود، راي آوردن ها هم درست بود ولي اين كارها هم قبلش شده بود. سرِ فتنه 88 در ايران نبود

رييس پيشين بنياد جانبازان معتقد است سر فتنه 88 در ايران نبود بلكه توسط افرادي صحنه گرداني مي شد كه در دوبي نشسته و هدايت ماجرا را به دست گرفته بودند. ميرحسين موسوي و مهدي كروبي هم به عنوان نامزدهاي معترض انتخابات رياست جمهوري، مفتون آن جريان نشسته در دوبي شدند و قصد و غرضي براي طراحي و اجراي فتنه نداشتند.

او درباره جريانات خارج نشين و توطئه هاي دشمنان ايران مي گويد اسراييلي ها با خيال راحت مي نشينند تماشا مي كنند. چون برايشان فرق نمي كند كدام بيشتر راي مي آورد. اينكه يك مرتبه بعد از چندوقت، يك موقعي در آمريكا رهبر سياهپوست ها را ترور مي كنند و زماني يك سياه پوست را رييس جمهور مي كنند، اين كار لابي صهيونيست ها است. به ميرحسين موسوي گفتم اين 13 ميليون راي را به خودت نگير!

يكي از روايت هاي محسن رفيقدوست از ماجراهاي انتخابات 88 و ناآرامي هاي پس از آن، اين است كه از طريق جاويد قربان اوغلو از مقامات وزارت خارجه به ميرحسين موسوي كانديداي معترض انتخابات پيام داده است: شما حتي اين 13 ميليون راي را به خودت نگير! از اين 13 ميليون، دو ميليون راي به شماست. 11 ميليون نه به آن طرف است. جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است

يكي از جملات مهم محسن رفيقدوست در بيان خاطراتش كه درباره احمدي نژاد و جريانات روز سياسي كشور بيان شده، از اين قرار است:

الان جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است و هركس در آن جبهه باشد قبولش ندارم.

اقتصادنيوز: محسن رفيق دوست درباره محمود احمدي نژاد گفت: احمدي نژاد بندباز بسيار زرنگي بود كه توانست روي موج سوار شود، در حالي كه از اول هيچ اعتقادي به ولايت فقيه نداشت.

به گزارش اقتصادنيوز به نقل از تابناك، محسن رفيقدوست پيش از انقلاب، مدتي را در فلسطين و لبنان به سر برده و ضمن آموزش هاي عقيدتي و سياسي، نبردهاي چريكي را هم آموخته است. او پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، يكي از موسسين سپاه پاسداران بود و در ادامه به عنوان وزير سپاه منصوب شد. او پس از وزارت سپاه، مسئوليت هاي ديگري را هم به عهده گرفت. 

مرور خاطرات اين چهره انقلابي از روز 26 دي 1404 به بهانه سالروز فرار محمدرضا پهلوي از ميهن آغاز شد كه قسمت هاي پيشين آن، در پيوندهاي زير در دسترس و قابل مطالعه هستند. احمدي نژاد هيچ وقت اصولگرا نبود

رفيقدوست در جلد سوم خاطراتش كه بازه زماني اش تا سال 1388 مي رسد، فرازهايي درباره محمود احمدي نژاد دارد اما در جلد دوم هم اشاراتي درباره اين شخصيت دارد و در صفحه 362 مي گويد به عقيده او، احمدي نژاد هيچ وقت اصولگرا نبوده و سپس در جمله بعدي اضافه مي كند هرگز اصولگرا نبود. او در ادامه اين جملات، جمله معنادار ديگري هم دارد: منتخبين مردم بايد دقت كنند كه اين جريانات سياسي نيستند كه آن ها را انتخاب مي كنند، اين نياز و خواست ملت است كه هشت سال يك بار تغييري در رأس قوه مجريه مي دهد كه برايش تغييري داشته باشد. وزير در دولت احمدي نژاد معنا نداشت/تنها چيزي كه قبول نداشت ولايت فقيه بود

بخشي از صفحه 226 جلد سوم خاطرات رفيقدوست درباره كابينه و چگونگي حضور وزيران در دولت احمدي نژاد است كه آن را مي خوانيم:

در دولت آقاي احمدي نژاد وزير خيلي معنا نداشت. چون از وزيرها امضا مي گرفت اگر نخواست عوضشان كند. اسمش را هم گذاشته بود ميثاق. در كار وزارتخانه ها هم گفته بود بايد معاونين را با نظر من بگذاريد. مستقيم دخالت مي كرد. ظاهر دولت را حفظ كرده بود. براي همين هم اكثر وزرايي كه نسبتا مستقل بودند وسط راه رفتند. در همان چهار سال اول در جلسات هيات دولت آنهايي كه متوجه بودند مي گفتند ايشان تنها چيزي كه قبول ندارد ولايت فقيه است و معتقد است مملكت را با ارتباط مستقيم با امام زمان اداره مي كند. در يك جلسه بحثي مي شود، آقاي احمدي نژاد سه بار مي گويد همه بدانند ما از يك آقا دستور مي گيريم. ظاهرا آقاي صفارهرندي يا آقاي اژه اي مي گويد خب بگوييد كه آن آقا مقام معظم رهبري است. كه ايشان جواب نمي دهد جلسه را ترك مي كند و اداره جلسه را به آقاي مشايي مي سپارد. از زمان شهرداري اش تلاش داشت رييس جمهور شود

رفيقدوست روايت مي كند وقتي احمدي نژاد شهردار تهران بوده، يك روز ناهار مهمانش بوده است. حاضران در جلسه هم او، احمدي نژاد و هاشمي ثمره بوده اند. رفيقدوست مي گويد در آن جلسه ناهار، صحبت هايي رد و بدل شد كه احساس كرد احمدي نژاد تلاش دارد رييس جمهور شود. اشاره معناداري كه رفيقدوست به اين گفتگو مي كند و البته از كنار مشروح آن مي گذرد، توجه به امام زمان (عج) است كه به قول خيلي ها دستاويز و مايه سوءاستفاده احمدي نژاد شد. رفيقدوست مي گويد توجه به آقا امام زمان بهترين تقرب و توجه است اما وقتي انسان اين توجه را طوري عنوان كه جايي براي ولايت فقيه نگذارد كمي بودار است. در آن جلسه حس كردم در افكار احمدي نژاد ولايت فقيه خيلي جايي ندارد. آخرسر هم معلوم شد كاري ندارد. در مجامع حزب اللهي ها كه اين را مي گفتم تكفيرم مي كردند. خلاصه تاكيد مي كرد من همه كارهايم را با امام زمان انجام مي دهم. اين، قبل از انتخابات بود. وقتي هم نام نويسي ها شروع شد او ديرتر از بقيه ثبت نام كرد.   بندباز زرنگي كه روي موج سوار شد

محسن رفيقدوست مي گويد احمدي نژاد بندباز بسيار زرنگي بود كه توانست روي موج سوار شود، در حالي كه از اول هيچ اعتقادي به ولايت فقيه نداشت. وزير سپاه در سال هاي جنگ از حبيب الله عسگراولادي نقل قول مي آورد كه در سال هاي پاياني دوره دوم رياست جمهوري احمدي نژاد گفت: ما پيرو شريعت بوديم اما احمدي نژاد پيرو طريقت و مرشدش آقاي مشايي بود.

رفيقدوست معتقد است محمود احمدي نژاد موفق شد مردم را فريب دهد؛ به ويژه اصول گراها را و همه كارهايش هم عوام فريبي بودند. او در 8 سال رياست جمهوري اش تلاش كرد با سوءاستفاده از نام امام زمان (عج)، ولايت فقيه را تضعيف كند.

جمع بندي محسن رفيقدوست از 2 دوره رياست جمهوري احمدي نژاد اين است: آن قدر براي مملكت مشكل درست كرد كه از آتش بس بعد از جنگ تحميلي بدتر بود!

يكي از جملات جالب و مهم رفيقدوست درباره مديريت احمدي نژاد كه در خاطرات وزير سپاه قرار دارد، از اين قرار است: يك روز كار قاليباف در شهرداري تهران به اندازه دو سال شهرداري احمدي نژاد ارزش دارد.

جمله مهم و معنادار ديگري كه رفيقدوست در خاطرات خود درباره شخصيت احمدي نژاد بيان كرده، اين است: معتقدم احمدي نژاد انور سادات ايران است. سفير انگليس مي دانست او رييس جمهور مي شود

يكي از روايت هاي مهم ديگري كه رفيقدوست از روزهاي پيش از رييس جمهورشدن احمدي نژاد مي گويد جملاتي است كه از سفير فلسطين در ايران شنيده است. صلاح زواوي سفير وقت فلسطين در ايران، روايت كرده در جلسه اي كه همه سفراي مستقر در تهران در آن حضور داشتند، صحبت از پيش بيني انتخابات رياست جمهوري ايران بوده و نامي از احمدي نژاد به عنوان برنده انتخابات برده نمي شد. سفير فلسطين مي گويد 

سفير انگليس سرش پايين بود و وقتي سفراي ديگر از او پرسيدند چرا حرفي نمي زني؟ گفت همه اشتباه مي كنيد! رييس جمهور ايران شهردار تهران است. اين جمله در زماني بيان شد كه احمدي نژاد هنوز ثبت نام نكرده و براي انتخابات نامزد نشده بود. 

در اين روايت، ديگر سفرا به سفير انگليس گفتند احمدي نژاد كه ثبت نام نكرده؟ و پاسخ سفير انگليس به آن ها قابل توجه و تامل است كه گفت: خب، ثبت نام مي كند! از اول با رياست جمهوري اش مخالف بودم چون ...

رفيقدوست مي گويد از اول با رياست جمهوري احمدي نژاد مخالف بوده و اولين دليلش مديريتي بوده كه از احمدي نژاد در گذشته ديده و مربوط به همكاري او با رفيقدوست در بنياد جانبازان مي شود.

يك اشاره معنادار او هم در اين زمينه اين است كه 8 شهريور 1384 مهرداد بذرپاش رييس مشاورين جوان رياست جمهوري دولت احمدي نژاد، از تشكيل گروه مشاورين جوان در تمام وزارتخانه ها ادارات و سازمان هاي دولتي خبر داد. رفيقدوست مي گويد اين كار يك حركت نمايشي بود. 

اما علت و چرايي مخالفت رفيقدوست با رييس جمهور شدن احمدي نژاد و تجربه بدي كه از همكاري با او داشته، در صفحه 219 جلد سوم خاطرات رفيقدوست روايت شده است. او در اين باره مي گويد:

آقاي مهندس باهنر به من زنگ زد گفت آقاي احمدي نژاد از استانداري اردبيل آمده، آقاي هاشمي ثمره كه خواهرزاده من است و آقاي احمدي نژاد و آقايي احتمالا به نام حسامي اين ها آدم هاي خوبي اند و بي كارند. اگر بشود در بنياد به آن ها كار بده. به آقاي عليزاده كه معاون عمران بنياد بود گفتم اين ها مهندس هستند. هيات مديره شركت آتي ساز را تغيير دادند و آقاي احمدي نژاد و هاشمي ثمره و حسامي و يك نفر ديگر كه يادم نيست، شدند هيات مديره شركت آتي ساز. در مجموع، از مديريت اين آقايان در شركت آتي ساز راضي نبوديم. چندبار هم گزارش هايي راجع به عدم پيشرفت آن جا به من شد. تا يك روز از آقاي عليزاده پرسيدم با اين ها چه كار كردي؟ گفت عوضشان كردم. چون واقعا نمي توانستند كار كنند. بعد يكهو ايشان شد شهردار تهران. گفت عجله نكنيد! اتفاقاتي مي افتند كه ...

اوايل خرداد 1384 و پيش از برگزاري انتخابات در تيرماه آن سال، نظرسنجي هايي صورت گرفت كه در معتبرترين شان هاشمي رفسنجاني 39 و 6 درصد و احمدي نژاد 3 و 8 درصد داشتند. رفيقدوست با ذكر اين ماجرا مي گويد اما احمدي نژاد روز 10 خرداد به اطرافيانش گفت خيلي عجله نكنيد! اتفاقاتي در 20 روز آينده مي افتد كه سرنوشت انتخابات را رقم خواهد زد. احمدي نژاد گفت روحانيت به چه درد مردم مي خورد؟

5 ارديبهشت 1385 احمدي نژاد به رييس سازمان تربيت بدني دستور داد شرايط حضور بانوان در ورزشگاه ها را فراهم كند. رفيقدوست اين كار را هم يك حركت نمايشي و تبليغاتي از طرف احمدي نژاد مي داند و مي گويد اگر قصد و غرض خاصي نداشت و به اصطلاح ريگي در كفشش نبود، قبل از اين اقدام، بايد از رهبر انقلاب استفتا مي كرد كه مي خواهم چنين كاري كنم. آيا شما كه اين امور مربوط به شماست اجازه مي دهيد يا نه؟

رفيقدوست در خاطراتش از احمدي نژاد، جمله اي را هم از محمد فروزند كه پس از او رييس بنياد جانبازان شد نقل مي كند؛ اين كه اواخر دوره آقاي احمدي نژاد رفتم پيش ايشان كه چرا اين قدر با مراجع و روحانيت مخالفت مي كني؟ ايشان گفته بود اين ها به چه درد مردم مي خورند؟ بعد شروع به توهين مي كند به همه مراجع كه نمي خواهم بگويم چون تكرارش توهين است. بعد گفته بود خبر نداري من دور دوم كارد را مي گذارم كمر كيك. كلاه هاي بزرگي كه سر ملت ايران گذاشت

18 ارديبهشت 1385 هم نامه مهر و موم شده احمدي نژاد به جرج بوش رييس جمهور وقت آمريكا هم تحويل سفير سوييس در ايران داده شد؛ نامه اي كه بي پاسخ ماند و تبديل به سندي براي بي احترامي به مردم ايران شد. رفيقدوست ضمن اشاره به ماجراي اين نامه و موارد ديگري چون هدفمندي يارانه ها ، مسكن مهر و ... مي گويد همه اين فعاليت ها در دولت احمدي نژاد در حكم عوام فريبي و كلاه هاي بزرگي بودند كه احمدي نژاد سر ملت ايران گذاشت.  خدمتي كه به اسراييل كرد/ آن 700 ميليارد دلار چه شد؟

يكي از موارد قابل بررسي درباره احمدي نژاد، سخنراني هاي به ظاهر تند او عليه رژيم جعلي صهيونيستي هستند كه اين روزها خيلي ها اعتقاد دارند بخشي از بازي سياسي او و همان عمليات فريبي بوده كه رفيقدوست به آن اشاره مي كند. او مي گويد احمدي نژاد در جاهاي خاصي به صورت جنجالي عليه اسراييل صحبت كرد چون هدفش جنجال آفريني بود. بعد هم يكي از وزراي كابينه رژيم صهيونيستي گفته بود بايد مجسمه احمدي نژاد را به خاطر كمكي كه به اسراييل كرده با طلا در ميدان تل آويو بگذاريم.

همه فعاليت ها و سخنراني هاي ضداسراييلي احمدي نژاد به تعبير رفيقدوست، براي استفاده سياسي بودند. اما نكته مهم و مرموز ديگر درباره دولت احمدي نژاد، اين بود كه با رييس جمهور شدن در سال 1384 قيمت نفت ناگهان از حدود 40 دلار به 140 دلار رسيد و پس از رفتن او از سمت رياست جمهوري به سطح 20 دلار سقوط كرد. رفيقدوست مي گويد كل درآمد نفتي ايران از زمان قرارداد ننگين دارسي تا پيش از دولت نهم و دهم (احمدي نژاد) 596 ميليارد دلار برآورد شده است. اما درآمد نفتي ايران در 8 سال احمدي نژاد، مبلغ 700 ميليارد دلار يعني عددي بيش از اين ميزان يعني 100 سال فروش نفت ايران بود. 

رفيقدوست افزايش قيمت نفت پس از رييس جمهورشدن احمدي نژاد را مشكوك مي خواند و مي گويد او با اين 700 ميليارد دلار چه كرد؟ آن كار زشت در مناظرات 88

با رسيدن بحث به مقطع انتخابات سال 1388، وزير سپاه در سال هاي جنگ مي گويد كار بسيار زشت احمدي نژاد در مناظره هاي تلويزيوني انتخابات سال 88، تهمت زدن به بعضي شخصيت ها ازجمله حجت الاسلام ناطق نوري بود؛ در حالي كه پسر آقاي ناطق اصلا فساد مالي نداشت. رفيقدوست مي گويد ناطق نوري سر همين ماجرا و تهمت هاي اثبات نشده قهر كرد و گفت آقايان جامعه روحانيت مبارز، ايشان تهمتي زده، بياييد مدارك را از ايشان بگيريد رسيدگي كنيد، اگر اين تهمت درست است هزار برابر بيشتر از ايشان مرا مفتضح كنيد، اگر نه بگوييد كه اين آدم كذاب و مفتري است.

رفيقدوست درباره مناظرات انتخابات رياست جمهوري 88 و نقش آفريني احمدي نژاد در آن ها مي گويد او در آن مناظره هاي انتخاباتي به غير از فتنه و تفرقه و تهمت، خيلي عالي توانست به غير از غير از جناح هاي سياسي، در كشور دو دستگي ايجاد كند.

بد نيست در همين بحث و هنگام بررسي ايجاد بلوا توسط احمدي نژاد، به اين فراز از خاطرات رفيقدوست هم بپردازيم كه درباره جوسازي ها عليه آيت الله هاشمي رفسنجاني است. او مي گويد وقتي اين جوسازي ها عليه هاشمي رفسنجاني زياد شد، او به ديدار رهبر شهيد انقلاب آيت الله خامنه اي رفت تا هم از رياست مجلس خبرگان استعفا دهد هم از مجمع تشخيص مصلحت نظام. آيت الله هاشمي رفسنجاني قصد داشت استعفا داده و به قم برود اما آيت الله خامنه اي با اين خواسته موافقت نكرد. رفيقدوست مي گويد آقاي هاشمي در آن دوره خبرگان را خوب اداره كرده بود.  مشايي، قطب احمدي نژاد است

بحث تحليل شخصيتي و رياكاري احمدي نژاد براي رسيدن به قدرت، در خاطرات محسن رفيقدوست به اسفنديار رحيم مشايي مي رسد. او مي گويد احمدي نژاد آدمي زيرك، باهوش و دوچهره است و با وجود اين كه هرگز به روحانيت باور نداشت، توانست با زيركي از نردبان روحانيت بالا برود و رييس جمهور شود. 

رفيقدوست مي گويد رابطه احمدي نژاد و رحيم مشايي براي همه وزيران كابينه او علامت سوال بوده و يكي از وزرا براي رفيقدوست روايت كرده وقتي رحيم مشايي ديرتر از باقي وارد يك جلسه مي شد، احمدي نژاد تمام قد مي ايستاد تا ايشان تشريف بياورند جلوس كنند و بعد مي نشست.

يكي از نقل قول هاي رفيقدوست از مردان دولت احمدي نژاد اين است كه اسفنديار رحيم مشايي، قطب احمدي نژاد است و احترامي كه به او مي گذاشته، فوق تصور محسوب مي شود. حتي نگاه هايي كه احمدي نژاد به مشايي داشته، نگاه هاي يك عاشق به معشوق بوده است. اما وزيران كابينه گفته اند هرچه تلاش كرده اند به سوابق خوبي از رحيم مشايي دست پيدا كنند، نتيجه عكس گرفته و به سوابق بدي رسيدند تا اين كه ماجراي معاون اول شدن مشايي پيش آمد.

رفيقدوست مي گويد رهبر شهيد انقلاب، در ابتداي امر روي احمدي نژاد سرمايه گذاري كرده بودند اما زماني كه او تلاش داشت مشايي را به عنوان معاون اول خود معرفي كند تا پس از خودش تبديل به رييس جمهور ايران شود، دو رويي اش براي رهبر شهيد انقلاب مشخص شده بود. در نتيجه مانع اين كار شدند. تقلب شد يا نشد؟

محسن رفيقدوست معتقد است در انتخابات رياست جمهوري سال 1388 تقلب نشد اما پيش از آن يك سري كارها انجام شد كه در نتيجه راي گيري تاثير گذاشتند. او مي گويد مقام معظم رهبري در سفر به كردستان سخنراني فرمودند كه برداشت نماينده ولي فقيه در سپاه اين بود كه ايشان رسما از آقاي احمدي نژاد حمايت كردند، در حالي كه به نظر من اين برداشت غلط بود. او اين را به عنوان نظر مقام معظم رهبري به كل بسيجي ها و سپاهي ها مطرح كرد. خود اين، يك راي 5 ميليوني را براي احمدي نژاد آورد.

وزير سپاه در سال هاي جنگ همچنين در صفحه 278 به 279 جلد سوم خاطراتش مي گويد آقاي احمدي نژاد كه خدا هيچ وقت شري مثل ايشان را بر انقلاب ما مسلط نكند، از حدود 3 سال پيش از انتخابات به شهرستان ها مخصوصا شهرستان هاي مستضعف رفت و اين بار به مردم كه واقعا مستحق هم بودند، كمك نقدي كرد. كه خيلي از آن هايي كه آمدند پاي صندوق راي بدهند، خودشان راي دادند، به احمدي نژاد هم راي دادند. اما پول احمد ي نژاد در جيب شان بود. راي گيري درست بود، راي آوردن ها هم درست بود ولي اين كارها هم قبلش شده بود. سرِ فتنه 88 در ايران نبود

رييس پيشين بنياد جانبازان معتقد است سر فتنه 88 در ايران نبود بلكه توسط افرادي صحنه گرداني مي شد كه در دوبي نشسته و هدايت ماجرا را به دست گرفته بودند. ميرحسين موسوي و مهدي كروبي هم به عنوان نامزدهاي معترض انتخابات رياست جمهوري، مفتون آن جريان نشسته در دوبي شدند و قصد و غرضي براي طراحي و اجراي فتنه نداشتند.

او درباره جريانات خارج نشين و توطئه هاي دشمنان ايران مي گويد اسراييلي ها با خيال راحت مي نشينند تماشا مي كنند. چون برايشان فرق نمي كند كدام بيشتر راي مي آورد. اينكه يك مرتبه بعد از چندوقت، يك موقعي در آمريكا رهبر سياهپوست ها را ترور مي كنند و زماني يك سياه پوست را رييس جمهور مي كنند، اين كار لابي صهيونيست ها است. به ميرحسين موسوي گفتم اين 13 ميليون راي را به خودت نگير!

يكي از روايت هاي محسن رفيقدوست از ماجراهاي انتخابات 88 و ناآرامي هاي پس از آن، اين است كه از طريق جاويد قربان اوغلو از مقامات وزارت خارجه به ميرحسين موسوي كانديداي معترض انتخابات پيام داده است: شما حتي اين 13 ميليون راي را به خودت نگير! از اين 13 ميليون، دو ميليون راي به شماست. 11 ميليون نه به آن طرف است. جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است

يكي از جملات مهم محسن رفيقدوست در بيان خاطراتش كه درباره احمدي نژاد و جريانات روز سياسي كشور بيان شده، از اين قرار است:

الان جبهه پايداري ادامه احمدي نژاديسم است و هركس در آن جبهه باشد قبولش ندارم.

" كالابرگ يك ميليوني زير فشار تورم آب رفته و دولت براي افزايش آن، ناچار به حذف پردرآمدهاست. ، دي ماه سال گذشته دولت با تغيير سياست حمايتي خود، كالابرگ يك ميليون توماني را جايگزين تخصيص ارز ترجيحي كالا هاي اساسي (ارز 28500 توماني) كرد. يكي از پيش فرض هاي پايه اي اين تغيير سياست، اين بود كه رقم كالابرگ بايستي با افزايش تورم، تعديل شود. با اجراي سياست حمايتي جديد دولت و پس از آن با وقوع جنگ تحميلي 40 روزه و چالش هاي ارزي و واردات، حالا داده هاي مختلف نشان مي دهد اثربخشي كالابرگ تا حدودي كاهش يافته و افزايش رقم آن ضروري است. اين موضوعي است كه دولت نيز نسبت به آن بي تفاوت نبوده و شخص رييس جمهور مي گويد در صورت تأمين منابع پايدار، حتماً رقم كالابرگ دهك هاي پايين افزايش خواهد يافت.

بررسي ها نشان مي دهد طرح كالابرگ يك ميليوني دولت كه به طور قابل توجهي منجر به بهبود قدرت خريد مردم به ويژه در دهك هاي كم درآمد شده، با دو چالش روبه روست كه اجازه افزايش رقم كالابرگ را به دولت نمي دهد. اولين چالش، كاهش درآمد هاي ارزي دولت (از ناحيه فروش نفت، گاز و فرآورده هاي نفتي) است.در واقع منابعي كه قبلاً صرف ارز ترجيحي مي شد، طي چند ماه اخير به واسطه محاصره دريايي با كاهش روبه رو شده است. دومين چالش كه خود در كمبود منابع دولت نيز مؤثر بوده، مسئله كم توجهي به استحقاق سنجي و آزمون وسع براي اعطاي كالابرگ است كه درنهايت منجر به تخصيص كالابرگ به يك جمعيت 87 ميليون نفري شده است. مرور فرايند اعطاي يارانه نقدي سال 1389 نيز نشان مي دهد بخشي از مشكل فعلي، در طرح هاي حمايتي قبلي نيز وجود داشته است. به طور مشخص، با اجراي طرح هدفمندي يارانه ها در سال 1389، دولت احمدي نژاد معتقد بود بايد به همه اقشار جامعه، يارانه نقدي اعطا شود.

استدلال هم اين بود كه اولاً هزينه اي كه پردرآمد ها با اجراي سياست آزادسازي به دولت مي دهند، از رقم يارانه نقدي آن ها بسيار چشمگير بوده و ثانياً در فقدان اطلاعات كافي براي دهك بندي، حذف يارانه نقدي ثروتمندان اقدام پردردسري به لحاظ اجتماعي خواهد بود. پس از سال 1390 دولت ها ديگر تمايلي براي ادامه اجراي سياست آزادسازي نداشتند و با كاهش درآمد از محل اجراي اين سياست، آن ها مجبور شدند كم كم موضوع حذف يارانه دهك هاي پردرآمد را مطرح كنند.

بر اين اساس، از سال 1393 بندي در قانون بودجه سالانه براي الزام دولت به حذف يارانه سه دهك پردرآمد اضافه شد. اين بند گرچه الزام قانوني براي وزارت رفاه ايجاد مي كرد، اما همه وزاري رفاه به دليل فقدان اطلاعات كافي براي دهك بندي، از اجراي اين طرح سر باز زدند. درحال حاضر نيز اعطاي كالابرگ نيازمند تأمين ماهانه 87.3 هزار ميليارد تومان منابع است. رقم سنگيني كه تداوم پرداخت كالابرگ را دشوار كرده و ممكن است دولت را مجبور به استفاده از منابع ديگر ازجمله استقراض از منابع صندوق توسعه ملي، افزايش نرخ ماليات بر ارزش افزوده، استقراض از بانك مركزي يا ديگر منابع ناپايدار كند. به نظر مي رسد بخشي از اين كمبود منابع بايد با دهك بندي مجدد و حذف كالابرگ پردرآمد ها مديريت شود. بررسي ها نشان مي دهد دريافت كنندگان كالابرگ 14.4 ميليون نفر بيشتر از دريافت كنندگان يارانه نقدي (300 و 400 هزار توماني) هستند، جمعيتي كه كالابرگ آن ها ماهانه 14.4 همت و سالانه 173 همت منابع نياز دارد.

87 ميليون ايراني كالابرگ مي گيرند

گفته شد كه موضوع حذف يارانه دهك هاي بالا از سال 1393 در قانون بودجه سالانه آورده شد؛ اما هيچ وقت به نتيجه نرسيد. در دو سال اخير اين موضوع به صورت جدي پيگيري شده است. در دولت سيزدهم تعداد محدودي از يارانه بگيران حذف شدند. اين اقدام در دولت چهاردهم نيز تداوم يافت و بر اساس آخرين داده ها، بين شهريور 1403 تا آبان 1404 تعداد 7.8 ميليون نفر از تعداد يارانه بگيران حذف شده، اما در چند ماه اخير بار ديگر تعداد 2.2 ميليون نفر به اين تعداد افزوده شده و درنهايت تعداد يارانه بگيران در ارديبهشت 1405 به 72 ميليون و 904 هزار نفر رسيده است.

اين داده ها نشان مي دهد در ارديبهشت امسال 27 ميليون و 917 هزار و 269 نفر در دهك هاي اول تا سوم يارانه 400 هزار توماني و 45 ميليون و 32 هزار و 682 نفر در دهك هاي چهارم تا نهم يارانه 300 هزار توماني دريافت كرده اند. رقم كل اين يارانه شامل 11 هزار و 167 ميليارد تومان براي سه دهك اول و 13 هزار 561 ميليارد تومان براي دهك هاي چهارم تا نهم بوده است. در واقع دولت درحال حاضر ماهانه 24 هزار و 728 ميليارد تومان يارانه نقدي به دهك هاي اول تا نهم پرداخت مي كند. اين داده ها از اين منظر قابل تأمل است كه در حالي تعداد دريافت كنندگان يارانه نقدي 72 ميليون و 904 هزار نفر بوده، اما اين تعداد براي دريافت كنندگان كالابرگ به روايت سخنگوي معاونت رفاه و امور اقتصادي وزارت رفاه 87 ميليون و 300 هزار نفر است. به عبارتي، تعداد دريافت كنندگان كالابرگ در حال حاضر 14 ميليون و 400 هزار نفر بيشتر از دريافت كنندگان يارانه نقدي 300 و 400 هزار توماني است.

كاهش سهم كالابرگ در پوشش هزينه هاي خانوارها

يكي از مهم ترين موضوعات يا چالش هاي اجراي طرح كالابرگ، تأمين منابع مالي پايدار اين طرح است، موضوعي كه اگر به نتيجه نرسد؛ مي تواند مانع تحقق اهداف اوليه اجراي طرح يا حتي توقف بخشي از طرح باشد. در هر دو صورت يعني كاهش جمعيت تحت پوشش اين سياست و كاهش اثربخشي طرح به واسطه كاهش قدرت خريد خانوارها، اصلي ترين موضوع، وجود منابع پايدار است. در خصوص بخش اول يعني جمعيت تحت پوشش گفته شد كه در حال حاضر 87 ميليون و 300 هزار نفر تحت پوشش طرح كالابرگ هستند، عددي كه حدود 14.4 ميليون نفر بيشتر از دريافت كنندگان يارانه نقدي است. بررسي جمعيت كشور نيز نشان مي دهد به احتمال قوي تقريباً كل جمعيت ايران تحت پوشش اين طرح قرار گرفته اند و تنها سه يا چهار ميليون نفر اتباع خارجي خارج از شمول اين طرح هستند.

گرچه تحت پوشش قرارگرفتن كل جمعيت كشور، به لحاظ اجتماعي مي تواند منجر به افزايش رضايت اجتماعي و بهبود سرمايه اجتماعي دولت شود، اما در سمت ديگر، اعطاي كالابرگ به كل جمعيت كشور به ويژه به خانوارهاي واقع در دهك هاي بالا عملاً فشار زيادي به دولت براي تأمين منابع مالي پايدار مي آورد و در سمت ديگر باعث مي شود دست دولت براي افزايش مبلغ كالابرگ دهك هاي پايين بسته شود. اگر از بي عدالتي كه اين طرح با اعطاي يارانه به دهك هاي بالا فراهم مي كند؛ بگذريم، كاهش اثربخشي و كاهش قدرت خريد طرح، خود منجر به افزايش نارضايتي در دهك هاي پايين نيز مي شود.

براي ارزيابي ميزان اثربخشي كالابرگ در پوشش هزينه هاي خانوار طي سال 1404 و 1405، فرهيختگان آخرين داده هاي هزينه - درآمد مركز آمار ايران كه مربوط به سال 1403 بوده را با فرض ميانگين نرخ افزايش هزينه خانوار در 5 سال اخير محاسبه كرده است. با فرض رشد نزديك سالانه به 50 درصدي هزينه هاي خانوار، ميزان پوشش هزينه هاي خانوار با كالابرگ در ادامه تشريح مي شود. قبل از اينكه به اين اعداد بپردازيم، لازم به ذكر است در يكسال اخير هزينه هاي خوراكي رشدهاي بالاي 50 درصدي داشته و بسياري از ركوردهاي قبلي را شكسته اند؛ اما اگر مجموع هزينه هاي خوراكي و غيرخوراكي را در نظر بگيريم، افزايش نزديك به 100 درصدي هزينه هاي خانوار طي دو سال تاحدودي مي تواند نزديك به واقعيت باشد. درهرحال با فرض افزايش 50 درصدي سالانه هزينه هاي خانوار، داده هاي هزينه - درآمد نشان مي دهد كالابرگ در مناطق شهري كشور درحال حاضر 7.5 درصد از كل هزينه هاي خانوار را پوشش مي دهد.

اين عدد در سال گذشته نزديك به 10 درصد بوده است. البته اعداد مذكور مربوط به ميانگين كل خانوارهاست و نسبت پوشش در دهك هاي مختلف متفاوت است، به طوري كه در دهك اول (كم درآمدترين دهك) خانوارهاي مناطق شهري كشور، طي سال جاري كالابرگ حدود 22.2 درصد از هزينه هاي اين دهك را پوشش مي دهد، عددي كه در سال گذشته بيش از 29 درصد بوده است. در دهك دوم طي سال جاري كالابرگ 16.1 درصد و در سال گذشته 21 درصد از هزينه را پوشش مي داده است. اعداد مذكور در دهك سوم به ترتيب 12.4 و 16.2 درصد بوده، در دهك چهارم 11.4 و 15 درصد، در دهك پنجم 9.9 و 13 درصد، در دهك ششم 8.8 و 11.5 درصد، در دهك هفتم 7.5 و 9.9 درصد، در دهك هشتم 6.6 و 8.6 درصد، در دهك نهم 5.4 و 7.1 درصد و درنهايت، در دهك دهم نيز طي سال جاري كالابرگ حدود 3 درصد و در سال گذشته 4 درصد از هزينه هاي خانوار را پوشش داده است.

در مناطق روستايي سهم كالابرگ براي كل خانوارها طي سال جاري 14.4 و براي سال گذشته 18.9 درصد محاسبه مي شود. اين عدد در دهك يك (كم درآمدترين دهك) طي سال جاري 43 درصد و در سال گذشته 56.4 درصد برآورد مي شود. عدد مذكور در دهك دوم به ترتيب 28.3 و 37 درصد، در دهك سوم 27 و 35.4 درصد، دهك چهارم 23.3 و 30.6 درصد، دهك پنجم 19.6 و 25.7 درصد، دهك ششم 16.7 و 21.8 درصد، دهك هفتم 14.9 و 19.6 درصد، دهك هشتم 13.2 و 17.3 درصد، دهك نهم 10.7 و 14.1 درصد و درنهايت، در دهك دهم براي سال جاري 6.5 و براي سال گذشته 8.5 درصد برآورد مي شود.

لكسوس سواراني كه كالابرگ مي گيرند!

اخيراً رييس جمهور از ضرورت افزايش اعتبار كالابرگ براي دهك هاي پايين جامعه سخن گفته و اعلام كرده كه ميزان حمايت از دهك نخست درآمدي بايد بيش از رقم فعلي افزايش پيدا كند. هرچند هنوز رقم نهايي اين افزايش اعلام نشده، اما نكته قابل توجه، تأكيد دولت بر تأمين منابع پايدار براي اجراي اين تصميم است. اين تأكيد ازآن جهت اهميت دارد كه اجراي سياست هاي حمايتي گسترده بدون پشتوانه مالي مطمئن مي تواند به افزايش كسري بودجه، رشد پايه پولي و در نهايت فشارهاي تورمي منجر شود. ازاين رو، دولت تلاش دارد پيش از اعلام نهايي افزايش اعتبار كالابرگ، محل تأمين منابع آن را مشخص كند.

هم زمان با طرح كسري منابع پرداخت كالابرگ، در هفته هاي گذشته صدها دستگاه مدل هاي خاص وارداتي از خودروي لكسوس با قيمت هاي نزديك به 110 ميليارد تومان عرضه و پيش فروش شد كه با اعلام آمار دريافت 87.3 ميليون نفري دريافت كنندگان كالابرگ، به نظر مي رسد خريداران لكسوس 110 ميليارد توماني نيز در رديف دريافت كنندگان اين بسته حمايتي (كالابرگ) قرار دارند. لكسوس 110 ميليارد توماني و نمونه هاي نظير آن، اين پرسش را مطرح مي كند كه چرا بايد خريداران لكسوس نيز به اندازه افرادي كه در دهك اول ماهانه بين 4 تا 10 ميليون تومان درآمد دارند، به يك اندازه كالابرگ دريافت كنند. اين اتفاقات نشان مي دهد سيستم رفاهي ايران فاقد اثربخشي و كارايي لازم است، چراكه در يك سمت بدون دريافت ماليات بر مجموع درآمد و ماليات هاي اشخاص، زمينه را براي رشد نجومي درآمد ثروتمندان و صاحبان دارايي فراهم مي كند و در سمت ديگر منابع محدودي هم كه دارد را صرف افرادي مي كند كه نيازي به اين منابع ندارند. سمت غم انگيز ماجرا آنجايي است كه اين سيستم رفاهي در حمايت از نيازمندان واقعي نيز درست عمل نمي كند و عمده يارانه ها را به صورت ناكارآمد و فاقد اثربخشي توزيع مي كند، بدون اينكه مطمئن شود افرادي كه يارانه مي گيرند واقعاً به آن يارانه نياز دارند يا افرادي كه نيازمند هستند، به اندازه كافي از حمايت هاي دولتي برخوردار شده اند يا نه. در واقع سيستم رفاهي ايران كاملاً سخاوتمند است، اما اين سخاوتمندي منجر به بهره مندي بهتر نيازمندان واقعي نمي شود؛ بلكه بعضاً منجر به هدررفت منابع و حتي تشكيل جزيره هاي انباشت ثروت براي عده اي محدود مي شود.

چالش تأمين منابع و استقراض تورمي

گفته شد كه شخص رييس جمهور دغدغه افزايش رقم كالابرگ دهك هاي كم درآمد را داشته و افزايش كالابرگ را منوط به تأمين منابع پايدار كرده است. اما آنچه از داخل دولت و مجلس شنيده مي شود اين است كه دولت فعلاً با چالش هايي كه پيش آمده، توان افزايش رقم كالابرگ را ندارد. در روزهاي گذشته محسن زنگنه، عضو كميسيون برنامه وبودجه مجلس دراين خصوص گفت: دولت قرار بود با درآمد اضافه حاصل از افزايش تخصيصي، به جاي ورود به مصارف عمومي بودجه، به صورت مستقيم به حمايت معيشتي خانوارها بازگردد. اما اكنون پرسش اصلي اين است كه آيا اين منابع به اندازه اي بوده كه بتواند هزينه اجراي كامل طرح را پوشش دهد يا خير. شواهد موجود نشان مي دهد كه فاصله ميان منابع پيش بيني شده و هزينه واقعي اجراي طرح همچنان پابرجاست و همين مسئله دولت را به جست وجوي منابع جديد واداشته است.

بر اساس جداول قانون بودجه 1405، رقم پيش بيني شده براي پرداخت كالابرگ 996 همت برآورد شده كه معادل پرداخت ماهانه 83 همت كالابرگ است، عددي كه حتي در صورت تأمين منابع، كمتر از رقم 87 همتي كالابرگ در شرايط فعلي است. يكي از مهم ترين ابهامات فعلي اين است كه در صورت نهايي نشدن منابع پايدار، آيا دولت بار ديگر به سراغ منابع صندوق توسعه ملي خواهد رفت يا از منابع بانك مركزي و تنخواه و... مي خواهد كالابرگ بدهد؟ لازم به ذكر است براي آغاز و اجراي طرح، دولت بخشي از منابع موردنياز كالابرگ ماه هاي دي، بهمن و اسفند سال 1404را از محل صندوق توسعه ملي تأمين كرده بود كه از نگاه بسياري از كارشناسان اين اقدام نبايد به يك راهكار دائمي براي تأمين هزينه هاي جاري تبديل شود. اكنون با مطرح شدن افزايش اعتبار كالابرگ و در شرايطي كه منابع قانوني پيش بيني شده كفايت لازم را ندارد، اين سؤال دوباره مطرح شده است كه آيا دولت بار ديگر براي جبران كسري به صندوق توسعه ملي متوسل خواهد شد يا اينكه يكي از گزينه هاي در حال بررسي كميته مشترك سازمان برنامه، وزارت رفاه، بانك مركزي و وزارت اقتصاد، جايگزين اين روش خواهد شد؟

كميته چهارجانبه و تعيين تكليف منابع كالابرگ

در روزهاي اخير و در پي تأكيد دولت بر تقويت حمايت هاي معيشتي، كميته اي مشترك متشكل از سازمان برنامه وبودجه، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، بانك مركزي و وزارت امور اقتصادي و دارايي تشكيل شده تا وضعيت منابع طرح كالابرگ الكترونيكي را بررسي كند. مديريت منابع موردنياز براي تداوم پرداخت كالابرگ فعلي و همچنين شناسايي منابع پايدار براي افزايش اعتبار اين طرح، دو مأموريت اصلي اين كميته عنوان شده است. گفته مي شود اين كميته تخصصي مأمور شده در گام نخست وضعيت منابع موجود براي اجراي طرح كالابرگ فعلي و نحوه مديريت كسري احتمالي آن را مورد ارزيابي قرار دهد؛ موضوعي كه باتوجه به گستردگي جامعه هدف و هزينه بالاي اجراي اين طرح، به يكي از چالش هاي مهم تيم اقتصادي دولت تبديل شده است.

در گام دوم، اين كميته بايد سناريوهاي مختلف تأمين منابع جديد براي افزايش اعتبار كالابرگ را بررسي كند. اين موضوع پس از آن در دستور كار قرار گرفته كه رييس جمهور بر افزايش حمايت از دهك هاي پايين جامعه تأكيد كرده و شرط اجراي آن را تأمين منابع پايدار و بدون ايجاد فشار بر اقتصاد كشور دانسته است. براين اساس، خروجي بررسي هاي اين كميته مي تواند مسير آينده سياست حمايتي دولت در حوزه كالابرگ را مشخص كند. ايمان زنگنه، سخنگوي معاونت رفاه وزارت رفاه اخيراً در تشريح سناريوهاي تداوم اعطاي كالابرگ گفته است: احتمال مي رود در صورت نهايي شدن افزايش اعتبار، اعمال آن براي 6 دهك اول اجرايي تر باشد. وي با اشاره به محدوديت هاي منابع دولتي و شرايط اقتصادي كشور، تأكيد كرده است: به دليل اهميت موضوع و براي حفظ اعتبار تصميمات دولت، تا زمان اطمينان از قابليت اجراي مستمر و تأمين بودجه، عدد قطعي اعلام نخواهيم كرد؛ زيرا اولويت ما اعلام وعده هايي است كه واقعاً قابل اجرا باشند.

منبع: فرهيختگان"

انتهاي پيام/

گروه سياسي جهان نيوز" اين بار ميزبان سركار خانم دكتر لاله افتخاري، چهره فعال قرآني و نماينده سه دوره مجلس شوراي اسلامي كه افتخار عضويت در جامعه بزرگ خانواده شهداي كشور را نيز دارا هست، بود. ايشان معتقد هستند كه يكي از موانع اصلي در مسير حكمراني اسلامي، نبود شناخت دقيق و تحليلي برخي مسئولان از آموزه هاي ديني در حوزه مديريت و اداره جامعه است. او بر اين باور است كه صرف برگزاري دوره هاي آموزشي حكمراني كافي نيست و بايد با مراجعه عميق تر به آيات مرتبط، روايات، نهج البلاغه و نيز سيره سياسي، اجتماعي و حكمراني اهل بيت، به ويژه آن دوره 250 ساله رهبر شهيد، مباني نظري حكمراني را به صورت كامل و روشمند مطالعه كرد. مشروح اين گفتگو را در ادامه خواهيد خواند: **مردم قرآني مسير رهبر قرآني را ادامه خواهند داد جهان: شهادت رهبر انقلاب در ماه مبارك رمضان را چطور مي بينيد؟ افتخاري: رهبر ما، رهبري همه سويه و متخصص بودند؛ يعني جامع الاطراف بودند، اما چهره قرآني ايشان شايد بر همه ي اين ويژگي ها غلبه مي كرد. اساساً قرآني بودن ايشان باعث شده بود كه رهبري موفق باشند. زندگي اي سراسر خدمت داشتند و نهايتاً اين زندگي به شهادت ختم شد؛ يعني زيباترين زندگي. كسي كه آموخته است چگونه زندگي كند، طبيعي است كه چگونه مردن نيز در ادامه آن مي آيد. امسال اين نشست بسيار كوتاه بود؛ فقط دو سه عبارت فرمودند، خيلي مختصر. براي خود من جاي تعجب داشت كه چطور آقا اين قدر خلاصه صحبت كردند. شايد مي خواستند بگويند شما مردم و شما قرآني ها ادامه بدهيد. همان جا كه فرمودند اگر اتفاقي بيفتد، خداوند اين مردم را مبعوث مي كند؛ شايد مي خواستند بفهمانند كه تا اينجا آمده ام و ديگر تعيين تكليف نمي كنم. اين مسئله براي من بسيار تعجب آور بود. شهادت در ماه رمضان؛ در ماهي كه مي دانيم هم ماه نزول قرآن است. هم ابتداي ماه با نشست آقا با قرآني ها شروع مي شود و با برنامه هاي ديگر ادامه پيدا مي كند. هم مردم در همان زمان و حتي همان ساعت شهادت ايشان، در بسياري از جاها در حال برگزاري جلسات قرآن بودند. شايد خداوند حكيم و عليم اين امور را به نحوي كنار هم چيده است تا بركات اين ماه نيز جاري شود و سپس اين مردم در اين ماه مبعوث شوند؛ ماهي كه مردم با قرآن مانوس ترند، شياطين در بندند، و رهبر شهيدشان را مي بينند و شهادتش را در اين ماه مبارك تجربه مي كنند. جهان: در آخرين جلسه عمومي امام شهيد حضور داشتيد؟ افتخاري: نه، ولي در يكي دو جلسه ي آخر ملاقات هاي آقا، كه درباره زنان و اين مسائل بود، حضور داشتم. ​ **ماجراي اولين ديدار با رهبر شهيد انقلاب جهان: اولين مواجهه و ديداري كه با آيت الله خامنه اي داشتيد را به ياد داريد؟ افتخاري: اگر بخواهم اولين خاطره ام را بگويم، البته آن زمان ايشان را از نزديك نديده بودم، اما يادم هست كه نزديك پيروزي انقلاب بود كه از مشهد به تهران تشريف مي بردند. ما آن زمان در شاهرود بوديم. شب زمستاني بود؛ اواخر شب تشريف آوردند و سخنراني بسيار غرايي داشتند. جمعيت هم بسيار زياد بود. به هر حال، مشخص بود كه ايشان در ميان علما و بزرگان جايگاه ويژه اي دارند. اما اولين باري كه رو در رو خدمتشان رسيدم و ديداري تقريباً خصوصي داشتيم، فكر مي كنم سال 77 يا 78 بود. آن زمان دانشجو بودم. پيش از آن، به خاطر اينكه دانشجوي نمونه كشوري شده بودم و لطف خدا و عنايت شهدا شامل حالم شده بود و رتبه هاي اول كنكور را در دانشگاه تهران و دانشگاه فردوسي مشهد كسب كرده بودم، به برنامه صبح بخير ايران دعوت شدم. آقاي نظام اسلامي و حاج آقاي رحيميان كه آن زمان رياست بنياد شهيد را بر عهده داشتند نيز حضور داشتند. آنجا مطالبي مطرح شد. پس از پايان برنامه، بيرون كه آمديم، حاج آقا فرمودند كه بايد هدايايي به شما بدهيم. من گفتم ما هديه ي مادي نمي خواهيم؛ نمي گوييم نيازي نداريم، اما اگر ممكن باشد، ديدار با آقا را مي خواهيم. ايشان گفتند اين بايد رزق شما باشد. مدتي گذشت؛ دقيق يادم نيست چه مدت. يك روز تابستاني تماس گرفتند و گفتند شما با يكي از فرزندانتان براي ملاقات بياييد. آن زمان تهران نبودم. برخي گفتند كه فقط براي نماز است و همه مي روند، اما من با پسر بزرگم، حسين آقا، به تهران آمديم، چون گفته بودند يكي از فرزندانتان همراهتان باشد. روز دوشنبه اي بود كه خدمت ايشان رسيديم. ديديم نه، اتفاقاً ملاقات، ديداري تقريباً خصوصي و نيمه خصوصي بود؛ از آن جلساتي كه چند نفر دور ايشان مي نشينند، مانند خانواده هاي شهدا و امثال آن. قبل از ديدار هم خاطرم هست كه آقاي رحيميان صحبت هايي كردند و اطلاع دادند كه براي ملاقات آماده باشيم. حتي با حالت گريه مي گفتند كه تا به حال چنين درخواستي اين گونه محقق نشده بود و اين همان رزقي بود كه گفته بودند. تا آن زمان سابقه نداشت كه به ما زنگ بزنند و بگويند تعدادي از نخبگان شاهد را بياوريد. ما به همراه چند نفر از دانشجويان شاهد خدمت رسيديم. در مجموع شايد پنج يا شش نفر بوديم. در آن ديدار صحبت هايي مطرح شد. ايشان لطف كردند و از ما، از پسرم و از خود من، سوالاتي پرسيدند. همچنين قرآني را كه با دست مباركشان مي نوشتند، همان جا هديه دادند. خدمت آقا رسيديم و همان جا آقا فرمودند: خانم افتخاري، پس كجا هستند بچه هاي ديگرِتان؟ مادرتان كجا هستند؟ با اين همه مشغله و مسائل، اما حافظه ي بسيار قوي اي داشتند و بسيار دقيق بودند. عرض كردم: آقا، به ما فرمودند فقط يكي از فرزندانت را بياور. من هم ايشان (پسرم) را آوردم و با هم آمديم. فرمودند: نه، بايد آن ها هم بيايند. فاصله ي زيادي نشد؛ خاطرم نيست دقيقاً چه قدر گذشت، كه دوباره از بيت با من تماس گرفتند و گفتند براي ملاقات آقا بياييد. در آن سفر، فرزندان ديگرم هم بودند و بعضي از عروس هاي ما هم حضور داشتند. ديگر كمي گذشته بود و مادرم، خواهرم و برادرانم همگي با هم خدمت آقا شرفياب شديم و دوباره لطف ايشان شامل حال ما شد. البته ايشان باز هم همان جا مطلبي را مطرح كردند و به من فرمودند: خانم افتخاري، پدر و مادر همسر شهيدتان كجا هستند؟ عرض كردم: آقا، آخه نفرمودند كه بياوريم. به هرحال، اين طور بود كه چند بار خدمت حضرت آقا رسيديم و از لطف ايشان بهره مند شديم؛ همراه با همان قرآن هاي تبركي كه هديه داشتند و نكاتي كه فرمودند. **ماجراي عبارت شهيد زادگان مجلس/ برويد از تريبون مجلس براي تبيين جايگاه شهيد و شهادت استفاده كنيد جهان: نكته و خاطره ديگري از ديدارها داريد؟ افتخاري: وقتي كه ما معمولاً براي فراكسيون هاي مجلس درخواست ملاقات مي كرديم، گاهي دو سال طول مي كشيد، گاهي پنج سال، گاهي هشت سال؛ معلوم نبود اصلاً فرصتي پيش بيايد يا نه. اما زماني كه فراكسيون فرزندان شاهد كه خود بنده توفيق داشتم بناي آن را بگذارم ــ خدمتشان رسيديم، فوراً اولاً وقت دادند و بعد هم، با اينكه مجلس تمام شده بود، در دوره ي بعد شايد هنوز يك سال نگذشته بود كه دوباره وقت ملاقات دادند و خدمتشان شرفياب شديم. آقا خودشان عبارت سازي و اصطلاح سازي مي كردند و فرمودند: شما با مناسبت هاي مختلف دور هم جمع مي شويد، اما اينكه به مناسبت شهيد، با نام شهيد و شهادت دور هم جمع شده ايد، اين خيلي ارزشمند است. و ابتدا نيز فرمودند: شما شهيدزادگان، مجلس هستيد. خيلي قشنگ بود. شايد خودشان هم دوست نداشتند اسم فراكسيون را به كار ببرند؛ واقعاً ما هم دوست نداشتيم. بايد فرهنگستان ادب فارسي تكليف ما را مشخص كند. بعد فرمودند: شما با موضوعات مختلف در مجلس دور هم جمع مي شويد، اين كار خيلي خوبي است، اما با موضوع شهيد و شهادت خيلي مهم تر است. برويد از تريبون مجلس براي تبيين جايگاه شهيد و شهادت استفاده كنيد. يادم هست فرمودند كه در برهه اي از زمان (يعني تقريباً اواخر همان دوره) شرايط داشت به سمتي مي رفت كه بعضي افراد، حتي بعضي مسئولان، فرهنگ ايثار و شهادت را به فراموشي بسپارند و حتي آن را به سخره بگيرند. **رهبر ما اگر به شهادت رسيدند اما خامنه اي ها تكثير شدند جهان: با توجه به تخصص حضرتعالي در حوزه قرآن پژوهي، گذاره مبعوث شدن مردم از طرف رهبر شهيد انقلاب و حضور آحاد مردم از اقشار و سليقه هاي متفاوت در خيابان چه ارتباطي با تفكر مديريتي و زيست قرآني ايشان داشت؟ افتخاري: ايشان معلمي بودند كه اين اقشار مختلف را، پا به پاي خودشان كشاندند و بالا آوردند؛ شعرا را يك جور، مداحان را يك طور، زنان را يك طور، و همه را به تناسب خودشان مورد توجه قرار دادند. در آخرين جلسه ي خدمت ايشان بوديم (يكي دو ماه قبل از شهادتشان) آن قدر از حقوق زنان دفاع كردند كه شايد اگر خودِ هر خانمي هم مي خواست از حقوق زنان دفاع كند، البته با مبناي قرآني، نمي توانست آن طور دقيق و عميق دفاع كند. ما به مناسبت هاي مختلف خدمتشان مي رسيديم؛ گاهي به عنوان بسيج، گاهي به عنوان اساتيد دانشگاه، گاهي به عنوان زنان، گاهي قرآنيان، گاهي نخبگان. ايشان دست يك به يك اين اقشار را گرفته بودند، آماده كرده بودند و به نوعي براي مبعوث شدن و ايفاي نقش در جامعه تربيت كرده بودند. اين نگاه به مردم، برگرفته هم از نگاه قرآني و عترتي حضرت آقاست. از طرف ديگر، ما هم در فرمايشات امام علي عليه السلام داريم، هم در سيره ي ايشان، و هم در آيات قرآن، كه مردم يك ركن در جامعه هستند و حضرت آقاي شهيد ما هم روي همين نكته تاكيد داشتند. رهبر ما اگر به شهادت رسيدند، اما خامنه اي ها تكثير شدند. ​ ** بعد از ديدن زيبايي انقلاب و ايران، زيبايي هاي قرآن، عترت و احكام دين را به آن ها خواهيم آموخت جهان: از تجمعات مردم درخيابان صحبت شد، در خصوص حضور زنان با تنوع پوشش متفاوت در تجمعات انقلابي چه نظري داريد؟ افتخاري: من توفيق داشتم در ميدان هاي مختلف، در استان ها و شهرهاي گوناگون، حتي خود تهران، به عنوان سخنران حضور داشته باشم. وقتي انسان بالاي جايگاه قرار دارد، اشراف پيدا مي كند، بهتر مي فهمد تا اينكه هم كف باشد. من مي بينم كه تقريباً در اكثر جاها، در حدود دو سوم جمعيت، خانم ها هستند. اين نشان مي دهد كه چقدر بايد روي اين ظرفيت سرمايه گذاري كرد و چقدر بايد اين عزيزان را درك كرد. اين خانم ها، الزاماً همه شان جزو حجاب دارها، انقلابي ها و... نيستند؛ خيلي از اين ها هم هستند كه با جان و دل آمده اند و جزو كساني هستند كه در گذشته رويگردان بوده اند، اما حالا با آغوش باز به سمت انقلاب بازگشته اند. ما بايد در را براي اين عزيزان باز كنيم. ما نياز داريم كه با آغوش باز پذيراي اين عزيزان باشيم، اما به نحوي كه صحبت ها و تبيين ها چارچوب داشته باشد تا خداي ناكرده راه براي هنجارشكنان باز نشود. بعضي از اين ها هرشب در موكب ها مي آيند كمك مي كنند و فقط مي خواهند جبران كنند آن اهانت هايي كه به آقا كردند و آن رويگرداني هايي كه از نظام داشتند. بايد گام به گام همراهشان شويم. بايد از خود آقا ياد بگيريم كه دستشان را بگيريم؛ وقتي زيبايي هاي ايران و اين انقلاب را فهميدند، زيبايي هاي قرآن، عترت و احكام دين را هم به آن ها بياموزيم. *جمهوري اسلامي با كودتا نيامده است جهان: در فاصله حدود يك هفته ميان شهادت حضرت آقا و انتخاب رهبر جديد، هيچ خللي در اداره كشور و مديريت كلان نظام مشاهده نشد؛ اين ثبات و تداوم حكمراني را تا چه اندازه حاصل معماري نهادي و الگوي مديريتي مي دانيد كه در طول سال هاي زعامت و رهبري ايشان شكل گرفته است؟ افتخاري: حكمراني اسلامي يعني حكمرانيِ مبتني بر قرآن، عترت و سيره؛ يعني حكمراني الهي. اگر اين حكمراني به درستي انجام شود، در هر جايي كه ما وارد ميدان شده ايم، موفق بوده ايم. اين نوع حكمراني به گونه اي است كه در جنگ اُحد، وقتي تبليغ مي شود و مي گويند پيامبر از دنيا رفته يا به شهادت رسيده، بلافاصله آيه نازل مي شود: وَما مُحَمَّدٌ اِلّا رَسولٌ قَد خَلَتْ مِن قَبلِهِ الرُّسُلُ. شما برنگرديد؛ خدا كه نمرده است. اين يك ساختار است، يك نظام چيده شده است. ولايت فقيه هم يعني همين؛ يعني وقتي پيامبر مي رود، جانشين او مشخص است. بعد از پيامبر، جانشينان او معين شده اند، و بعد از آن ها هم در دوران غيبت مشخص كرده اند كه نايب امام زمان چه كسي باشد. اين ساختاري است كه حكومت ما هم بر اساس همان منطق و همان مباني، در قانون اساسي بر آن تاكيد كرده است. اين ساختار، بيمه شده است. هر جا اجرا شود، كار خودش را انجام مي دهد و سيستماتيك عمل مي كند. اين طور نيست كه با يك كودتا يا با يك حركت اتفاقي به وجود آمده باشد؛ كاملاً هدفمند و از پيش طراحي شده آمده است. مثل برخي حركت ها و جريان ها نيست كه با يك هيجان يا اعتراضِ زودگذر شكل بگيرد. اين ساختار، همه چيز را ديده است. در كربلا هم همين طور بود؛ جاي شش ماهه مشخص بود، جاي حبيب بن مظاهر هم مشخص بود. همه در كنار هم يك مجموعه ي منظم را تشكيل مي دهند. اين جمع، چون منظم و دقيق كنار هم چيده شده، از هم نمي پاشد. اگر يك نفر برود، نفر ديگري جاي او را مي گيرد. بحمدالله مملكت ما هم همين طور است. براي همين بود كه امام راحل ما مي فرمودند: پشتيبان ولايت فقيه باشيد تا به مملكت شما آسيبي نرسد. ما اگر گوش به فرمان باشيم، مملكت آسيب نمي بيند. يعني اگر اين ساختار را بپذيريم، ساختاري كه تحت امر ولايت است، كشور در مسير درست خودش حركت مي كند. مردم ما رهبر شهيدشان را حتي از زمان حضورش زنده تر ديدند و به همين دليل احساس تعهد بيشتري كردند. بعد هم در پشت رهبرِ حاضرِ خودشان ايستادند و از او حمايت كردند. اين همان چيزي است كه نشان مي دهد مردم ما با اين فرهنگ خو گرفته اند؛ فرهنگي كه در آن، سال هاست امام زمانشان را نديده اند، اما لحظه لحظه ي زندگي شان را با او گذرانده اند و با او معنا كرده اند. *اربعين زمينه ساز تمدن ايران اسلامي است جهان: رهبر شهيد انقلاب درباره تمدن ايراني-اسلامي اهتمام زيادي داشتند، ارزيابي شما از ملاحظات ايشان در طول حيات مباركشان چه بود؟ افتخاري: ايشان واقعاً خيلي زيبا اين مسير را مهندسي كردند؛ من نمي گويم چيزي از خودشان گفتند، چون اصلاً نه پيامبر چيزي از خود داشت، نه ديگر معصومان، نه آقا، نه امام شهيد، و نه هيچ كس ديگر. اصلِ كار اين است كه ايشان كاملاً آمدند و اين مسير را به روزرساني، مهندسي و مديريت كردند؛ آن هم كاملاً منطبق با آموزه هاي ديني و بر اساس الگويي كه در مدينه النبي وجود داشت، و همين طور بر پايه ي آن چند ماه حكومت امام مجتبي عليه السلام و چهار سال و اندي حكومت اميرالمومنين عليه السلام در حقيقت، اين ها را مبنا قرار دادند و ساختاري را شكل دادند. اينكه هدف حكومت اسلامي چيست، همان پنج مرحله را تبيين كردند و در مناسبت هاي مختلف، گام به گام دست افراد را گرفتند و مسير را توضيح دادند. در همين راستا هم اقداماتي صورت گرفت. خود بنده هم چند مقاله در زمينه ي تمدن نوين اسلامي داشته ام. يكي از اين دروازه ها مي تواند اربعين باشد؛ اربعين خودش زمينه ساز آن تمدن است و كمك مي كند كه آن افق محقق شود. جهان: مي توان از اين تعبير استفاده كرد كه رهبر شهيد صرفا به دنبال ايران مقتدر بودند؟ افتخاري: ايران مقتدر را بايد به عنوان يك قرارگاه در نظر گرفت، نه به عنوان همه چيز. چرا كه مي دانيد اسلام، ضمن تاكيد بر حب الوطن من الايمان ، مرزها را نيز درمي نوردد؛ همان طور كه اكنون شاهدش هستيم. پيام اباعبدالله نيز همين بود كه مي فرمودند: كونوا احراراً في دنياكم ؛ يعني خطاب به همه ي آزادگان جهان پيام مي دادند. بنابراين، آقا از اينجا برنامه ريزي را آغاز كردند تا اين مسير به جهان اسلام برسد و سپس امت سازي كه بايد صورت پذيرد، تحقق يابد. اين همان جهاني شدن اسلام و تبيين آن براي كل دنيا و زمينه سازي براي ظهور است. ** مسئولان بايد اين كتاب را بخوانند جهان: چه موانعي در اين مسير وجود دارد؟ افتخاري: يكي از موانع اصلي، عدم آشنايي دقيق و تحليلي مسئولان با آموزه هاي ديني در راستاي حكمراني است. اگرچه برگزاري دوره هاي آموزشي حكمراني مفيد است، اما به نظر من، لازم است عميق تر به آيات مرتبط و روايات، به ويژه نهج البلاغه، پرداخته شود. همچنين، بايد سيره سياسي، اجتماعي و حكمراني اهل بيت، به خصوص آن دوره 250 ساله رهبر شهيد، به طور كامل مطالعه گردد. علاوه بر اين، آشنايي با آيات مرتبط با حكمراني در قرآن و تحليل آن ها ضروري است تا جايگاه هر موضوع و هر قشري مشخص گردد. الگوبرداري از عهدنامه ي مالك اشتر، كه به زيبايي همه ي صنوف را در بر مي گيرد و هيچ كس را ناديده نمي گيرد يا برجسته نمي كند، مي تواند راهگشا باشد. به باور من، بزرگترين مانع، عدم باور و آگاهي ناكافي در ميان مردم است. شبكه هاي اجتماعي كنوني، بركت نماز جمعه و گردهمايي هفتگي مردم و اين اجتماعات شبانه، با ذائقه ها و ميدان هاي گوناگون، امكان تبادل نظر و رفع شبهات را براي همگان فراهم آورده است. *در اوج خطر داعش با آقاي لاريجاني به سوريه رفتيم جهان: از دوازده حضور در مجلس بفرماييد. افتخاري: هنگامي كه در مجلس هفتم وارد شديم، در فضايي پس از مجلس ششم و چالش هاي آن دوره، به ويژه مسئله ي هسته اي، قرار داشتيم. شايد اولين مصوبه ما، كه هنوز در ساختمان قديم مجلس بود، به موضوع انرژي هسته اي اختصاص يافت؛ حقي كه متعلق به ماست و به تدريج اين باور در ميان مردم تقويت شد كه اين حق مسلم ماست. مجلس در آن دوره، علاوه بر اين، مصوبات ديگري نيز داشت؛ از جمله قوانيني در زمينه ي تسهيل ازدواج جوانان. اگر اين قوانين به درستي اجرا مي شدند و مجريان به آن ها باور داشتند، مي توانستند بسيار راهگشا باشند و امروز شاهد وضعيت بهتري در زمينه ي ازدواج و فرزندآوري مي بوديم. رويكرد كلان مجلس هفتم نيز نشان دهنده ي روحيه ي انقلابي و خرد جمعي نمايندگان بود كه در مسير ولايت مداري و دفاع از مردم گام برمي داشتند. تقسيم كار ميان نمايندگان تهران، كه هر كدام مسئوليت منطقه اي را بر عهده گرفتند (فارغ از ميزان موفقيت در اجرا)، گوياي اين بود كه مجلس در پي مردمي بودن و دغدغه مند معيشت مردم است. در مجالس بعدي نيز قوانين گره گشايي چون هدفمندي يارانه ها و نظام هماهنگ پرداخت تصويب شد كه در راستاي تحقق عدالت بودند. همچنين، قانون جامع ايثارگران كه شخصاً هزار نفر-ساعت براي آن وقت صرف كردم، و قوانيني در حوزه ي فرهنگ قرآني و زنان به تصويب رسيد. در برنامه ي پنجم توسعه و اصلاحات برنامه ي چهارم نيز كه ميراث دار آن بوديم، تلاش شد تا با اصلاحاتي كه از شوراي نگهبان بازگشته بود، ابعاد فرهنگي را با ذائقه ي انقلابي مجلس هفتم هماهنگ سازيم و خلاهاي موجود را پر كنيم. تعامل مجلس با دولت نيز در آن دوران حائز اهميت بود. به خاطر دارم زماني كه كشور سوريه در شرايط بسيار دشواري قرار داشت و بسياري از كشورها سفارتخانه هاي خود را مي بستند، دولت و رياست جمهوري همراهي چنداني در بحث سوريه نداشتند و اجازه رفت وآمد عمدتاً داده نمي شد. اما رييس مجلس، آقاي دكتر لاريجاني، با شجاعت تمام، جان خود را در كف دست گرفت و به همراه بنده و چند نماينده ي ديگر، به سوريه سفر كرد. اين اقدام، اميد بسياري را در دل آن ها زنده كرد. همچنين، ملاقات با شهيد همداني، شهيد سيد حسن نصرالله و ديگران، نشان داد كه چگونه مجلس، در زماني كه دولت (عليرغم ظاهر انقلابي اش) چندان پاي كار نيامده بود، وارد ميدان شد. فكر مي كنم اين اتفاق در دور دوم رياست جمهوري آقاي احمدي نژاد رخ داد؛ در اوج بحران سوريه بود. هنگامي كه آقاي دكتر لاريجاني، بنده را معرفي كردند، آقاي بشار اسد از حضور من ابراز خرسندي كردند و گفتند كه حضور شما، به عنوان يك خانم و از خانواده ي شهدا، براي ما بسيار اميدبخش است. زماني كه سوري ها در حال مهاجرت و فرار بودند، شما اينجا حاضر شديد و همين حضور شما به ما دلگرمي بخشيد. من نيز با ايشان به عربي صحبت كردم و خود را معرفي نمودم و تاكيد كردم كه به نمايندگي از خانواده ي شهدا آمده ايم. رهبر شهيد انقلاب در جلسه اي كه خدمتشان بوديم، اين مجلس را به طور كلي تاييد كردند. البته ايشان نكته مهمي را درباره ي خودكنترلي بيان فرمودند كه وقتي مي گوييم مجلس خوب است، به معناي تاييد تك تك نمايندگان نيست، بلكه به معناي تاييد مجموع عملكرد مجلس است. **كدام الگوي براي زن ايراني است؟ جهان: از اقدامات موثرتان در فراكسيون زنان بگوييد. افتخاري: ما به دنبال آن بوديم كه تعامل با دولت را تقويت كنيم؛ موضوعي كه رهبر معظم انقلاب نيز بر آن تاكيد فراوان داشتند. در عين حال، تلاش مي كرديم در اجراي احكام ديني نيز نقش موثري داشته باشيم؛ چرا كه انتظار آقا اين بود كه ما احكام دين را در جامعه پياده كنيم. از سوي ديگر، رهبر انقلاب بر اين نكته تاكيد داشتند كه نگاه ما بايد از الگوي دوم به الگوي سوم منتقل شود. منظور از الگوي دوم، الگويي است كه نگاهش به غرب است؛ همان نگاهي كه شهيد مطهري نيز از آن ياد مي كنند، نگاهي كه زن را گران اما در دسترس و به نوعي حراج (به نوعي در معرض مصرف و بازار) قرار مي دهد. اما الگوي سوم كه مورد نظر رهبر انقلاب بود، الگويي است كه ما در تلاش بوديم آن را براي دنيا تبيين و معرفي كنيم؛ الگويي كه در اوج آن، شخصيت حضرت زهرا سلام الله عليها قرار دارد: الگويي كه هم ارزشمند و گران بهاست، هم شان و كرامت زن را حفظ مي كند و هم او را منزوي و خانه نشين نمي بيند. ما در همين راستا، تلاش كرديم در قوانين و اصلاحات مرتبط با اين حوزه، تغييراتي ايجاد كنيم و نشست هاي خوبي نيز با دولت داشتيم. *توصيه رهبر شهيد انقلاب در خصوص ريل گذاري فرهنگي در پيشبرد همه امور با شوراي عالي انقلاب فرهنگي هماهنگي هايي داشتيم؛ هماهنگي هايي كه خودِ رهبر معظم انقلاب نيز بر آن تاكيد فرموده بودند. براي نمونه، بنده يكي دو دوره در كميسيون فرهنگي مجلس حضور داشتم و در همان زمان، حضرت آقا تاكيد كردند كه شما ديدگاه هاي خودتان را داريد و شوراي عالي انقلاب فرهنگي ديدگاه هاي فرهنگي خود را دارد، اما در ادامه تبيين توضيح دادند كه اين شورا در حقيقت مسير را تعيين مي كند و جهت گيري كلان را مشخص مي سازد، در حالي كه مجلس ريل گذاري مي كند و دولت قطار را بر روي آن ريل به حركت درمي آورد. ايشان همچنين تاكيد فرمودند كه نه مجلس در كار شورا و نه شورا در كار مجلس دخالت كند. اگر ديدگاه هايي داريد، بايد آن ها را در حوزه ماموريتي شورا مطرح كنيد و اگر موضوعي در حوزه ماموريت مجلس است، مجلس شوراي اسلامي آن را دنبال كند. *ماجراي شكل گيري پارلمان قرآني جهان: شما در مجلس چه مقدار توانستيد نقشه راه مطابق نظرات رهبر شهيد انقلاب ترسيم كنيد؟ افتخاري: يكي از مهم ترين اقدامات، تشكيل فراكسيون قرآن بود. البته من از ابتدا چنين قصدي نداشتم و چندان دنبال آن نبودم؛ زيرا فراكسيون داري، اگر بخواهد فعال و اثرگذار باشد، دغدغه ها و دشواري هاي خاص خود را دارد. اما براي آن كه بتوانيم سياست گذاري، نظارت، هدايت و حمايت را به درستي انجام دهيم، ناگزير بايد اين مسير را دنبال مي كرديم. يكي از خروجي هاي اين رويكرد، منشور توسعه فرهنگ قرآني، شوراي توسعه فرهنگ قرآني و ساختارهايي بود كه خوشبختانه اكنون نيز برقرار است. اين اقدامات با هدف گذاري مشخصي انجام شد. در واقع، اين منشور چارچوبي را در همه حوزه ها نشان مي داد و در حقيقت، سبك زندگي مبتني بر قرآن و عترت را ترسيم مي كرد. در اين مسير، هم آموزش و پژوهش عالي هم آموزش عمومي بايد مورد توجه قرار مي گرفت، همچنين وزارت علوم، وزارت بهداشت و درمان و ديگر وزارتخانه ها بايد درگير اين موضوع مي شدند. از همين رو، پنج وزير، دو نماينده مجلس و روساي دستگاه هاي مربوط نيز در اين شورا عضويت يافتند. در واقع، نوعي پارلمان قرآني شكل گرفت و براي آن نيز منشوري در شوراي عالي انقلاب فرهنگي، به دنبال پيگيري هايي كه انجام داديم، به تصويب رسيد. اين منشور در حقيقت نقشه راه شد؛ نقشه اي كه اگر به درستي اجرا مي شد، امروز دست كم بخشي از آرزوي حضرت آقا، به ويژه در نسل كودكان ما، محقق مي شد. ايشان فرموده بودند كه اگرچه شايد اين تعبير از بنده باشد كه نمي شود همه افراد حافظ قرآن شوند، اما دوست دارند مردم همان گونه كه در گفت وگوهاي روزانه خود از شعر و ضرب المثل استفاده مي كنند، به آيات قرآن نيز استناد كنند. اين همان چيزي بود كه ما در زندگي شخصي خود نيز تجربه كرده بوديم و مثلاً بنده از كودكي با مادرم به همين شيوه سخن مي گفتم. بر همين اساس، تلاش كرديم به هدف ده ميليون حافظ قرآن برسيم. اين هدف گذاري، همراه با برنامه ريزي و پيش بيني بودجه انجام شد. در حالي كه در ابتدا يك ميليون نفر پيش بيني شده بود، بعدها دوستان زمينه هايي فراهم كردند كه هدف ده ميليون نفر مطرح شد. حتي بنده پيگيري كردم تا براي پنج هزار معلم قرآن نيز بودجه و امكانات لازم تامين شود و در مجموع، نقشه راه اين حركت فراهم آيد. البته بايد توجه داشت كه قرآن، كلام الهي است و كار خداوند، بي نقص است؛ اما كار بشر طبعاً خالي از نقص نيست و چه بسا امروز طرحي را تنظيم كند و فردا خود به اصلاح آن بپردازد. با اين همه، حتي بهترين سياست گذاري ها نيز زماني به نتيجه مي رسد كه مجري بخواهد آن را اجرا كند، زيرمجموعه ها از آن تبعيت كنند و اصل كار مورد باور قرار گيرد. در غير اين صورت، نتيجه مطلوب حاصل نخواهد شد. قرآن با اين عظمت در اختيار ماست و اگر به آن عمل كنيم، بركات آن آشكار خواهد شد. از همين منظر بود كه اين سياست گذاري ها انجام گرفت. **دولت روحاني مي خواست معاونت علم و فناوري را حذف كنند در كنار مسئوليت هاي ديگر به دنبال فرمايش حضرت آقا بوديم كه بر اشتغال تاكيد داشتند. ما مي دانيم مشكلات مردم، بايد با يك اصلاحيه حل شود. يك اصلاحيه خيلي كوتاه در قانون، آورديم؛ يعني اصلاح قانونِ تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت را ارائه داديم كه رفع مانع مي كرد. شايد در جلسات با وزراي آقاي احمدي نژاد و سپس آقاي روحاني هم دو-سه سال جلسه گذاشتم و با مسئولين ديگر صحبت كرديم تا به اين نتيجه رسيديم كه معطل نوشتنِ صرف، آن قدرها كارساز نيست؛ بايد كار انجام شود تا موانع برداشته شود. اين رفع مانع، تقريباً دو تا سه ميليون شغل را پوشش مي داد و در واقع گره اي را باز مي كرد. همين طور يك اصلاحيه ديگر هم در اينجا انجام داديم. چون دولت روحاني در ابتدا مي خواست معاونت علم و فناوري را حذف كنند. شايعه يا بحث هايي هم مطرح مي شد. من هم با همكاري خوب مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي، طرحي تهيه كردم و به آقاي روحاني گفتم كه فعلاً تا وقتي وزرا براي راي اعتماد مي آيند، اين معاونت را منحل نكنيد؛ چون ارزشمند است، اما بايد با شرح وظايف وزارت علوم، تحقيقات و فناوري مرزها مشخص شود. اين كار را آورديم و بحمدالله باقي ماند. چون مسئوليت فراكسيون حمايت از نخبگان، مخترعان و اقتصاد دانش بنيان را داشتيم. ما مرتب جلسات رفت وبرگشت داشتيم و در مسير همفكري و همراهي با اين معاونت ها از زمان آقاي دكتر واعظ تا خانم دكتر سلطان خواه و بعد هم آقاي دكتر ستاري، پيگيري مي كرديم. در بحث مصوبات هم، چند محور مهم جلو رفت. از جمله در حوزه خدمت سربازيِ نخبگان. اگر مخترعي بود، چون مدركش دانشگاهي نبود، نهايتا مي شد براي جايگزيني خدمت وظيفه و سربازيش به فروش بليط اتوبوس گمارده شود. ما گفتيم اين مدل بايد تغيير كند؛ بايد طرحي بيايد كه مخترع بتواند در خدمت نظام باشد، چون مخترع فكر خلاق دارد و جاي خود را دارد، اما مسيرش اشتباه اداره مي شد. كارهاي ديگري هم از اين جنس انجام شد؛ از جمله در موضوع ثبت اختراع و علائم تجاري و موارد ديگر. حتي نام فراكسيون را هم اقتصاد دانش بنيان گذاشتيم؛ اين در حقيقت همان فرمايش حضرت آقا بود. بالاي سربرگ فراكسيون هم نوشته بوديم: راه رهايي از اين وضعيت، در پرانتز اقتصاد غير وابسته به نفت است. حضرت آقا اين مسير را فرموده بودند: اقتصاد دانش بنيان. سربرگ هاي ما هم دقيقاً با همين مضمون بود. من مسئوليت فراكسيون را داشتم و دنبال اين بودم كه واقعاً به سمت توسعه اقتصاد دانش بنيان و اقتصاد غير وابسته به نفت حركت كنيم. **معاونت زنان رياست جمهوري به دنبال الگوي سازمان ملل بود زماني در بعضي از دولت ها، معاونت زنان همان طور كه عرض كردم بيشتر بر اساس الگوي دوم، يعني آنچه مورد پسند سازمان ملل و ديگران بود، حركت مي كرد. مجلس شوراي اسلامي هم گاهي مي گفت بودجه به اينها ندهيم. ما گفتيم خوب، پاك كردن صورت مسئله درست نيست. اما بنده همان جا پيشنهاد دادم. در كنار اينكه براي رياست جمهوري و براي قرآن مصوبه اي بود، اين پيشنهاد را هم آوردم كه معاونت زنان بايد شش ماه يك بار به مجلس گزارش بدهد. بودجه اش هم ثابت بماند؛ يعني بودجه بگيرد و باشد، ولي شش ماه يك بار به مجلس گزارش ارائه دهد تا هم كار كند، هم صورت مسئله را پاك نكنيم و مسئله را حل كنيم، و هم نظارت پذير شود. ​ ** بايد خودمان را بدهكار خانواده شهدا بدانيم جهان: باتوجه به وابستگي پر افتخار شما به خانواده شهدا چه كاستي هاي در اين زمينه هنوز وجود دارد؟ افتخاري: بعد از اين جنگ دوازده روزه اوضاع بهتر شد؛ يعني مردم بيشتر با فرهنگ ايثار و شهادت آشنا شدند. اما واقعاً هنوز خيلي جاي كار دارد. سازمان ها، نهادها و دستگاه هاي متولي در اين زمينه بايد خيلي بيشتر كار كنند. وقتي اساسنامه بنياد شهيد را مي بينيم، اصل آن اصلاً فرهنگ سازي، رفع مشكل و در حقيقت نهادينه سازي اين فرهنگ است. همان طور كه حضرت آقا به ما فرمودند، برويد فرهنگ شهادت و شهيد را حتي از تريبون مجلس دنيا مطرح كنيد، بگوييد و تبيين كنيد. ما اين كار را نكرديم؛ يعني به جاي اينكه اين فرهنگ را درست تبيين كنيم، بعضاً برعكس، درباره خدمت ندادن و كم كاري ها از تريبون ها و بلندگوها زياد گفتيم و همين باعث نوعي دل زدگي براي خانواده ها و حتي براي جامعه شد. در همه دوره ها، به نحوي اين مسئله وجود داشته است. الان بايد سلاله هاي شهدا، نسل شهدا، خانواده هاي شهدا و فرزندان شهدا خودشان را خانواده بنياد شهيد بدانند. من نمي گويم اين وضع اصلاً نيست؛ خودم هم تعامل خوبي داشته ام. مثلاً هفته گذشته يك پروژه ارائه داديم و خيلي استقبال كردند. حتي به ما گفتند شما پيشنهاداتي داده ايد كه اصلاً در حد يك پروژه علمي است. در يك دفاع كاملاً جدي و علمي، با حضور جمعي از متخصصان، اين موضوع مطرح شد. در همين بحث ها اين سوال هم مطرح بود كه در سيره نبوي، در گفتار ائمه عليهم السلام و در آيات قرآن، اصلاً چه گفته شده است؟ خودِ خانواده شهيد چه رسالتي دارد؟ آيا من فقط بايد خدمت گيرنده باشم يا بايد خدمت دهنده هم باشم؟ حضرت امام رحمه الله عليه فرمودند كه خدمت در بنياد شهيد، خدمت به نبي اكرم است. من اينجا يك خاطره هم عرض كنم. يك بار يكي از مسئولان بنياد شهيدِ يكي از شهرستان ها به من گفت: شما بالاخره ببينيد كار ما چقدر سخت است؛ ما را جزو مشاغل سخت و زيان آور حساب كنيد. من گفتم: من كسي نيستم، ولي به خاطر خدا فاصله را نگه داريد. من مي ترسم نزديك شما باشم، كسي كه خدمت در بنياد شهيد را، كه خدمت به نبي اكرم است، شغل سخت و زيان آور بداند، اصلاً ارزش كارش را نفهميده باشد. شما بگذاريد برويد، ما خودمان جمعش مي كنيم. بعد گفتم: شما كجا، آن همسرِ جانباز كجا؟ من مي خواهم بگويم اين باور بايد در تك تك سلول هاي همه ما وجود داشته باشد؛ نسبت به شهدا، نسبت به خانواده هايشان، نسبت به كساني كه جانباز شدند، چه در جنگ دوازده روزه و چه تا امروز. ما بايد خودمان را بدهكار بدانيم؛ يعني من بايد بدانم به اين شهيد، به رهبر شهيد ما و به ديگران بدهكارم. همان طور كه خودم را به اهل بيت بدهكار مي دانم. ما طلبكار نيستيم؛ بدهكاريم. ما چيزي نداشتيم كه بدهيم. جهان: دو دوره از سه دوره از حضور شما با رياست شهيد لاريجاني مصادف بود. از آن دوران بفرماييد. افتخاري: ايشان واقعاً شايسته شهادت بودند و خداوند مزدشان را داد. وقتي انسان در راس قرار مي گيرد، نه در جايي كه همكاراني داشته باشد كه همه همسو با او باشند؛ مثل وقتي كه رييس اداره يا وزير است و همه را خودش چيده است. اما رييس مجلس مي داند كه ذائقه ها با او فرق دارد، هرچه كه باشد؛ چون حتي نايب رييسش را هم خودش نمي گذارد و ديگران انتخاب مي كنند. چه بسا نايب رييس اصلاً با او هم نظر نباشد. اينكه انسان به خاطر ولي (فقيه)، محكم بايستد، اين هم مردانگي مي خواهد، هم باور به جايگاه ولايت را مي خواهد و هم اينكه در نفسش امير باشد، نه اينكه نفس بر او امارت كند؛ و اين خيلي مشكل است. در حقيقت، لغزشگاه ها همين جاست و خدا ارتقا را نيز همين جا مي دهد. **همسرم وقتي از خود گذشت، شهيد شد؛ شهيد لاريجاني همين گونه بود همسر شهيد خودم(شهيد عامريان) خيلي از محاسن را داشتند؛ ولي فكر مي كنم در يك جايي كه از خودشان گذشتند. شايد آنجا خدا مزد شهادت را به ايشان داد و شهيد لاريجاني نيز اين گونه بودند. **به احمدي نژاد گفتم؛ يك قوه يعني ديكتاتوري زماني بود كه رييس جمهور به صراحت مي گفت چه مي شد اگر در كشور ما يك قوه داشتيم! من همان جا خدمت ايشان گفتم كه در آن صورت ديكتاتوري پيش مي آمد. اين در رياست جمهوري و در جمعي حدود دويست نفر از نماينده هاي مجلس شوراي اسلامي كه تقريباً همه حضور داشتند، نشستي با رييس جمهور برگزار شد. اين سخنان بالاخره به گوش رييس مجلس هم مي رسيد. وقتي رييس جمهور چنين ديدگاهي داشت و بعدها هم برخي از ديدگاه هاي خود را اعمال كرد، كنار آمدن با اين ذائقه، در عين حال كه خوبي هايي داشت، سختي هايي هم داشت. ** شهيد لاريجاني در ماجراي خانه نشيني احمدي نژاد هم خودش را كنترل مي كرد و هم مجلس را زماني بود كه رييس جمهور (احمدي نژاد) در منزل نشسته بود و دولت كه زيرمجموعه او بود؛ عملاً بلاتكليف مانده بود. حتي خاطرم هست يك روز شنبه، صبح، يكي از آقاياني كه از نزديكان رييس جمهور بود به من گفت شايد او به حرف شما گوش دهد؛ بياييد امروز اگر ممكن است با او صحبت كنيد تا برگردد. در آن زمان، آقاي دكتر لاريجاني (شرايط سختي را طي مي كردند) هم خودش را كنترل مي كرد و هم مجلس را؛ و گاهي به صورت محرمانه به نمايندگان مي گفت كه فلان كار را (براي حل مشكل) انجام دهند. ايشان واقعاً دغدغه داشتند و به شدت نگران بودند تا بتوانند مملكت را با همان وضعيت موجود حفظ كنند و مشكلي پيش نيايد. از طرف ديگر، در بسياري از مسائل نيز همان طور كه پيش تر عرض كردم، فعال بودند؛ از جمله در موضوع سوريه، لبنان، و سفرهايي مانند سفر به عراق كه در ادامه سفر سوريه، خدمت ايشان بوديم و به لبنان و سپس عراق رفتيم. **يادگار شهيد لاريجاني در مجلس پيوست قرآني لوايح بود گاهي پيش مي آمد با ايشان كاري داشتيم و نياز به ملاقات بود. دفترشان لطف داشتند، بالاخره هماهنگ مي كردند. وقتي مي رفتم، مي ديدم به شدت درگير نوشتن هستند و مي گفتند كه اين نطق فردا صبح است. رييس مجلس مرتب نطق دارد، ولي مي نشستند و خودشان مي نوشتند، دقيق وقت مي گذاشتند؛ يعني براي لحظات مردم ارزش قائل بودند. همين ارزش گذاري را از زبان همسرشان عرض كنم كه مي فرمودند آقاي دكتر تا روزهاي آخر، براي كلاسي كه درس مي دادند، براي دانشجويانشان، چون ايشان هيئت علمي بودند، باز چندين ساعت وقت مي گذاشتند براي درسي كه فردا مي خواستند بدهند. يعني مي گفتند حق الناس است. آقاي دكتر (لاريجاني) مي گفتند اين حق الناس را هم در كسوت رياست مجلس و هم در كسوت استادي دانشگاه توجه داشتند و مي گفتند هيچ وقت هم حقوق مجلس نگرفتند، حقوق دانشگاه را گرفتند. در مجلس نشستي داشتيم و بنده دعوت كرده بودم، به عنوان مسئول فراكسيون قرآن، و خدمتگزار با حضور رييس مجلس، وزير ارشاد، آقاي دكتر حسيني و آقاي دكتر مخبر دزفولي دبير شوراي انقلاب فرهنگي و رييس شوراي توسعه فرهنگ قرآني تشريف داشتند و ديگر نمايندگان و مسئولين ديگر و سازمان تبليغات هم اين طور همه دعوت شده بودند. ايشان نكته خيلي خوبي را در محل كميسيون تلفيق، در جلسه اي كه داشتيم، فرمودند كه بعد از اين ما بايد دقت كنيم براي همه طرح ها و لوايح پيوست قرآني داشته باشيم. **براي شهيد لاريجاني منافع نظام ارجحيت داشت ما اين را مي توانيم به عنوان يادگاري از شهيد لاريجاني داشته باشيم. من شنيدم ايشان در دو سه ماه آخر عمر شريفشان روزه دار بودند و بماند كه بعد از جنگ دوازده روزه تقريباً شهر به شهر و ديار به ديار و منزل به منزل بودند، و حتي در ماشين استراحت داشتند. خب حرف ها زده شد و گفته شد. در عين حال ايشان صبر كردند؛ يعني منفعت و حفظ منافع نظام و ولايت را بر منافع شخصي ترجيح دادند و خدا حقشان را بالاخره ادا كرد. جهان: از سختي هاي دوران نماينگي مجلس بگوييد و بفرماييد رهبر شهيد انقلاب چه توصيه اي در اين راه به نمايندگان مجلس داشتند؟ افتخاري: ما بايد از رهبر شهيد خودمان درس بگيريم. ايشان هم با استناد به قرآن فرمودند كه من نمي خواستم رهبري و اين مسئوليت ها را بپذيرم، اما وقتي خبرگان به من راي دادند، گفتم خُذها بِقُوَّه . قرآن كريم نيز مي فرمايد كه اگر انسان مسئوليتي را قبول مي كند، هر مسئوليتي كه باشد؛ چه مادري باشد، چه پدري باشد، چه كارمندي باشد، چه كارگري باشد و چه نمايندگي و وزارت باشد، بايد آن را كاملاً خُذها بِقُوَّه و با تمام توان انجام دهد و همه وقت خود را وقف آن مسئوليت كند. حضرت آقاي شهيد ما نيز بر همين نكته تاكيد مي فرمودند كه اين فرصت را بايد غنيمت دانست و خود را وقف اين كار كرد. ما هم تلاش كرديم به عنوان سربازان كوچك ايشان اين مسير را طي كنيم و اين كار را انجام دهيم. البته كار سختي بود و واقعيت اين است كه تقريباً هيچ وقت جمعه اي به معناي واقعي براي خودمان نداشتيم. در مجلس هفتم من مسئوليت يك منطقه را داشتم؛ منطقه هفت را در اختيار داشتم. آن زمان تهران، شميرانات و اسلامشهر را به سي منطقه تقسيم كرده بودند تا سي نماينده براي آن ها فعاليت كنند كه بعدها پرديس نيز به آن ها اضافه شد. در مجلس هشتم مسئوليت بيشتري بر عهده گرفتم و گفتم هر جا كه كسي نرفت، خودم خواهم رفت. در مجلس نهم نيز احساس كردم كه بد نيست مانند ساير نمايندگان در هر سي منطقه حضور پيدا كنم و در خدمت مردم باشم. بالاخره اين خدمتگزاري براي بيش از ده نماز جمعه بود. نماز جمعه هم روز شنبه نيست كه بتوان آن را جابه جا كرد؛ جمعه شب هم نمي شود برگزار كرد، بنابراين برنامه ريزي دقيقي لازم داشت و لطف مردم هم همراه ما بود. من تقريباً در همه اين نمازهاي جمعه، به استثناي چهاردانگه، حضور پيدا مي كردم. در آنجا ملاقات مردمي برگزار مي شد، نشست با مسئولان برگزار مي شد و در جمع نمازگزاران نيز حاضر مي شدم، هرچند سخنران نبودم. در شهرري نيز شرايط مشابهي وجود داشت و در تهران نيز در بسياري از موارد سخنراني انجام مي دادم. البته تعداد جمعه هاي سال زياد نيست و حدود پنجاه و يك هفته در سال وجود دارد، بنابراين گاهي براي افزايش بهره وري ناچار مي شديم برنامه ها را فشرده تر كنيم. در جاهايي كه فاصله كمتري داشت، پيش از خطبه ها در يك نماز جمعه براي مردم سخنراني مي كردم تا گزارش كارها را ارائه دهم، مشكلات مردم را بشنوم و انتظارات آن ها را دريافت كنم. سپس ميان دو نماز به نماز جمعه ديگري كه نزديك بود، مثلاً خاورشهر يا قيامدشت يا مناطق ديگر، مي رفتم و در آنجا نيز ملاقات مردمي برگزار مي كرديم. البته هماهنگ كردن مسئولان نيز كار مهمي بود؛ زيرا اگر فقط درد مردم شنيده شود و جلسه اي با كساني كه امكان درمان و حل مشكل را دارند برگزار نشود، فايده اي نخواهد داشت. بنابراين تلاش مي كرديم جلسات هماهنگي با مسئولان برگزار كنيم و پيگير حل مشكلات باشيم. اين برنامه ها معمولاً از صبح جمعه آغاز مي شد و تا نزديك غروب ادامه پيدا مي كرد. گاهي اوقات فرزندانم را نيز براي كمك همراه خود مي بردم و گاهي چند نفر از همكاران نيز همراهي مي كردند تا هماهنگي ها، مكاتبات، نامه نگاري ها و برنامه ريزي ها انجام شود؛ زيرا اين امور انرژي، زمان و امكانات قابل توجهي مي خواست. علاوه بر اين برنامه ها، پنجشنبه ها نيز نشست هاي تبييني برگزار مي كردم. در اين نشست ها تفسير سوره نور و سوره نساء را براي رابطين مناطق بيان مي كردم. آن ها به دفتر ما مي آمدند و علاوه بر دريافت اين مباحث قرآني، نامه هاي مردم را نيز مي آوردند و كارهاي ديگري نيز در همان جلسات پيگيري مي شد. در همان زمان ملاقات مردمي نيز برگزار مي شد و از جاهاي مختلف، حتي خارج از حوزه انتخابيه، افراد زيادي مراجعه مي كردند و صف هاي طولاني براي ملاقات مردمي شكل مي گرفت. ظاهراً دوستان مسئول مشاهده كردند كه اين فعاليت ها بد نيست و كار ما قابل قبول است. به همين دليل، بدون آنكه من اطلاع داشته باشم، زماني كه انتخابات مجلس در دماوند و فيروزكوه ابطال شده بود، مسئولان آن مناطق و ائمه جمعه درخواست كرده بودند كه نماينده اي به عنوان نماينده معين براي آن مناطق تعيين شود تا زمان برگزاري انتخابات بعدي امور پيگيري شود. مجلس نيز بدون اطلاع من تصميم گرفت كه بنده به عنوان نماينده معين دماوند و فيروزكوه فعاليت كنم. بنابراين مناطق آبسرد و مناطق ديگر نيز به حوزه فعاليت ما اضافه شد و چند ماهي در خدمت مردم آن مناطق نيز بوديم. ما سعي مي كرديم مانند مادري كه چند فرزند را هم زمان مديريت مي كند، همه امور را پيگيري كنيم. خاطرم هست كه يك بار در شبي برفي، حدود ساعت دوازده شب، با شش يا هفت فرماندار در دفتر معاون برنامه و بودجه رياست جمهوري جلسه داشتيم. در آن زمان آقاي دكتر عزيزي مسئوليت داشتند و زمان ديگري براي جلسه وجود نداشت. بنابراين در همان ساعت و در همان شرايط، با فرمانداران جلسه برگزار كرديم تا بتوانيم گره هاي موجود را باز كنيم. همچنين در دوران دولت آقاي احمدي نژاد و نيز در دولت آقاي روحاني، من با برخي از وزراي كليدي رابطيني داشتم؛ از وزارت صنعت و معدن گرفته تا وزارت بهداشت و درمان و برخي وزارتخانه هاي ديگر كه در حل مشكلات مردم نقش موثري داشتند. ابتدا جلسه اي با خود وزير برگزار مي شد و پس از آن جلساتي با رابطين آن وزارتخانه ها تشكيل مي داديم تا مشكلات مردم بررسي و حل شود. اين جلسات به صورت مكرر برگزار مي شد و گاهي نيز با حضور خود وزير و با مسئوليت بنده جلسه تشكيل مي شد. در آن جلسات گزارش ها ارائه مي شد و وزير مربوطه نيز دستورات لازم را صادر مي كرد. يكي از همين جلسات در زمان وزارت نيرو برگزار شد كه اگر اشتباه نكنم در دوره وزارت آقاي نامجو بود. در آن مقطع، براي حل مشكل آب و برق تهران جلسه اي با حضور همه معاونان ايشان برگزار كرديم. روز شنبه اي بود و عصر همان روز، با حضور فرمانداران مناطق و همچنين معاونان و مديران زيرمجموعه وزارت نيرو جلسه اي تشكيل شد كه شايد حدود سي تا چهل نفر در آن حضور داشتند. مسئوليت اداره جلسه با بنده بود. وزير محترم حدود پنج دقيقه در جلسه حضور داشتند و سپس جلسه را ترك كردند و ادامه مديريت جلسه به بنده سپرده شد. در همان ابتدا به من گفته شد كه براي جلسه سقفي در نظر بگيريم، اما من پاسخ دادم كه جلسه ما سقف ندارد و تا زماني كه گره كار مردم باز نشود، جلسه ادامه خواهد داشت؛ زيرا تهران كلان شهري است كه مشكلات آن به صورت انباشته وجود دارد و از آنجا كه شهر بسيار بزرگي است، گاهي كمتر كسي به سراغ حل ريشه اي مشكلات آن مي رود. در همان جلسه، با همكاري فرمانداران و معاونان وزارت نيرو، مباحث مربوط به آب و برق تهران را با دقت بررسي كرديم. خداوند توفيق داد و مسئولان نيز همراهي خوبي كردند. واقعاً بايد بگويم كه وزرا و مسئولان ما همراهي مناسبي داشتند و در بسياري از موارد همكاري موثري از سوي آن ها صورت مي گرفت. يادم هست وقتي جلسه به پايان رسيد و از ساختمان وزارت نيرو بيرون آمديم، متوجه شديم كه شرايط كاملاً تغيير كرده است. زماني كه وارد جلسه شده بوديم زمين خشك بود، اما وقتي بيرون آمديم همه جا پوشيده از برف شده بود. آن قدر برف باريده بود كه حتي در محوطه وزارت نيرو هم مسير خروج را به راحتي پيدا نمي كرديم و مدتي طول كشيد تا راه خروج را پيدا كنيم. به هر حال خدا را شكر مي كنم كه مسئولان خوبي در كشور داريم.​ جهان: ممنون از وقتي كه در اختيار ما قرار داديد."

گروه سياسي جهان نيوز" اين بار ميزبان سركار خانم دكتر لاله افتخاري، چهره فعال قرآني و نماينده سه دوره مجلس شوراي اسلامي كه افتخار عضويت در جامعه بزرگ خانواده شهداي كشور را نيز دارا هست. ايشان معتقد هستند كه يكي از موانع اصلي در مسير حكمراني اسلامي، نبود شناخت دقيق و تحليلي برخي مسئولان از آموزه هاي ديني در حوزه مديريت و اداره جامعه است. او بر اين باور است كه صرف برگزاري دوره هاي آموزشي حكمراني كافي نيست و بايد با مراجعه عميق تر به آيات مرتبط، روايات، نهج البلاغه و نيز سيره سياسي، اجتماعي و حكمراني اهل بيت، به ويژه آن دوره 250 ساله رهبر شهيد، مباني نظري حكمراني را به صورت كامل و روشمند مطالعه كرد. مشروح اين گفتگو را در ادامه خواهيد خواند: **مردم قرآني مسير رهبر قرآني را ادامه خواهند داد جهان: شهادت رهبر انقلاب در ماه مبارك رمضان را چطور مي بينيد؟ افتخاري: رهبر ما، رهبري همه سويه و متخصص بودند؛ يعني جامع الاطراف بودند، اما چهره قرآني ايشان شايد بر همه ي اين ويژگي ها غلبه مي كرد. اساساً قرآني بودن ايشان باعث شده بود كه رهبري موفق باشند. زندگي اي سراسر خدمت داشتند و نهايتاً اين زندگي به شهادت ختم شد؛ يعني زيباترين زندگي. كسي كه آموخته است چگونه زندگي كند، طبيعي است كه چگونه مردن نيز در ادامه آن مي آيد. امسال اين نشست بسيار كوتاه بود؛ فقط دو سه عبارت فرمودند، خيلي مختصر. براي خود من جاي تعجب داشت كه چطور آقا اين قدر خلاصه صحبت كردند. شايد مي خواستند بگويند شما مردم و شما قرآني ها ادامه بدهيد. همان جا كه فرمودند اگر اتفاقي بيفتد، خداوند اين مردم را مبعوث مي كند؛ شايد مي خواستند بفهمانند كه تا اينجا آمده ام و ديگر تعيين تكليف نمي كنم. اين مسئله براي من بسيار تعجب آور بود. شهادت در ماه رمضان؛ در ماهي كه مي دانيم هم ماه نزول قرآن است. هم ابتداي ماه با نشست آقا با قرآني ها شروع مي شود و با برنامه هاي ديگر ادامه پيدا مي كند. هم مردم در همان زمان و حتي همان ساعت شهادت ايشان، در بسياري از جاها در حال برگزاري جلسات قرآن بودند. شايد خداوند حكيم و عليم اين امور را به نحوي كنار هم چيده است تا بركات اين ماه نيز جاري شود و سپس اين مردم در اين ماه مبعوث شوند؛ ماهي كه مردم با قرآن مانوس ترند، شياطين در بندند، و رهبر شهيدشان را مي بينند و شهادتش را در اين ماه مبارك تجربه مي كنند. جهان: در آخرين جلسه عمومي امام شهيد حضور داشتيد؟ افتخاري: نه، ولي در يكي دو جلسه ي آخر ملاقات هاي آقا، كه درباره زنان و اين مسائل بود، حضور داشتم. ​ **ماجراي اولين ديدار با رهبر شهيد انقلاب جهان: اولين مواجهه و ديداري كه با آيت الله خامنه اي داشتيد را به ياد داريد؟ افتخاري: اگر بخواهم اولين خاطره ام را بگويم، البته آن زمان ايشان را از نزديك نديده بودم، اما يادم هست كه نزديك پيروزي انقلاب بود كه از مشهد به تهران تشريف مي بردند. ما آن زمان در شاهرود بوديم. شب زمستاني بود؛ اواخر شب تشريف آوردند و سخنراني بسيار غرايي داشتند. جمعيت هم بسيار زياد بود. به هر حال، مشخص بود كه ايشان در ميان علما و بزرگان جايگاه ويژه اي دارند. اما اولين باري كه رو در رو خدمتشان رسيدم و ديداري تقريباً خصوصي داشتيم، فكر مي كنم سال 77 يا 78 بود. آن زمان دانشجو بودم. پيش از آن، به خاطر اينكه دانشجوي نمونه كشوري شده بودم و لطف خدا و عنايت شهدا شامل حالم شده بود و رتبه هاي اول كنكور را در دانشگاه تهران و دانشگاه فردوسي مشهد كسب كرده بودم، به برنامه صبح بخير ايران دعوت شدم. آقاي نظام اسلامي و حاج آقاي رحيميان كه آن زمان رياست بنياد شهيد را بر عهده داشتند نيز حضور داشتند. آنجا مطالبي مطرح شد. پس از پايان برنامه، بيرون كه آمديم، حاج آقا فرمودند كه بايد هدايايي به شما بدهيم. من گفتم ما هديه ي مادي نمي خواهيم؛ نمي گوييم نيازي نداريم، اما اگر ممكن باشد، ديدار با آقا را مي خواهيم. ايشان گفتند اين بايد رزق شما باشد. مدتي گذشت؛ دقيق يادم نيست چه مدت. يك روز تابستاني تماس گرفتند و گفتند شما با يكي از فرزندانتان براي ملاقات بياييد. آن زمان تهران نبودم. برخي گفتند كه فقط براي نماز است و همه مي روند، اما من با پسر بزرگم، حسين آقا، به تهران آمديم، چون گفته بودند يكي از فرزندانتان همراهتان باشد. روز دوشنبه اي بود كه خدمت ايشان رسيديم. ديديم نه، اتفاقاً ملاقات، ديداري تقريباً خصوصي و نيمه خصوصي بود؛ از آن جلساتي كه چند نفر دور ايشان مي نشينند، مانند خانواده هاي شهدا و امثال آن. قبل از ديدار هم خاطرم هست كه آقاي رحيميان صحبت هايي كردند و اطلاع دادند كه براي ملاقات آماده باشيم. حتي با حالت گريه مي گفتند كه تا به حال چنين درخواستي اين گونه محقق نشده بود و اين همان رزقي بود كه گفته بودند. تا آن زمان سابقه نداشت كه به ما زنگ بزنند و بگويند تعدادي از نخبگان شاهد را بياوريد. ما به همراه چند نفر از دانشجويان شاهد خدمت رسيديم. در مجموع شايد پنج يا شش نفر بوديم. در آن ديدار صحبت هايي مطرح شد. ايشان لطف كردند و از ما، از پسرم و از خود من، سوالاتي پرسيدند. همچنين قرآني را كه با دست مباركشان مي نوشتند، همان جا هديه دادند. خدمت آقا رسيديم و همان جا آقا فرمودند: خانم افتخاري، پس كجا هستند بچه هاي ديگرِتان؟ مادرتان كجا هستند؟ با اين همه مشغله و مسائل، اما حافظه ي بسيار قوي اي داشتند و بسيار دقيق بودند. عرض كردم: آقا، به ما فرمودند فقط يكي از فرزندانت را بياور. من هم ايشان (پسرم) را آوردم و با هم آمديم. فرمودند: نه، بايد آن ها هم بيايند. فاصله ي زيادي نشد؛ خاطرم نيست دقيقاً چه قدر گذشت، كه دوباره از بيت با من تماس گرفتند و گفتند براي ملاقات آقا بياييد. در آن سفر، فرزندان ديگرم هم بودند و بعضي از عروس هاي ما هم حضور داشتند. ديگر كمي گذشته بود و مادرم، خواهرم و برادرانم همگي با هم خدمت آقا شرفياب شديم و دوباره لطف ايشان شامل حال ما شد. البته ايشان باز هم همان جا مطلبي را مطرح كردند و به من فرمودند: خانم افتخاري، پدر و مادر همسر شهيدتان كجا هستند؟ عرض كردم: آقا، آخه نفرمودند كه بياوريم. به هرحال، اين طور بود كه چند بار خدمت حضرت آقا رسيديم و از لطف ايشان بهره مند شديم؛ همراه با همان قرآن هاي تبركي كه هديه داشتند و نكاتي كه فرمودند. **ماجراي عبارت شهيد زادگان مجلس/ برويد از تريبون مجلس براي تبيين جايگاه شهيد و شهادت استفاده كنيد جهان: نكته و خاطره ديگري از ديدارها داريد؟ افتخاري: وقتي كه ما معمولاً براي فراكسيون هاي مجلس درخواست ملاقات مي كرديم، گاهي دو سال طول مي كشيد، گاهي پنج سال، گاهي هشت سال؛ معلوم نبود اصلاً فرصتي پيش بيايد يا نه. اما زماني كه فراكسيون فرزندان شاهد كه خود بنده توفيق داشتم بناي آن را بگذارم ــ خدمتشان رسيديم، فوراً اولاً وقت دادند و بعد هم، با اينكه مجلس تمام شده بود، در دوره ي بعد شايد هنوز يك سال نگذشته بود كه دوباره وقت ملاقات دادند و خدمتشان شرفياب شديم. آقا خودشان عبارت سازي و اصطلاح سازي مي كردند و فرمودند: شما با مناسبت هاي مختلف دور هم جمع مي شويد، اما اينكه به مناسبت شهيد، با نام شهيد و شهادت دور هم جمع شده ايد، اين خيلي ارزشمند است. و ابتدا نيز فرمودند: شما شهيدزادگان، مجلس هستيد. خيلي قشنگ بود. شايد خودشان هم دوست نداشتند اسم فراكسيون را به كار ببرند؛ واقعاً ما هم دوست نداشتيم. بايد فرهنگستان ادب فارسي تكليف ما را مشخص كند. بعد فرمودند: شما با موضوعات مختلف در مجلس دور هم جمع مي شويد، اين كار خيلي خوبي است، اما با موضوع شهيد و شهادت خيلي مهم تر است. برويد از تريبون مجلس براي تبيين جايگاه شهيد و شهادت استفاده كنيد. يادم هست فرمودند كه در برهه اي از زمان (يعني تقريباً اواخر همان دوره) شرايط داشت به سمتي مي رفت كه بعضي افراد، حتي بعضي مسئولان، فرهنگ ايثار و شهادت را به فراموشي بسپارند و حتي آن را به سخره بگيرند. **رهبر ما اگر به شهادت رسيدند اما خامنه اي ها تكثير شدند جهان: با توجه به تخصص حضرتعالي در حوزه قرآن پژوهي، گذاره مبعوث شدن مردم از طرف رهبر شهيد انقلاب و حضور آحاد مردم از اقشار و سليقه هاي متفاوت در خيابان چه ارتباطي با تفكر مديريتي و زيست قرآني ايشان داشت؟ افتخاري: ايشان معلمي بودند كه اين اقشار مختلف را، پا به پاي خودشان كشاندند و بالا آوردند؛ شعرا را يك جور، مداحان را يك طور، زنان را يك طور، و همه را به تناسب خودشان مورد توجه قرار دادند. در آخرين جلسه ي خدمت ايشان بوديم (يكي دو ماه قبل از شهادتشان) آن قدر از حقوق زنان دفاع كردند كه شايد اگر خودِ هر خانمي هم مي خواست از حقوق زنان دفاع كند، البته با مبناي قرآني، نمي توانست آن طور دقيق و عميق دفاع كند. ما به مناسبت هاي مختلف خدمتشان مي رسيديم؛ گاهي به عنوان بسيج، گاهي به عنوان اساتيد دانشگاه، گاهي به عنوان زنان، گاهي قرآنيان، گاهي نخبگان. ايشان دست يك به يك اين اقشار را گرفته بودند، آماده كرده بودند و به نوعي براي مبعوث شدن و ايفاي نقش در جامعه تربيت كرده بودند. اين نگاه به مردم، برگرفته هم از نگاه قرآني و عترتي حضرت آقاست. از طرف ديگر، ما هم در فرمايشات امام علي عليه السلام داريم، هم در سيره ي ايشان، و هم در آيات قرآن، كه مردم يك ركن در جامعه هستند و حضرت آقاي شهيد ما هم روي همين نكته تاكيد داشتند. رهبر ما اگر به شهادت رسيدند، اما خامنه اي ها تكثير شدند. ​ ** بعد از ديدن زيبايي انقلاب و ايران، زيبايي هاي قرآن، عترت و احكام دين را به آن ها خواهيم آموخت جهان: از تجمعات مردم درخيابان صحبت شد، در خصوص حضور زنان با تنوع پوشش متفاوت در تجمعات انقلابي چه نظري داريد؟ افتخاري: من توفيق داشتم در ميدان هاي مختلف، در استان ها و شهرهاي گوناگون، حتي خود تهران، به عنوان سخنران حضور داشته باشم. وقتي انسان بالاي جايگاه قرار دارد، اشراف پيدا مي كند، بهتر مي فهمد تا اينكه هم كف باشد. من مي بينم كه تقريباً در اكثر جاها، در حدود دو سوم جمعيت، خانم ها هستند. اين نشان مي دهد كه چقدر بايد روي اين ظرفيت سرمايه گذاري كرد و چقدر بايد اين عزيزان را درك كرد. اين خانم ها، الزاماً همه شان جزو حجاب دارها، انقلابي ها و... نيستند؛ خيلي از اين ها هم هستند كه با جان و دل آمده اند و جزو كساني هستند كه در گذشته رويگردان بوده اند، اما حالا با آغوش باز به سمت انقلاب بازگشته اند. ما بايد در را براي اين عزيزان باز كنيم. ما نياز داريم كه با آغوش باز پذيراي اين عزيزان باشيم، اما به نحوي كه صحبت ها و تبيين ها چارچوب داشته باشد تا خداي ناكرده راه براي هنجارشكنان باز نشود. بعضي از اين ها هرشب در موكب ها مي آيند كمك مي كنند و فقط مي خواهند جبران كنند آن اهانت هايي كه به آقا كردند و آن رويگرداني هايي كه از نظام داشتند. بايد گام به گام همراهشان شويم. بايد از خود آقا ياد بگيريم كه دستشان را بگيريم؛ وقتي زيبايي هاي ايران و اين انقلاب را فهميدند، زيبايي هاي قرآن، عترت و احكام دين را هم به آن ها بياموزيم. *جمهوري اسلامي با كودتا نيامده است جهان: در فاصله حدود يك هفته ميان شهادت حضرت آقا و انتخاب رهبر جديد، هيچ خللي در اداره كشور و مديريت كلان نظام مشاهده نشد؛ اين ثبات و تداوم حكمراني را تا چه اندازه حاصل معماري نهادي و الگوي مديريتي مي دانيد كه در طول سال هاي زعامت و رهبري ايشان شكل گرفته است؟ افتخاري: حكمراني اسلامي يعني حكمرانيِ مبتني بر قرآن، عترت و سيره؛ يعني حكمراني الهي. اگر اين حكمراني به درستي انجام شود، در هر جايي كه ما وارد ميدان شده ايم، موفق بوده ايم. اين نوع حكمراني به گونه اي است كه در جنگ اُحد، وقتي تبليغ مي شود و مي گويند پيامبر از دنيا رفته يا به شهادت رسيده، بلافاصله آيه نازل مي شود: وَما مُحَمَّدٌ اِلّا رَسولٌ قَد خَلَتْ مِن قَبلِهِ الرُّسُلُ. شما برنگرديد؛ خدا كه نمرده است. اين يك ساختار است، يك نظام چيده شده است. ولايت فقيه هم يعني همين؛ يعني وقتي پيامبر مي رود، جانشين او مشخص است. بعد از پيامبر، جانشينان او معين شده اند، و بعد از آن ها هم در دوران غيبت مشخص كرده اند كه نايب امام زمان چه كسي باشد. اين ساختاري است كه حكومت ما هم بر اساس همان منطق و همان مباني، در قانون اساسي بر آن تاكيد كرده است. اين ساختار، بيمه شده است. هر جا اجرا شود، كار خودش را انجام مي دهد و سيستماتيك عمل مي كند. اين طور نيست كه با يك كودتا يا با يك حركت اتفاقي به وجود آمده باشد؛ كاملاً هدفمند و از پيش طراحي شده آمده است. مثل برخي حركت ها و جريان ها نيست كه با يك هيجان يا اعتراضِ زودگذر شكل بگيرد. اين ساختار، همه چيز را ديده است. در كربلا هم همين طور بود؛ جاي شش ماهه مشخص بود، جاي حبيب بن مظاهر هم مشخص بود. همه در كنار هم يك مجموعه ي منظم را تشكيل مي دهند. اين جمع، چون منظم و دقيق كنار هم چيده شده، از هم نمي پاشد. اگر يك نفر برود، نفر ديگري جاي او را مي گيرد. بحمدالله مملكت ما هم همين طور است. براي همين بود كه امام راحل ما مي فرمودند: پشتيبان ولايت فقيه باشيد تا به مملكت شما آسيبي نرسد. ما اگر گوش به فرمان باشيم، مملكت آسيب نمي بيند. يعني اگر اين ساختار را بپذيريم، ساختاري كه تحت امر ولايت است، كشور در مسير درست خودش حركت مي كند. مردم ما رهبر شهيدشان را حتي از زمان حضورش زنده تر ديدند و به همين دليل احساس تعهد بيشتري كردند. بعد هم در پشت رهبرِ حاضرِ خودشان ايستادند و از او حمايت كردند. اين همان چيزي است كه نشان مي دهد مردم ما با اين فرهنگ خو گرفته اند؛ فرهنگي كه در آن، سال هاست امام زمانشان را نديده اند، اما لحظه لحظه ي زندگي شان را با او گذرانده اند و با او معنا كرده اند. *اربعين زمينه ساز تمدن ايران اسلامي است جهان: رهبر شهيد انقلاب درباره تمدن ايراني-اسلامي اهتمام زيادي داشتند، ارزيابي شما از ملاحظات ايشان در طول حيات مباركشان چه بود؟ افتخاري: ايشان واقعاً خيلي زيبا اين مسير را مهندسي كردند؛ من نمي گويم چيزي از خودشان گفتند، چون اصلاً نه پيامبر چيزي از خود داشت، نه ديگر معصومان، نه آقا، نه امام شهيد، و نه هيچ كس ديگر. اصلِ كار اين است كه ايشان كاملاً آمدند و اين مسير را به روزرساني، مهندسي و مديريت كردند؛ آن هم كاملاً منطبق با آموزه هاي ديني و بر اساس الگويي كه در مدينه النبي وجود داشت، و همين طور بر پايه ي آن چند ماه حكومت امام مجتبي عليه السلام و چهار سال و اندي حكومت اميرالمومنين عليه السلام در حقيقت، اين ها را مبنا قرار دادند و ساختاري را شكل دادند. اينكه هدف حكومت اسلامي چيست، همان پنج مرحله را تبيين كردند و در مناسبت هاي مختلف، گام به گام دست افراد را گرفتند و مسير را توضيح دادند. در همين راستا هم اقداماتي صورت گرفت. خود بنده هم چند مقاله در زمينه ي تمدن نوين اسلامي داشته ام. يكي از اين دروازه ها مي تواند اربعين باشد؛ اربعين خودش زمينه ساز آن تمدن است و كمك مي كند كه آن افق محقق شود. جهان: مي توان از اين تعبير استفاده كرد كه رهبر شهيد صرفا به دنبال ايران مقتدر بودند؟ افتخاري: ايران مقتدر را بايد به عنوان يك قرارگاه در نظر گرفت، نه به عنوان همه چيز. چرا كه مي دانيد اسلام، ضمن تاكيد بر حب الوطن من الايمان ، مرزها را نيز درمي نوردد؛ همان طور كه اكنون شاهدش هستيم. پيام اباعبدالله نيز همين بود كه مي فرمودند: كونوا احراراً في دنياكم ؛ يعني خطاب به همه ي آزادگان جهان پيام مي دادند. بنابراين، آقا از اينجا برنامه ريزي را آغاز كردند تا اين مسير به جهان اسلام برسد و سپس امت سازي كه بايد صورت پذيرد، تحقق يابد. اين همان جهاني شدن اسلام و تبيين آن براي كل دنيا و زمينه سازي براي ظهور است. ** مسئولان بايد اين كتاب را بخوانند جهان: چه موانعي در اين مسير وجود دارد؟ افتخاري: يكي از موانع اصلي، عدم آشنايي دقيق و تحليلي مسئولان با آموزه هاي ديني در راستاي حكمراني است. اگرچه برگزاري دوره هاي آموزشي حكمراني مفيد است، اما به نظر من، لازم است عميق تر به آيات مرتبط و روايات، به ويژه نهج البلاغه، پرداخته شود. همچنين، بايد سيره سياسي، اجتماعي و حكمراني اهل بيت، به خصوص آن دوره 250 ساله رهبر شهيد، به طور كامل مطالعه گردد. علاوه بر اين، آشنايي با آيات مرتبط با حكمراني در قرآن و تحليل آن ها ضروري است تا جايگاه هر موضوع و هر قشري مشخص گردد. الگوبرداري از عهدنامه ي مالك اشتر، كه به زيبايي همه ي صنوف را در بر مي گيرد و هيچ كس را ناديده نمي گيرد يا برجسته نمي كند، مي تواند راهگشا باشد. به باور من، بزرگترين مانع، عدم باور و آگاهي ناكافي در ميان مردم است. شبكه هاي اجتماعي كنوني، بركت نماز جمعه و گردهمايي هفتگي مردم و اين اجتماعات شبانه، با ذائقه ها و ميدان هاي گوناگون، امكان تبادل نظر و رفع شبهات را براي همگان فراهم آورده است. *در اوج خطر داعش با آقاي لاريجاني به سوريه رفتيم جهان: از دوازده حضور در مجلس بفرماييد. افتخاري: هنگامي كه در مجلس هفتم وارد شديم، در فضايي پس از مجلس ششم و چالش هاي آن دوره، به ويژه مسئله ي هسته اي، قرار داشتيم. شايد اولين مصوبه ما، كه هنوز در ساختمان قديم مجلس بود، به موضوع انرژي هسته اي اختصاص يافت؛ حقي كه متعلق به ماست و به تدريج اين باور در ميان مردم تقويت شد كه اين حق مسلم ماست. مجلس در آن دوره، علاوه بر اين، مصوبات ديگري نيز داشت؛ از جمله قوانيني در زمينه ي تسهيل ازدواج جوانان. اگر اين قوانين به درستي اجرا مي شدند و مجريان به آن ها باور داشتند، مي توانستند بسيار راهگشا باشند و امروز شاهد وضعيت بهتري در زمينه ي ازدواج و فرزندآوري مي بوديم. رويكرد كلان مجلس هفتم نيز نشان دهنده ي روحيه ي انقلابي و خرد جمعي نمايندگان بود كه در مسير ولايت مداري و دفاع از مردم گام برمي داشتند. تقسيم كار ميان نمايندگان تهران، كه هر كدام مسئوليت منطقه اي را بر عهده گرفتند (فارغ از ميزان موفقيت در اجرا)، گوياي اين بود كه مجلس در پي مردمي بودن و دغدغه مند معيشت مردم است. در مجالس بعدي نيز قوانين گره گشايي چون هدفمندي يارانه ها و نظام هماهنگ پرداخت تصويب شد كه در راستاي تحقق عدالت بودند. همچنين، قانون جامع ايثارگران كه شخصاً هزار نفر-ساعت براي آن وقت صرف كردم، و قوانيني در حوزه ي فرهنگ قرآني و زنان به تصويب رسيد. در برنامه ي پنجم توسعه و اصلاحات برنامه ي چهارم نيز كه ميراث دار آن بوديم، تلاش شد تا با اصلاحاتي كه از شوراي نگهبان بازگشته بود، ابعاد فرهنگي را با ذائقه ي انقلابي مجلس هفتم هماهنگ سازيم و خلاهاي موجود را پر كنيم. تعامل مجلس با دولت نيز در آن دوران حائز اهميت بود. به خاطر دارم زماني كه كشور سوريه در شرايط بسيار دشواري قرار داشت و بسياري از كشورها سفارتخانه هاي خود را مي بستند، دولت و رياست جمهوري همراهي چنداني در بحث سوريه نداشتند و اجازه رفت وآمد عمدتاً داده نمي شد. اما رييس مجلس، آقاي دكتر لاريجاني، با شجاعت تمام، جان خود را در كف دست گرفت و به همراه بنده و چند نماينده ي ديگر، به سوريه سفر كرد. اين اقدام، اميد بسياري را در دل آن ها زنده كرد. همچنين، ملاقات با شهيد همداني، شهيد سيد حسن نصرالله و ديگران، نشان داد كه چگونه مجلس، در زماني كه دولت (عليرغم ظاهر انقلابي اش) چندان پاي كار نيامده بود، وارد ميدان شد. فكر مي كنم اين اتفاق در دور دوم رياست جمهوري آقاي احمدي نژاد رخ داد؛ در اوج بحران سوريه بود. هنگامي كه آقاي دكتر لاريجاني، بنده را معرفي كردند، آقاي بشار اسد از حضور من ابراز خرسندي كردند و گفتند كه حضور شما، به عنوان يك خانم و از خانواده ي شهدا، براي ما بسيار اميدبخش است. زماني كه سوري ها در حال مهاجرت و فرار بودند، شما اينجا حاضر شديد و همين حضور شما به ما دلگرمي بخشيد. من نيز با ايشان به عربي صحبت كردم و خود را معرفي نمودم و تاكيد كردم كه به نمايندگي از خانواده ي شهدا آمده ايم. رهبر شهيد انقلاب در جلسه اي كه خدمتشان بوديم، اين مجلس را به طور كلي تاييد كردند. البته ايشان نكته مهمي را درباره ي خودكنترلي بيان فرمودند كه وقتي مي گوييم مجلس خوب است، به معناي تاييد تك تك نمايندگان نيست، بلكه به معناي تاييد مجموع عملكرد مجلس است. **كدام الگوي براي زن ايراني است؟ جهان: از اقدامات موثرتان در فراكسيون زنان بگوييد. افتخاري: ما به دنبال آن بوديم كه تعامل با دولت را تقويت كنيم؛ موضوعي كه رهبر معظم انقلاب نيز بر آن تاكيد فراوان داشتند. در عين حال، تلاش مي كرديم در اجراي احكام ديني نيز نقش موثري داشته باشيم؛ چرا كه انتظار آقا اين بود كه ما احكام دين را در جامعه پياده كنيم. از سوي ديگر، رهبر انقلاب بر اين نكته تاكيد داشتند كه نگاه ما بايد از الگوي دوم به الگوي سوم منتقل شود. منظور از الگوي دوم، الگويي است كه نگاهش به غرب است؛ همان نگاهي كه شهيد مطهري نيز از آن ياد مي كنند، نگاهي كه زن را گران اما در دسترس و به نوعي حراج (به نوعي در معرض مصرف و بازار) قرار مي دهد. اما الگوي سوم كه مورد نظر رهبر انقلاب بود، الگويي است كه ما در تلاش بوديم آن را براي دنيا تبيين و معرفي كنيم؛ الگويي كه در اوج آن، شخصيت حضرت زهرا سلام الله عليها قرار دارد: الگويي كه هم ارزشمند و گران بهاست، هم شان و كرامت زن را حفظ مي كند و هم او را منزوي و خانه نشين نمي بيند. ما در همين راستا، تلاش كرديم در قوانين و اصلاحات مرتبط با اين حوزه، تغييراتي ايجاد كنيم و نشست هاي خوبي نيز با دولت داشتيم. *توصيه رهبر شهيد انقلاب در خصوص ريل گذاري فرهنگي در پيشبرد همه امور با شوراي عالي انقلاب فرهنگي هماهنگي هايي داشتيم؛ هماهنگي هايي كه خودِ رهبر معظم انقلاب نيز بر آن تاكيد فرموده بودند. براي نمونه، بنده يكي دو دوره در كميسيون فرهنگي مجلس حضور داشتم و در همان زمان، حضرت آقا تاكيد كردند كه شما ديدگاه هاي خودتان را داريد و شوراي عالي انقلاب فرهنگي ديدگاه هاي فرهنگي خود را دارد، اما در ادامه تبيين توضيح دادند كه اين شورا در حقيقت مسير را تعيين مي كند و جهت گيري كلان را مشخص مي سازد، در حالي كه مجلس ريل گذاري مي كند و دولت قطار را بر روي آن ريل به حركت درمي آورد. ايشان همچنين تاكيد فرمودند كه نه مجلس در كار شورا و نه شورا در كار مجلس دخالت كند. اگر ديدگاه هايي داريد، بايد آن ها را در حوزه ماموريتي شورا مطرح كنيد و اگر موضوعي در حوزه ماموريت مجلس است، مجلس شوراي اسلامي آن را دنبال كند. *ماجراي شكل گيري پارلمان قرآني جهان: شما در مجلس چه مقدار توانستيد نقشه راه مطابق نظرات رهبر شهيد انقلاب ترسيم كنيد؟ افتخاري: يكي از مهم ترين اقدامات، تشكيل فراكسيون قرآن بود. البته من از ابتدا چنين قصدي نداشتم و چندان دنبال آن نبودم؛ زيرا فراكسيون داري، اگر بخواهد فعال و اثرگذار باشد، دغدغه ها و دشواري هاي خاص خود را دارد. اما براي آن كه بتوانيم سياست گذاري، نظارت، هدايت و حمايت را به درستي انجام دهيم، ناگزير بايد اين مسير را دنبال مي كرديم. يكي از خروجي هاي اين رويكرد، منشور توسعه فرهنگ قرآني، شوراي توسعه فرهنگ قرآني و ساختارهايي بود كه خوشبختانه اكنون نيز برقرار است. اين اقدامات با هدف گذاري مشخصي انجام شد. در واقع، اين منشور چارچوبي را در همه حوزه ها نشان مي داد و در حقيقت، سبك زندگي مبتني بر قرآن و عترت را ترسيم مي كرد. در اين مسير، هم آموزش و پژوهش عالي هم آموزش عمومي بايد مورد توجه قرار مي گرفت، همچنين وزارت علوم، وزارت بهداشت و درمان و ديگر وزارتخانه ها بايد درگير اين موضوع مي شدند. از همين رو، پنج وزير، دو نماينده مجلس و روساي دستگاه هاي مربوط نيز در اين شورا عضويت يافتند. در واقع، نوعي پارلمان قرآني شكل گرفت و براي آن نيز منشوري در شوراي عالي انقلاب فرهنگي، به دنبال پيگيري هايي كه انجام داديم، به تصويب رسيد. اين منشور در حقيقت نقشه راه شد؛ نقشه اي كه اگر به درستي اجرا مي شد، امروز دست كم بخشي از آرزوي حضرت آقا، به ويژه در نسل كودكان ما، محقق مي شد. ايشان فرموده بودند كه اگرچه شايد اين تعبير از بنده باشد كه نمي شود همه افراد حافظ قرآن شوند، اما دوست دارند مردم همان گونه كه در گفت وگوهاي روزانه خود از شعر و ضرب المثل استفاده مي كنند، به آيات قرآن نيز استناد كنند. اين همان چيزي بود كه ما در زندگي شخصي خود نيز تجربه كرده بوديم و مثلاً بنده از كودكي با مادرم به همين شيوه سخن مي گفتم. بر همين اساس، تلاش كرديم به هدف ده ميليون حافظ قرآن برسيم. اين هدف گذاري، همراه با برنامه ريزي و پيش بيني بودجه انجام شد. در حالي كه در ابتدا يك ميليون نفر پيش بيني شده بود، بعدها دوستان زمينه هايي فراهم كردند كه هدف ده ميليون نفر مطرح شد. حتي بنده پيگيري كردم تا براي پنج هزار معلم قرآن نيز بودجه و امكانات لازم تامين شود و در مجموع، نقشه راه اين حركت فراهم آيد. البته بايد توجه داشت كه قرآن، كلام الهي است و كار خداوند، بي نقص است؛ اما كار بشر طبعاً خالي از نقص نيست و چه بسا امروز طرحي را تنظيم كند و فردا خود به اصلاح آن بپردازد. با اين همه، حتي بهترين سياست گذاري ها نيز زماني به نتيجه مي رسد كه مجري بخواهد آن را اجرا كند، زيرمجموعه ها از آن تبعيت كنند و اصل كار مورد باور قرار گيرد. در غير اين صورت، نتيجه مطلوب حاصل نخواهد شد. قرآن با اين عظمت در اختيار ماست و اگر به آن عمل كنيم، بركات آن آشكار خواهد شد. از همين منظر بود كه اين سياست گذاري ها انجام گرفت. **دولت روحاني مي خواست معاونت علم و فناوري را حذف كنند در كنار مسئوليت هاي ديگر به دنبال فرمايش حضرت آقا بوديم كه بر اشتغال تاكيد داشتند. ما مي دانيم مشكلات مردم، بايد با يك اصلاحيه حل شود. يك اصلاحيه خيلي كوتاه در قانون، آورديم؛ يعني اصلاح قانونِ تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت را ارائه داديم كه رفع مانع مي كرد. شايد در جلسات با وزراي آقاي احمدي نژاد و سپس آقاي روحاني هم دو-سه سال جلسه گذاشتم و با مسئولين ديگر صحبت كرديم تا به اين نتيجه رسيديم كه معطل نوشتنِ صرف، آن قدرها كارساز نيست؛ بايد كار انجام شود تا موانع برداشته شود. اين رفع مانع، تقريباً دو تا سه ميليون شغل را پوشش مي داد و در واقع گره اي را باز مي كرد. همين طور يك اصلاحيه ديگر هم در اينجا انجام داديم. چون دولت روحاني در ابتدا مي خواست معاونت علم و فناوري را حذف كنند. شايعه يا بحث هايي هم مطرح مي شد. من هم با همكاري خوب مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي، طرحي تهيه كردم و به آقاي روحاني گفتم كه فعلاً تا وقتي وزرا براي راي اعتماد مي آيند، اين معاونت را منحل نكنيد؛ چون ارزشمند است، اما بايد با شرح وظايف وزارت علوم، تحقيقات و فناوري مرزها مشخص شود. اين كار را آورديم و بحمدالله باقي ماند. چون مسئوليت فراكسيون حمايت از نخبگان، مخترعان و اقتصاد دانش بنيان را داشتيم. ما مرتب جلسات رفت وبرگشت داشتيم و در مسير همفكري و همراهي با اين معاونت ها از زمان آقاي دكتر واعظ تا خانم دكتر سلطان خواه و بعد هم آقاي دكتر ستاري، پيگيري مي كرديم. در بحث مصوبات هم، چند محور مهم جلو رفت. از جمله در حوزه خدمت سربازيِ نخبگان. اگر مخترعي بود، چون مدركش دانشگاهي نبود، نهايتا مي شد براي جايگزيني خدمت وظيفه و سربازيش به فروش بليط اتوبوس گمارده شود. ما گفتيم اين مدل بايد تغيير كند؛ بايد طرحي بيايد كه مخترع بتواند در خدمت نظام باشد، چون مخترع فكر خلاق دارد و جاي خود را دارد، اما مسيرش اشتباه اداره مي شد. كارهاي ديگري هم از اين جنس انجام شد؛ از جمله در موضوع ثبت اختراع و علائم تجاري و موارد ديگر. حتي نام فراكسيون را هم اقتصاد دانش بنيان گذاشتيم؛ اين در حقيقت همان فرمايش حضرت آقا بود. بالاي سربرگ فراكسيون هم نوشته بوديم: راه رهايي از اين وضعيت، در پرانتز اقتصاد غير وابسته به نفت است. حضرت آقا اين مسير را فرموده بودند: اقتصاد دانش بنيان. سربرگ هاي ما هم دقيقاً با همين مضمون بود. من مسئوليت فراكسيون را داشتم و دنبال اين بودم كه واقعاً به سمت توسعه اقتصاد دانش بنيان و اقتصاد غير وابسته به نفت حركت كنيم. **معاونت زنان رياست جمهوري به دنبال الگوي سازمان ملل بود زماني در بعضي از دولت ها، معاونت زنان همان طور كه عرض كردم بيشتر بر اساس الگوي دوم، يعني آنچه مورد پسند سازمان ملل و ديگران بود، حركت مي كرد. مجلس شوراي اسلامي هم گاهي مي گفت بودجه به اينها ندهيم. ما گفتيم خوب، پاك كردن صورت مسئله درست نيست. اما بنده همان جا پيشنهاد دادم. در كنار اينكه براي رياست جمهوري و براي قرآن مصوبه اي بود، اين پيشنهاد را هم آوردم كه معاونت زنان بايد شش ماه يك بار به مجلس گزارش بدهد. بودجه اش هم ثابت بماند؛ يعني بودجه بگيرد و باشد، ولي شش ماه يك بار به مجلس گزارش ارائه دهد تا هم كار كند، هم صورت مسئله را پاك نكنيم و مسئله را حل كنيم، و هم نظارت پذير شود. ​ ** بايد خودمان را بدهكار خانواده شهدا بدانيم جهان: باتوجه به وابستگي پر افتخار شما به خانواده شهدا چه كاستي هاي در اين زمينه هنوز وجود دارد؟ افتخاري: بعد از اين جنگ دوازده روزه اوضاع بهتر شد؛ يعني مردم بيشتر با فرهنگ ايثار و شهادت آشنا شدند. اما واقعاً هنوز خيلي جاي كار دارد. سازمان ها، نهادها و دستگاه هاي متولي در اين زمينه بايد خيلي بيشتر كار كنند. وقتي اساسنامه بنياد شهيد را مي بينيم، اصل آن اصلاً فرهنگ سازي، رفع مشكل و در حقيقت نهادينه سازي اين فرهنگ است. همان طور كه حضرت آقا به ما فرمودند، برويد فرهنگ شهادت و شهيد را حتي از تريبون مجلس دنيا مطرح كنيد، بگوييد و تبيين كنيد. ما اين كار را نكرديم؛ يعني به جاي اينكه اين فرهنگ را درست تبيين كنيم، بعضاً برعكس، درباره خدمت ندادن و كم كاري ها از تريبون ها و بلندگوها زياد گفتيم و همين باعث نوعي دل زدگي براي خانواده ها و حتي براي جامعه شد. در همه دوره ها، به نحوي اين مسئله وجود داشته است. الان بايد سلاله هاي شهدا، نسل شهدا، خانواده هاي شهدا و فرزندان شهدا خودشان را خانواده بنياد شهيد بدانند. من نمي گويم اين وضع اصلاً نيست؛ خودم هم تعامل خوبي داشته ام. مثلاً هفته گذشته يك پروژه ارائه داديم و خيلي استقبال كردند. حتي به ما گفتند شما پيشنهاداتي داده ايد كه اصلاً در حد يك پروژه علمي است. در يك دفاع كاملاً جدي و علمي، با حضور جمعي از متخصصان، اين موضوع مطرح شد. در همين بحث ها اين سوال هم مطرح بود كه در سيره نبوي، در گفتار ائمه عليهم السلام و در آيات قرآن، اصلاً چه گفته شده است؟ خودِ خانواده شهيد چه رسالتي دارد؟ آيا من فقط بايد خدمت گيرنده باشم يا بايد خدمت دهنده هم باشم؟ حضرت امام رحمه الله عليه فرمودند كه خدمت در بنياد شهيد، خدمت به نبي اكرم است. من اينجا يك خاطره هم عرض كنم. يك بار يكي از مسئولان بنياد شهيدِ يكي از شهرستان ها به من گفت: شما بالاخره ببينيد كار ما چقدر سخت است؛ ما را جزو مشاغل سخت و زيان آور حساب كنيد. من گفتم: من كسي نيستم، ولي به خاطر خدا فاصله را نگه داريد. من مي ترسم نزديك شما باشم، كسي كه خدمت در بنياد شهيد را، كه خدمت به نبي اكرم است، شغل سخت و زيان آور بداند، اصلاً ارزش كارش را نفهميده باشد. شما بگذاريد برويد، ما خودمان جمعش مي كنيم. بعد گفتم: شما كجا، آن همسرِ جانباز كجا؟ من مي خواهم بگويم اين باور بايد در تك تك سلول هاي همه ما وجود داشته باشد؛ نسبت به شهدا، نسبت به خانواده هايشان، نسبت به كساني كه جانباز شدند، چه در جنگ دوازده روزه و چه تا امروز. ما بايد خودمان را بدهكار بدانيم؛ يعني من بايد بدانم به اين شهيد، به رهبر شهيد ما و به ديگران بدهكارم. همان طور كه خودم را به اهل بيت بدهكار مي دانم. ما طلبكار نيستيم؛ بدهكاريم. ما چيزي نداشتيم كه بدهيم. جهان: دو دوره از سه دوره از حضور شما با رياست شهيد لاريجاني مصادف بود. از آن دوران بفرماييد. افتخاري: ايشان واقعاً شايسته شهادت بودند و خداوند مزدشان را داد. وقتي انسان در راس قرار مي گيرد، نه در جايي كه همكاراني داشته باشد كه همه همسو با او باشند؛ مثل وقتي كه رييس اداره يا وزير است و همه را خودش چيده است. اما رييس مجلس مي داند كه ذائقه ها با او فرق دارد، هرچه كه باشد؛ چون حتي نايب رييسش را هم خودش نمي گذارد و ديگران انتخاب مي كنند. چه بسا نايب رييس اصلاً با او هم نظر نباشد. اينكه انسان به خاطر ولي (فقيه)، محكم بايستد، اين هم مردانگي مي خواهد، هم باور به جايگاه ولايت را مي خواهد و هم اينكه در نفسش امير باشد، نه اينكه نفس بر او امارت كند؛ و اين خيلي مشكل است. در حقيقت، لغزشگاه ها همين جاست و خدا ارتقا را نيز همين جا مي دهد. **همسرم وقتي از خود گذشت، شهيد شد؛ شهيد لاريجاني همين گونه بود همسر شهيد خودم(شهيد عامريان) خيلي از محاسن را داشتند؛ ولي فكر مي كنم در يك جايي كه از خودشان گذشتند. شايد آنجا خدا مزد شهادت را به ايشان داد و شهيد لاريجاني نيز اين گونه بودند. **به احمدي نژاد گفتم؛ يك قوه يعني ديكتاتوري زماني بود كه رييس جمهور به صراحت مي گفت چه مي شد اگر در كشور ما يك قوه داشتيم! من همان جا خدمت ايشان گفتم كه در آن صورت ديكتاتوري پيش مي آمد. اين در رياست جمهوري و در جمعي حدود دويست نفر از نماينده هاي مجلس شوراي اسلامي كه تقريباً همه حضور داشتند، نشستي با رييس جمهور برگزار شد. اين سخنان بالاخره به گوش رييس مجلس هم مي رسيد. وقتي رييس جمهور چنين ديدگاهي داشت و بعدها هم برخي از ديدگاه هاي خود را اعمال كرد، كنار آمدن با اين ذائقه، در عين حال كه خوبي هايي داشت، سختي هايي هم داشت. ** شهيد لاريجاني در ماجراي خانه نشيني احمدي نژاد هم خودش را كنترل مي كرد و هم مجلس را زماني بود كه رييس جمهور (احمدي نژاد) در منزل نشسته بود و دولت كه زيرمجموعه او بود؛ عملاً بلاتكليف مانده بود. حتي خاطرم هست يك روز شنبه، صبح، يكي از آقاياني كه از نزديكان رييس جمهور بود به من گفت شايد او به حرف شما گوش دهد؛ بياييد امروز اگر ممكن است با او صحبت كنيد تا برگردد. در آن زمان، آقاي دكتر لاريجاني (شرايط سختي را طي مي كردند) هم خودش را كنترل مي كرد و هم مجلس را؛ و گاهي به صورت محرمانه به نمايندگان مي گفت كه فلان كار را (براي حل مشكل) انجام دهند. ايشان واقعاً دغدغه داشتند و به شدت نگران بودند تا بتوانند مملكت را با همان وضعيت موجود حفظ كنند و مشكلي پيش نيايد. از طرف ديگر، در بسياري از مسائل نيز همان طور كه پيش تر عرض كردم، فعال بودند؛ از جمله در موضوع سوريه، لبنان، و سفرهايي مانند سفر به عراق كه در ادامه سفر سوريه، خدمت ايشان بوديم و به لبنان و سپس عراق رفتيم. **يادگار شهيد لاريجاني در مجلس پيوست قرآني لوايح بود گاهي پيش مي آمد با ايشان كاري داشتيم و نياز به ملاقات بود. دفترشان لطف داشتند، بالاخره هماهنگ مي كردند. وقتي مي رفتم، مي ديدم به شدت درگير نوشتن هستند و مي گفتند كه اين نطق فردا صبح است. رييس مجلس مرتب نطق دارد، ولي مي نشستند و خودشان مي نوشتند، دقيق وقت مي گذاشتند؛ يعني براي لحظات مردم ارزش قائل بودند. همين ارزش گذاري را از زبان همسرشان عرض كنم كه مي فرمودند آقاي دكتر تا روزهاي آخر، براي كلاسي كه درس مي دادند، براي دانشجويانشان، چون ايشان هيئت علمي بودند، باز چندين ساعت وقت مي گذاشتند براي درسي كه فردا مي خواستند بدهند. يعني مي گفتند حق الناس است. آقاي دكتر (لاريجاني) مي گفتند اين حق الناس را هم در كسوت رياست مجلس و هم در كسوت استادي دانشگاه توجه داشتند و مي گفتند هيچ وقت هم حقوق مجلس نگرفتند، حقوق دانشگاه را گرفتند. در مجلس نشستي داشتيم و بنده دعوت كرده بودم، به عنوان مسئول فراكسيون قرآن، و خدمتگزار با حضور رييس مجلس، وزير ارشاد، آقاي دكتر حسيني و آقاي دكتر مخبر دزفولي دبير شوراي انقلاب فرهنگي و رييس شوراي توسعه فرهنگ قرآني تشريف داشتند و ديگر نمايندگان و مسئولين ديگر و سازمان تبليغات هم اين طور همه دعوت شده بودند. ايشان نكته خيلي خوبي را در محل كميسيون تلفيق، در جلسه اي كه داشتيم، فرمودند كه بعد از اين ما بايد دقت كنيم براي همه طرح ها و لوايح پيوست قرآني داشته باشيم. **براي شهيد لاريجاني منافع نظام ارجحيت داشت ما اين را مي توانيم به عنوان يادگاري از شهيد لاريجاني داشته باشيم. من شنيدم ايشان در دو سه ماه آخر عمر شريفشان روزه دار بودند و بماند كه بعد از جنگ دوازده روزه تقريباً شهر به شهر و ديار به ديار و منزل به منزل بودند، و حتي در ماشين استراحت داشتند. خب حرف ها زده شد و گفته شد. در عين حال ايشان صبر كردند؛ يعني منفعت و حفظ منافع نظام و ولايت را بر منافع شخصي ترجيح دادند و خدا حقشان را بالاخره ادا كرد. جهان: از سختي هاي دوران نماينگي مجلس بگوييد و بفرماييد رهبر شهيد انقلاب چه توصيه اي در اين راه به نمايندگان مجلس داشتند؟ افتخاري: ما بايد از رهبر شهيد خودمان درس بگيريم. ايشان هم با استناد به قرآن فرمودند كه من نمي خواستم رهبري و اين مسئوليت ها را بپذيرم، اما وقتي خبرگان به من راي دادند، گفتم خُذها بِقُوَّه . قرآن كريم نيز مي فرمايد كه اگر انسان مسئوليتي را قبول مي كند، هر مسئوليتي كه باشد؛ چه مادري باشد، چه پدري باشد، چه كارمندي باشد، چه كارگري باشد و چه نمايندگي و وزارت باشد، بايد آن را كاملاً خُذها بِقُوَّه و با تمام توان انجام دهد و همه وقت خود را وقف آن مسئوليت كند. حضرت آقاي شهيد ما نيز بر همين نكته تاكيد مي فرمودند كه اين فرصت را بايد غنيمت دانست و خود را وقف اين كار كرد. ما هم تلاش كرديم به عنوان سربازان كوچك ايشان اين مسير را طي كنيم و اين كار را انجام دهيم. البته كار سختي بود و واقعيت اين است كه تقريباً هيچ وقت جمعه اي به معناي واقعي براي خودمان نداشتيم. در مجلس هفتم من مسئوليت يك منطقه را داشتم؛ منطقه هفت را در اختيار داشتم. آن زمان تهران، شميرانات و اسلامشهر را به سي منطقه تقسيم كرده بودند تا سي نماينده براي آن ها فعاليت كنند كه بعدها پرديس نيز به آن ها اضافه شد. در مجلس هشتم مسئوليت بيشتري بر عهده گرفتم و گفتم هر جا كه كسي نرفت، خودم خواهم رفت. در مجلس نهم نيز احساس كردم كه بد نيست مانند ساير نمايندگان در هر سي منطقه حضور پيدا كنم و در خدمت مردم باشم. بالاخره اين خدمتگزاري براي بيش از ده نماز جمعه بود. نماز جمعه هم روز شنبه نيست كه بتوان آن را جابه جا كرد؛ جمعه شب هم نمي شود برگزار كرد، بنابراين برنامه ريزي دقيقي لازم داشت و لطف مردم هم همراه ما بود. من تقريباً در همه اين نمازهاي جمعه، به استثناي چهاردانگه، حضور پيدا مي كردم. در آنجا ملاقات مردمي برگزار مي شد، نشست با مسئولان برگزار مي شد و در جمع نمازگزاران نيز حاضر مي شدم، هرچند سخنران نبودم. در شهرري نيز شرايط مشابهي وجود داشت و در تهران نيز در بسياري از موارد سخنراني انجام مي دادم. البته تعداد جمعه هاي سال زياد نيست و حدود پنجاه و يك هفته در سال وجود دارد، بنابراين گاهي براي افزايش بهره وري ناچار مي شديم برنامه ها را فشرده تر كنيم. در جاهايي كه فاصله كمتري داشت، پيش از خطبه ها در يك نماز جمعه براي مردم سخنراني مي كردم تا گزارش كارها را ارائه دهم، مشكلات مردم را بشنوم و انتظارات آن ها را دريافت كنم. سپس ميان دو نماز به نماز جمعه ديگري كه نزديك بود، مثلاً خاورشهر يا قيامدشت يا مناطق ديگر، مي رفتم و در آنجا نيز ملاقات مردمي برگزار مي كرديم. البته هماهنگ كردن مسئولان نيز كار مهمي بود؛ زيرا اگر فقط درد مردم شنيده شود و جلسه اي با كساني كه امكان درمان و حل مشكل را دارند برگزار نشود، فايده اي نخواهد داشت. بنابراين تلاش مي كرديم جلسات هماهنگي با مسئولان برگزار كنيم و پيگير حل مشكلات باشيم. اين برنامه ها معمولاً از صبح جمعه آغاز مي شد و تا نزديك غروب ادامه پيدا مي كرد. گاهي اوقات فرزندانم را نيز براي كمك همراه خود مي بردم و گاهي چند نفر از همكاران نيز همراهي مي كردند تا هماهنگي ها، مكاتبات، نامه نگاري ها و برنامه ريزي ها انجام شود؛ زيرا اين امور انرژي، زمان و امكانات قابل توجهي مي خواست. علاوه بر اين برنامه ها، پنجشنبه ها نيز نشست هاي تبييني برگزار مي كردم. در اين نشست ها تفسير سوره نور و سوره نساء را براي رابطين مناطق بيان مي كردم. آن ها به دفتر ما مي آمدند و علاوه بر دريافت اين مباحث قرآني، نامه هاي مردم را نيز مي آوردند و كارهاي ديگري نيز در همان جلسات پيگيري مي شد. در همان زمان ملاقات مردمي نيز برگزار مي شد و از جاهاي مختلف، حتي خارج از حوزه انتخابيه، افراد زيادي مراجعه مي كردند و صف هاي طولاني براي ملاقات مردمي شكل مي گرفت. ظاهراً دوستان مسئول مشاهده كردند كه اين فعاليت ها بد نيست و كار ما قابل قبول است. به همين دليل، بدون آنكه من اطلاع داشته باشم، زماني كه انتخابات مجلس در دماوند و فيروزكوه ابطال شده بود، مسئولان آن مناطق و ائمه جمعه درخواست كرده بودند كه نماينده اي به عنوان نماينده معين براي آن مناطق تعيين شود تا زمان برگزاري انتخابات بعدي امور پيگيري شود. مجلس نيز بدون اطلاع من تصميم گرفت كه بنده به عنوان نماينده معين دماوند و فيروزكوه فعاليت كنم. بنابراين مناطق آبسرد و مناطق ديگر نيز به حوزه فعاليت ما اضافه شد و چند ماهي در خدمت مردم آن مناطق نيز بوديم. ما سعي مي كرديم مانند مادري كه چند فرزند را هم زمان مديريت مي كند، همه امور را پيگيري كنيم. خاطرم هست كه يك بار در شبي برفي، حدود ساعت دوازده شب، با شش يا هفت فرماندار در دفتر معاون برنامه و بودجه رياست جمهوري جلسه داشتيم. در آن زمان آقاي دكتر عزيزي مسئوليت داشتند و زمان ديگري براي جلسه وجود نداشت. بنابراين در همان ساعت و در همان شرايط، با فرمانداران جلسه برگزار كرديم تا بتوانيم گره هاي موجود را باز كنيم. همچنين در دوران دولت آقاي احمدي نژاد و نيز در دولت آقاي روحاني، من با برخي از وزراي كليدي رابطيني داشتم؛ از وزارت صنعت و معدن گرفته تا وزارت بهداشت و درمان و برخي وزارتخانه هاي ديگر كه در حل مشكلات مردم نقش موثري داشتند. ابتدا جلسه اي با خود وزير برگزار مي شد و پس از آن جلساتي با رابطين آن وزارتخانه ها تشكيل مي داديم تا مشكلات مردم بررسي و حل شود. اين جلسات به صورت مكرر برگزار مي شد و گاهي نيز با حضور خود وزير و با مسئوليت بنده جلسه تشكيل مي شد. در آن جلسات گزارش ها ارائه مي شد و وزير مربوطه نيز دستورات لازم را صادر مي كرد. يكي از همين جلسات در زمان وزارت نيرو برگزار شد كه اگر اشتباه نكنم در دوره وزارت آقاي نامجو بود. در آن مقطع، براي حل مشكل آب و برق تهران جلسه اي با حضور همه معاونان ايشان برگزار كرديم. روز شنبه اي بود و عصر همان روز، با حضور فرمانداران مناطق و همچنين معاونان و مديران زيرمجموعه وزارت نيرو جلسه اي تشكيل شد كه شايد حدود سي تا چهل نفر در آن حضور داشتند. مسئوليت اداره جلسه با بنده بود. وزير محترم حدود پنج دقيقه در جلسه حضور داشتند و سپس جلسه را ترك كردند و ادامه مديريت جلسه به بنده سپرده شد. در همان ابتدا به من گفته شد كه براي جلسه سقفي در نظر بگيريم، اما من پاسخ دادم كه جلسه ما سقف ندارد و تا زماني كه گره كار مردم باز نشود، جلسه ادامه خواهد داشت؛ زيرا تهران كلان شهري است كه مشكلات آن به صورت انباشته وجود دارد و از آنجا كه شهر بسيار بزرگي است، گاهي كمتر كسي به سراغ حل ريشه اي مشكلات آن مي رود. در همان جلسه، با همكاري فرمانداران و معاونان وزارت نيرو، مباحث مربوط به آب و برق تهران را با دقت بررسي كرديم. خداوند توفيق داد و مسئولان نيز همراهي خوبي كردند. واقعاً بايد بگويم كه وزرا و مسئولان ما همراهي مناسبي داشتند و در بسياري از موارد همكاري موثري از سوي آن ها صورت مي گرفت. يادم هست وقتي جلسه به پايان رسيد و از ساختمان وزارت نيرو بيرون آمديم، متوجه شديم كه شرايط كاملاً تغيير كرده است. زماني كه وارد جلسه شده بوديم زمين خشك بود، اما وقتي بيرون آمديم همه جا پوشيده از برف شده بود. آن قدر برف باريده بود كه حتي در محوطه وزارت نيرو هم مسير خروج را به راحتي پيدا نمي كرديم و مدتي طول كشيد تا راه خروج را پيدا كنيم. به هر حال خدا را شكر مي كنم كه مسئولان خوبي در كشور داريم.​ جهان: ممنون از وقتي كه در اختيار ما قرار داديد."

گروه سياسي جهان نيوز" اين بار ميزبان سركار خانم دكتر لاله افتخاري، چهره فعال قرآني و نماينده سه دوره مجلس شوراي اسلامي كه افتخار عضويت در جامعه بزرگ خانواده شهداي كشور را نيز دارا هست. ايشان معتقد هستند كه يكي از موانع اصلي در مسير حكمراني اسلامي، نبود شناخت دقيق و تحليلي برخي مسئولان از آموزه هاي ديني در حوزه مديريت و اداره جامعه است. او بر اين باور است كه صرف برگزاري دوره هاي آموزشي حكمراني كافي نيست و بايد با مراجعه عميق تر به آيات مرتبط، روايات، نهج البلاغه و نيز سيره سياسي، اجتماعي و حكمراني اهل بيت، به ويژه آن دوره 250 ساله رهبر شهيد، مباني نظري حكمراني را به صورت كامل و روشمند مطالعه كرد. مشروح اين گفتگو را در ادامه خواهيد خواند: **مردم قرآني مسير رهبر قرآني را ادامه خواهند داد جهان: شهادت رهبر انقلاب در ماه مبارك رمضان را چطور مي بينيد؟ افتخاري: رهبر ما، رهبري همه سويه و متخصص بودند؛ يعني جامع الاطراف بودند، اما چهره قرآني ايشان شايد بر همه ي اين ويژگي ها غلبه مي كرد. اساساً قرآني بودن ايشان باعث شده بود كه رهبري موفق باشند. زندگي اي سراسر خدمت داشتند و نهايتاً اين زندگي به شهادت ختم شد؛ يعني زيباترين زندگي. كسي كه آموخته است چگونه زندگي كند، طبيعي است كه چگونه مردن نيز در ادامه آن مي آيد. امسال اين نشست بسيار كوتاه بود؛ فقط دو سه عبارت فرمودند، خيلي مختصر. براي خود من جاي تعجب داشت كه چطور آقا اين قدر خلاصه صحبت كردند. شايد مي خواستند بگويند شما مردم و شما قرآني ها ادامه بدهيد. همان جا كه فرمودند اگر اتفاقي بيفتد، خداوند اين مردم را مبعوث مي كند؛ شايد مي خواستند بفهمانند كه تا اينجا آمده ام و ديگر تعيين تكليف نمي كنم. اين مسئله براي من بسيار تعجب آور بود. شهادت در ماه رمضان؛ در ماهي كه مي دانيم هم ماه نزول قرآن است. هم ابتداي ماه با نشست آقا با قرآني ها شروع مي شود و با برنامه هاي ديگر ادامه پيدا مي كند. هم مردم در همان زمان و حتي همان ساعت شهادت ايشان، در بسياري از جاها در حال برگزاري جلسات قرآن بودند. شايد خداوند حكيم و عليم اين امور را به نحوي كنار هم چيده است تا بركات اين ماه نيز جاري شود و سپس اين مردم در اين ماه مبعوث شوند؛ ماهي كه مردم با قرآن مانوس ترند، شياطين در بندند، و رهبر شهيدشان را مي بينند و شهادتش را در اين ماه مبارك تجربه مي كنند. جهان: در آخرين جلسه عمومي امام شهيد حضور داشتيد؟ افتخاري: نه، ولي در يكي دو جلسه ي آخر ملاقات هاي آقا، كه درباره زنان و اين مسائل بود، حضور داشتم. ​ **ماجراي اولين ديدار با رهبر شهيد انقلاب جهان: اولين مواجهه و ديداري كه با آيت الله خامنه اي داشتيد را به ياد داريد؟ افتخاري: اگر بخواهم اولين خاطره ام را بگويم، البته آن زمان ايشان را از نزديك نديده بودم، اما يادم هست كه نزديك پيروزي انقلاب بود كه از مشهد به تهران تشريف مي بردند. ما آن زمان در شاهرود بوديم. شب زمستاني بود؛ اواخر شب تشريف آوردند و سخنراني بسيار غرايي داشتند. جمعيت هم بسيار زياد بود. به هر حال، مشخص بود كه ايشان در ميان علما و بزرگان جايگاه ويژه اي دارند. اما اولين باري كه رو در رو خدمتشان رسيدم و ديداري تقريباً خصوصي داشتيم، فكر مي كنم سال 77 يا 78 بود. آن زمان دانشجو بودم. پيش از آن، به خاطر اينكه دانشجوي نمونه كشوري شده بودم و لطف خدا و عنايت شهدا شامل حالم شده بود و رتبه هاي اول كنكور را در دانشگاه تهران و دانشگاه فردوسي مشهد كسب كرده بودم، به برنامه صبح بخير ايران دعوت شدم. آقاي نظام اسلامي و حاج آقاي رحيميان كه آن زمان رياست بنياد شهيد را بر عهده داشتند نيز حضور داشتند. آنجا مطالبي مطرح شد. پس از پايان برنامه، بيرون كه آمديم، حاج آقا فرمودند كه بايد هدايايي به شما بدهيم. من گفتم ما هديه ي مادي نمي خواهيم؛ نمي گوييم نيازي نداريم، اما اگر ممكن باشد، ديدار با آقا را مي خواهيم. ايشان گفتند اين بايد رزق شما باشد. مدتي گذشت؛ دقيق يادم نيست چه مدت. يك روز تابستاني تماس گرفتند و گفتند شما با يكي از فرزندانتان براي ملاقات بياييد. آن زمان تهران نبودم. برخي گفتند كه فقط براي نماز است و همه مي روند، اما من با پسر بزرگم، حسين آقا، به تهران آمديم، چون گفته بودند يكي از فرزندانتان همراهتان باشد. روز دوشنبه اي بود كه خدمت ايشان رسيديم. ديديم نه، اتفاقاً ملاقات، ديداري تقريباً خصوصي و نيمه خصوصي بود؛ از آن جلساتي كه چند نفر دور ايشان مي نشينند، مانند خانواده هاي شهدا و امثال آن. قبل از ديدار هم خاطرم هست كه آقاي رحيميان صحبت هايي كردند و اطلاع دادند كه براي ملاقات آماده باشيم. حتي با حالت گريه مي گفتند كه تا به حال چنين درخواستي اين گونه محقق نشده بود و اين همان رزقي بود كه گفته بودند. تا آن زمان سابقه نداشت كه به ما زنگ بزنند و بگويند تعدادي از نخبگان شاهد را بياوريد. ما به همراه چند نفر از دانشجويان شاهد خدمت رسيديم. در مجموع شايد پنج يا شش نفر بوديم. در آن ديدار صحبت هايي مطرح شد. ايشان لطف كردند و از ما، از پسرم و از خود من، سوالاتي پرسيدند. همچنين قرآني را كه با دست مباركشان مي نوشتند، همان جا هديه دادند. خدمت آقا رسيديم و همان جا آقا فرمودند: خانم افتخاري، پس كجا هستند بچه هاي ديگرِتان؟ مادرتان كجا هستند؟ با اين همه مشغله و مسائل، اما حافظه ي بسيار قوي اي داشتند و بسيار دقيق بودند. عرض كردم: آقا، به ما فرمودند فقط يكي از فرزندانت را بياور. من هم ايشان (پسرم) را آوردم و با هم آمديم. فرمودند: نه، بايد آن ها هم بيايند. فاصله ي زيادي نشد؛ خاطرم نيست دقيقاً چه قدر گذشت، كه دوباره از بيت با من تماس گرفتند و گفتند براي ملاقات آقا بياييد. در آن سفر، فرزندان ديگرم هم بودند و بعضي از عروس هاي ما هم حضور داشتند. ديگر كمي گذشته بود و مادرم، خواهرم و برادرانم همگي با هم خدمت آقا شرفياب شديم و دوباره لطف ايشان شامل حال ما شد. البته ايشان باز هم همان جا مطلبي را مطرح كردند و به من فرمودند: خانم افتخاري، پدر و مادر همسر شهيدتان كجا هستند؟ عرض كردم: آقا، آخه نفرمودند كه بياوريم. به هرحال، اين طور بود كه چند بار خدمت حضرت آقا رسيديم و از لطف ايشان بهره مند شديم؛ همراه با همان قرآن هاي تبركي كه هديه داشتند و نكاتي كه فرمودند. **ماجراي عبارت شهيد زادگان مجلس/ برويد از تريبون مجلس براي تبيين جايگاه شهيد و شهادت استفاده كنيد جهان: نكته و خاطره ديگري از ديدارها داريد؟ افتخاري: وقتي كه ما معمولاً براي فراكسيون هاي مجلس درخواست ملاقات مي كرديم، گاهي دو سال طول مي كشيد، گاهي پنج سال، گاهي هشت سال؛ معلوم نبود اصلاً فرصتي پيش بيايد يا نه. اما زماني كه فراكسيون فرزندان شاهد كه خود بنده توفيق داشتم بناي آن را بگذارم ــ خدمتشان رسيديم، فوراً اولاً وقت دادند و بعد هم، با اينكه مجلس تمام شده بود، در دوره ي بعد شايد هنوز يك سال نگذشته بود كه دوباره وقت ملاقات دادند و خدمتشان شرفياب شديم. آقا خودشان عبارت سازي و اصطلاح سازي مي كردند و فرمودند: شما با مناسبت هاي مختلف دور هم جمع مي شويد، اما اينكه به مناسبت شهيد، با نام شهيد و شهادت دور هم جمع شده ايد، اين خيلي ارزشمند است. و ابتدا نيز فرمودند: شما شهيدزادگان، مجلس هستيد. خيلي قشنگ بود. شايد خودشان هم دوست نداشتند اسم فراكسيون را به كار ببرند؛ واقعاً ما هم دوست نداشتيم. بايد فرهنگستان ادب فارسي تكليف ما را مشخص كند. بعد فرمودند: شما با موضوعات مختلف در مجلس دور هم جمع مي شويد، اين كار خيلي خوبي است، اما با موضوع شهيد و شهادت خيلي مهم تر است. برويد از تريبون مجلس براي تبيين جايگاه شهيد و شهادت استفاده كنيد. يادم هست فرمودند كه در برهه اي از زمان (يعني تقريباً اواخر همان دوره) شرايط داشت به سمتي مي رفت كه بعضي افراد، حتي بعضي مسئولان، فرهنگ ايثار و شهادت را به فراموشي بسپارند و حتي آن را به سخره بگيرند. **رهبر ما اگر به شهادت رسيدند اما خامنه اي ها تكثير شدند جهان: با توجه به تخصص حضرتعالي در حوزه قرآن پژوهي، گذاره مبعوث شدن مردم از طرف رهبر شهيد انقلاب و حضور آحاد مردم از اقشار و سليقه هاي متفاوت در خيابان چه ارتباطي با تفكر مديريتي و زيست قرآني ايشان داشت؟ افتخاري: ايشان معلمي بودند كه اين اقشار مختلف را، پا به پاي خودشان كشاندند و بالا آوردند؛ شعرا را يك جور، مداحان را يك طور، زنان را يك طور، و همه را به تناسب خودشان مورد توجه قرار دادند. در آخرين جلسه ي خدمت ايشان بوديم (يكي دو ماه قبل از شهادتشان) آن قدر از حقوق زنان دفاع كردند كه شايد اگر خودِ هر خانمي هم مي خواست از حقوق زنان دفاع كند، البته با مبناي قرآني، نمي توانست آن طور دقيق و عميق دفاع كند. ما به مناسبت هاي مختلف خدمتشان مي رسيديم؛ گاهي به عنوان بسيج، گاهي به عنوان اساتيد دانشگاه، گاهي به عنوان زنان، گاهي قرآنيان، گاهي نخبگان. ايشان دست يك به يك اين اقشار را گرفته بودند، آماده كرده بودند و به نوعي براي مبعوث شدن و ايفاي نقش در جامعه تربيت كرده بودند. اين نگاه به مردم، برگرفته هم از نگاه قرآني و عترتي حضرت آقاست. از طرف ديگر، ما هم در فرمايشات امام علي عليه السلام داريم، هم در سيره ي ايشان، و هم در آيات قرآن، كه مردم يك ركن در جامعه هستند و حضرت آقاي شهيد ما هم روي همين نكته تاكيد داشتند. رهبر ما اگر به شهادت رسيدند، اما خامنه اي ها تكثير شدند. ​ ** بعد از ديدن زيبايي انقلاب و ايران، زيبايي هاي قرآن، عترت و احكام دين را به آن ها خواهيم آموخت جهان: از تجمعات مردم درخيابان صحبت شد، در خصوص حضور زنان با تنوع پوشش متفاوت در تجمعات انقلابي چه نظري داريد؟ افتخاري: من توفيق داشتم در ميدان هاي مختلف، در استان ها و شهرهاي گوناگون، حتي خود تهران، به عنوان سخنران حضور داشته باشم. وقتي انسان بالاي جايگاه قرار دارد، اشراف پيدا مي كند، بهتر مي فهمد تا اينكه هم كف باشد. من مي بينم كه تقريباً در اكثر جاها، در حدود دو سوم جمعيت، خانم ها هستند. اين نشان مي دهد كه چقدر بايد روي اين ظرفيت سرمايه گذاري كرد و چقدر بايد اين عزيزان را درك كرد. اين خانم ها، الزاماً همه شان جزو حجاب دارها، انقلابي ها و... نيستند؛ خيلي از اين ها هم هستند كه با جان و دل آمده اند و جزو كساني هستند كه در گذشته رويگردان بوده اند، اما حالا با آغوش باز به سمت انقلاب بازگشته اند. ما بايد در را براي اين عزيزان باز كنيم. ما نياز داريم كه با آغوش باز پذيراي اين عزيزان باشيم، اما به نحوي كه صحبت ها و تبيين ها چارچوب داشته باشد تا خداي ناكرده راه براي هنجارشكنان باز نشود. بعضي از اين ها هرشب در موكب ها مي آيند كمك مي كنند و فقط مي خواهند جبران كنند آن اهانت هايي كه به آقا كردند و آن رويگرداني هايي كه از نظام داشتند. بايد گام به گام همراهشان شويم. بايد از خود آقا ياد بگيريم كه دستشان را بگيريم؛ وقتي زيبايي هاي ايران و اين انقلاب را فهميدند، زيبايي هاي قرآن، عترت و احكام دين را هم به آن ها بياموزيم. *جمهوري اسلامي با كودتا نيامده است جهان: در فاصله حدود يك هفته ميان شهادت حضرت آقا و انتخاب رهبر جديد، هيچ خللي در اداره كشور و مديريت كلان نظام مشاهده نشد؛ اين ثبات و تداوم حكمراني را تا چه اندازه حاصل معماري نهادي و الگوي مديريتي مي دانيد كه در طول سال هاي زعامت و رهبري ايشان شكل گرفته است؟ افتخاري: حكمراني اسلامي يعني حكمرانيِ مبتني بر قرآن، عترت و سيره؛ يعني حكمراني الهي. اگر اين حكمراني به درستي انجام شود، در هر جايي كه ما وارد ميدان شده ايم، موفق بوده ايم. اين نوع حكمراني به گونه اي است كه در جنگ اُحد، وقتي تبليغ مي شود و مي گويند پيامبر از دنيا رفته يا به شهادت رسيده، بلافاصله آيه نازل مي شود: وَما مُحَمَّدٌ اِلّا رَسولٌ قَد خَلَتْ مِن قَبلِهِ الرُّسُلُ. شما برنگرديد؛ خدا كه نمرده است. اين يك ساختار است، يك نظام چيده شده است. ولايت فقيه هم يعني همين؛ يعني وقتي پيامبر مي رود، جانشين او مشخص است. بعد از پيامبر، جانشينان او معين شده اند، و بعد از آن ها هم در دوران غيبت مشخص كرده اند كه نايب امام زمان چه كسي باشد. اين ساختاري است كه حكومت ما هم بر اساس همان منطق و همان مباني، در قانون اساسي بر آن تاكيد كرده است. اين ساختار، بيمه شده است. هر جا اجرا شود، كار خودش را انجام مي دهد و سيستماتيك عمل مي كند. اين طور نيست كه با يك كودتا يا با يك حركت اتفاقي به وجود آمده باشد؛ كاملاً هدفمند و از پيش طراحي شده آمده است. مثل برخي حركت ها و جريان ها نيست كه با يك هيجان يا اعتراضِ زودگذر شكل بگيرد. اين ساختار، همه چيز را ديده است. در كربلا هم همين طور بود؛ جاي شش ماهه مشخص بود، جاي حبيب بن مظاهر هم مشخص بود. همه در كنار هم يك مجموعه ي منظم را تشكيل مي دهند. اين جمع، چون منظم و دقيق كنار هم چيده شده، از هم نمي پاشد. اگر يك نفر برود، نفر ديگري جاي او را مي گيرد. بحمدالله مملكت ما هم همين طور است. براي همين بود كه امام راحل ما مي فرمودند: پشتيبان ولايت فقيه باشيد تا به مملكت شما آسيبي نرسد. ما اگر گوش به فرمان باشيم، مملكت آسيب نمي بيند. يعني اگر اين ساختار را بپذيريم، ساختاري كه تحت امر ولايت است، كشور در مسير درست خودش حركت مي كند. مردم ما رهبر شهيدشان را حتي از زمان حضورش زنده تر ديدند و به همين دليل احساس تعهد بيشتري كردند. بعد هم در پشت رهبرِ حاضرِ خودشان ايستادند و از او حمايت كردند. اين همان چيزي است كه نشان مي دهد مردم ما با اين فرهنگ خو گرفته اند؛ فرهنگي كه در آن، سال هاست امام زمانشان را نديده اند، اما لحظه لحظه ي زندگي شان را با او گذرانده اند و با او معنا كرده اند. *اربعين زمينه ساز تمدن ايران اسلامي است جهان: رهبر شهيد انقلاب درباره تمدن ايراني-اسلامي اهتمام زيادي داشتند، ارزيابي شما از ملاحظات ايشان در طول حيات مباركشان چه بود؟ افتخاري: ايشان واقعاً خيلي زيبا اين مسير را مهندسي كردند؛ من نمي گويم چيزي از خودشان گفتند، چون اصلاً نه پيامبر چيزي از خود داشت، نه ديگر معصومان، نه آقا، نه امام شهيد، و نه هيچ كس ديگر. اصلِ كار اين است كه ايشان كاملاً آمدند و اين مسير را به روزرساني، مهندسي و مديريت كردند؛ آن هم كاملاً منطبق با آموزه هاي ديني و بر اساس الگويي كه در مدينه النبي وجود داشت، و همين طور بر پايه ي آن چند ماه حكومت امام مجتبي عليه السلام و چهار سال و اندي حكومت اميرالمومنين عليه السلام در حقيقت، اين ها را مبنا قرار دادند و ساختاري را شكل دادند. اينكه هدف حكومت اسلامي چيست، همان پنج مرحله را تبيين كردند و در مناسبت هاي مختلف، گام به گام دست افراد را گرفتند و مسير را توضيح دادند. در همين راستا هم اقداماتي صورت گرفت. خود بنده هم چند مقاله در زمينه ي تمدن نوين اسلامي داشته ام. يكي از اين دروازه ها مي تواند اربعين باشد؛ اربعين خودش زمينه ساز آن تمدن است و كمك مي كند كه آن افق محقق شود. جهان: مي توان از اين تعبير استفاده كرد كه رهبر شهيد صرفا به دنبال ايران مقتدر بودند؟ افتخاري: ايران مقتدر را بايد به عنوان يك قرارگاه در نظر گرفت، نه به عنوان همه چيز. چرا كه مي دانيد اسلام، ضمن تاكيد بر حب الوطن من الايمان ، مرزها را نيز درمي نوردد؛ همان طور كه اكنون شاهدش هستيم. پيام اباعبدالله نيز همين بود كه مي فرمودند: كونوا احراراً في دنياكم ؛ يعني خطاب به همه ي آزادگان جهان پيام مي دادند. بنابراين، آقا از اينجا برنامه ريزي را آغاز كردند تا اين مسير به جهان اسلام برسد و سپس امت سازي كه بايد صورت پذيرد، تحقق يابد. اين همان جهاني شدن اسلام و تبيين آن براي كل دنيا و زمينه سازي براي ظهور است. ** مسئولان بايد اين كتاب را بخوانند جهان: چه موانعي در اين مسير وجود دارد؟ افتخاري: يكي از موانع اصلي، عدم آشنايي دقيق و تحليلي مسئولان با آموزه هاي ديني در راستاي حكمراني است. اگرچه برگزاري دوره هاي آموزشي حكمراني مفيد است، اما به نظر من، لازم است عميق تر به آيات مرتبط و روايات، به ويژه نهج البلاغه، پرداخته شود. همچنين، بايد سيره سياسي، اجتماعي و حكمراني اهل بيت، به خصوص آن دوره 250 ساله رهبر شهيد، به طور كامل مطالعه گردد. علاوه بر اين، آشنايي با آيات مرتبط با حكمراني در قرآن و تحليل آن ها ضروري است تا جايگاه هر موضوع و هر قشري مشخص گردد. الگوبرداري از عهدنامه ي مالك اشتر، كه به زيبايي همه ي صنوف را در بر مي گيرد و هيچ كس را ناديده نمي گيرد يا برجسته نمي كند، مي تواند راهگشا باشد. به باور من، بزرگترين مانع، عدم باور و آگاهي ناكافي در ميان مردم است. شبكه هاي اجتماعي كنوني، بركت نماز جمعه و گردهمايي هفتگي مردم و اين اجتماعات شبانه، با ذائقه ها و ميدان هاي گوناگون، امكان تبادل نظر و رفع شبهات را براي همگان فراهم آورده است. *در اوج خطر داعش با آقاي لاريجاني به سوريه رفتيم جهان: از دوازده حضور در مجلس بفرماييد. افتخاري: هنگامي كه در مجلس هفتم وارد شديم، در فضايي پس از مجلس ششم و چالش هاي آن دوره، به ويژه مسئله ي هسته اي، قرار داشتيم. شايد اولين مصوبه ما، كه هنوز در ساختمان قديم مجلس بود، به موضوع انرژي هسته اي اختصاص يافت؛ حقي كه متعلق به ماست و به تدريج اين باور در ميان مردم تقويت شد كه اين حق مسلم ماست. مجلس در آن دوره، علاوه بر اين، مصوبات ديگري نيز داشت؛ از جمله قوانيني در زمينه ي تسهيل ازدواج جوانان. اگر اين قوانين به درستي اجرا مي شدند و مجريان به آن ها باور داشتند، مي توانستند بسيار راهگشا باشند و امروز شاهد وضعيت بهتري در زمينه ي ازدواج و فرزندآوري مي بوديم. رويكرد كلان مجلس هفتم نيز نشان دهنده ي روحيه ي انقلابي و خرد جمعي نمايندگان بود كه در مسير ولايت مداري و دفاع از مردم گام برمي داشتند. تقسيم كار ميان نمايندگان تهران، كه هر كدام مسئوليت منطقه اي را بر عهده گرفتند (فارغ از ميزان موفقيت در اجرا)، گوياي اين بود كه مجلس در پي مردمي بودن و دغدغه مند معيشت مردم است. در مجالس بعدي نيز قوانين گره گشايي چون هدفمندي يارانه ها و نظام هماهنگ پرداخت تصويب شد كه در راستاي تحقق عدالت بودند. همچنين، قانون جامع ايثارگران كه شخصاً هزار نفر-ساعت براي آن وقت صرف كردم، و قوانيني در حوزه ي فرهنگ قرآني و زنان به تصويب رسيد. در برنامه ي پنجم توسعه و اصلاحات برنامه ي چهارم نيز كه ميراث دار آن بوديم، تلاش شد تا با اصلاحاتي كه از شوراي نگهبان بازگشته بود، ابعاد فرهنگي را با ذائقه ي انقلابي مجلس هفتم هماهنگ سازيم و خلاهاي موجود را پر كنيم. تعامل مجلس با دولت نيز در آن دوران حائز اهميت بود. به خاطر دارم زماني كه كشور سوريه در شرايط بسيار دشواري قرار داشت و بسياري از كشورها سفارتخانه هاي خود را مي بستند، دولت و رياست جمهوري همراهي چنداني در بحث سوريه نداشتند و اجازه رفت وآمد عمدتاً داده نمي شد. اما رييس مجلس، آقاي دكتر لاريجاني، با شجاعت تمام، جان خود را در كف دست گرفت و به همراه بنده و چند نماينده ي ديگر، به سوريه سفر كرد. اين اقدام، اميد بسياري را در دل آن ها زنده كرد. همچنين، ملاقات با شهيد همداني، شهيد سيد حسن نصرالله و ديگران، نشان داد كه چگونه مجلس، در زماني كه دولت (عليرغم ظاهر انقلابي اش) چندان پاي كار نيامده بود، وارد ميدان شد. فكر مي كنم اين اتفاق در دور دوم رياست جمهوري آقاي احمدي نژاد رخ داد؛ در اوج بحران سوريه بود. هنگامي كه آقاي دكتر لاريجاني، بنده را معرفي كردند، آقاي بشار اسد از حضور من ابراز خرسندي كردند و گفتند كه حضور شما، به عنوان يك خانم و از خانواده ي شهدا، براي ما بسيار اميدبخش است. زماني كه سوري ها در حال مهاجرت و فرار بودند، شما اينجا حاضر شديد و همين حضور شما به ما دلگرمي بخشيد. من نيز با ايشان به عربي صحبت كردم و خود را معرفي نمودم و تاكيد كردم كه به نمايندگي از خانواده ي شهدا آمده ايم. رهبر شهيد انقلاب در جلسه اي كه خدمتشان بوديم، اين مجلس را به طور كلي تاييد كردند. البته ايشان نكته مهمي را درباره ي خودكنترلي بيان فرمودند كه وقتي مي گوييم مجلس خوب است، به معناي تاييد تك تك نمايندگان نيست، بلكه به معناي تاييد مجموع عملكرد مجلس است. **كدام الگوي براي زن ايراني است؟ جهان: از اقدامات موثرتان در فراكسيون زنان بگوييد. افتخاري: ما به دنبال آن بوديم كه تعامل با دولت را تقويت كنيم؛ موضوعي كه رهبر معظم انقلاب نيز بر آن تاكيد فراوان داشتند. در عين حال، تلاش مي كرديم در اجراي احكام ديني نيز نقش موثري داشته باشيم؛ چرا كه انتظار آقا اين بود كه ما احكام دين را در جامعه پياده كنيم. از سوي ديگر، رهبر انقلاب بر اين نكته تاكيد داشتند كه نگاه ما بايد از الگوي دوم به الگوي سوم منتقل شود. منظور از الگوي دوم، الگويي است كه نگاهش به غرب است؛ همان نگاهي كه شهيد مطهري نيز از آن ياد مي كنند، نگاهي كه زن را گران اما در دسترس و به نوعي حراج (به نوعي در معرض مصرف و بازار) قرار مي دهد. اما الگوي سوم كه مورد نظر رهبر انقلاب بود، الگويي است كه ما در تلاش بوديم آن را براي دنيا تبيين و معرفي كنيم؛ الگويي كه در اوج آن، شخصيت حضرت زهرا سلام الله عليها قرار دارد: الگويي كه هم ارزشمند و گران بهاست، هم شان و كرامت زن را حفظ مي كند و هم او را منزوي و خانه نشين نمي بيند. ما در همين راستا، تلاش كرديم در قوانين و اصلاحات مرتبط با اين حوزه، تغييراتي ايجاد كنيم و نشست هاي خوبي نيز با دولت داشتيم. *توصيه رهبر شهيد انقلاب در خصوص ريل گذاري فرهنگي در پيشبرد همه امور با شوراي عالي انقلاب فرهنگي هماهنگي هايي داشتيم؛ هماهنگي هايي كه خودِ رهبر معظم انقلاب نيز بر آن تاكيد فرموده بودند. براي نمونه، بنده يكي دو دوره در كميسيون فرهنگي مجلس حضور داشتم و در همان زمان، حضرت آقا تاكيد كردند كه شما ديدگاه هاي خودتان را داريد و شوراي عالي انقلاب فرهنگي ديدگاه هاي فرهنگي خود را دارد، اما در ادامه تبيين توضيح دادند كه اين شورا در حقيقت مسير را تعيين مي كند و جهت گيري كلان را مشخص مي سازد، در حالي كه مجلس ريل گذاري مي كند و دولت قطار را بر روي آن ريل به حركت درمي آورد. ايشان همچنين تاكيد فرمودند كه نه مجلس در كار شورا و نه شورا در كار مجلس دخالت كند. اگر ديدگاه هايي داريد، بايد آن ها را در حوزه ماموريتي شورا مطرح كنيد و اگر موضوعي در حوزه ماموريت مجلس است، مجلس شوراي اسلامي آن را دنبال كند. *ماجراي شكل گيري پارلمان قرآني جهان: شما در مجلس چه مقدار توانستيد نقشه راه مطابق نظرات رهبر شهيد انقلاب ترسيم كنيد؟ افتخاري: يكي از مهم ترين اقدامات، تشكيل فراكسيون قرآن بود. البته من از ابتدا چنين قصدي نداشتم و چندان دنبال آن نبودم؛ زيرا فراكسيون داري، اگر بخواهد فعال و اثرگذار باشد، دغدغه ها و دشواري هاي خاص خود را دارد. اما براي آن كه بتوانيم سياست گذاري، نظارت، هدايت و حمايت را به درستي انجام دهيم، ناگزير بايد اين مسير را دنبال مي كرديم. يكي از خروجي هاي اين رويكرد، منشور توسعه فرهنگ قرآني، شوراي توسعه فرهنگ قرآني و ساختارهايي بود كه خوشبختانه اكنون نيز برقرار است. اين اقدامات با هدف گذاري مشخصي انجام شد. در واقع، اين منشور چارچوبي را در همه حوزه ها نشان مي داد و در حقيقت، سبك زندگي مبتني بر قرآن و عترت را ترسيم مي كرد. در اين مسير، هم آموزش و پژوهش عالي هم آموزش عمومي بايد مورد توجه قرار مي گرفت، همچنين وزارت علوم، وزارت بهداشت و درمان و ديگر وزارتخانه ها بايد درگير اين موضوع مي شدند. از همين رو، پنج وزير، دو نماينده مجلس و روساي دستگاه هاي مربوط نيز در اين شورا عضويت يافتند. در واقع، نوعي پارلمان قرآني شكل گرفت و براي آن نيز منشوري در شوراي عالي انقلاب فرهنگي، به دنبال پيگيري هايي كه انجام داديم، به تصويب رسيد. اين منشور در حقيقت نقشه راه شد؛ نقشه اي كه اگر به درستي اجرا مي شد، امروز دست كم بخشي از آرزوي حضرت آقا، به ويژه در نسل كودكان ما، محقق مي شد. ايشان فرموده بودند كه اگرچه شايد اين تعبير از بنده باشد كه نمي شود همه افراد حافظ قرآن شوند، اما دوست دارند مردم همان گونه كه در گفت وگوهاي روزانه خود از شعر و ضرب المثل استفاده مي كنند، به آيات قرآن نيز استناد كنند. اين همان چيزي بود كه ما در زندگي شخصي خود نيز تجربه كرده بوديم و مثلاً بنده از كودكي با مادرم به همين شيوه سخن مي گفتم. بر همين اساس، تلاش كرديم به هدف ده ميليون حافظ قرآن برسيم. اين هدف گذاري، همراه با برنامه ريزي و پيش بيني بودجه انجام شد. در حالي كه در ابتدا يك ميليون نفر پيش بيني شده بود، بعدها دوستان زمينه هايي فراهم كردند كه هدف ده ميليون نفر مطرح شد. حتي بنده پيگيري كردم تا براي پنج هزار معلم قرآن نيز بودجه و امكانات لازم تامين شود و در مجموع، نقشه راه اين حركت فراهم آيد. البته بايد توجه داشت كه قرآن، كلام الهي است و كار خداوند، بي نقص است؛ اما كار بشر طبعاً خالي از نقص نيست و چه بسا امروز طرحي را تنظيم كند و فردا خود به اصلاح آن بپردازد. با اين همه، حتي بهترين سياست گذاري ها نيز زماني به نتيجه مي رسد كه مجري بخواهد آن را اجرا كند، زيرمجموعه ها از آن تبعيت كنند و اصل كار مورد باور قرار گيرد. در غير اين صورت، نتيجه مطلوب حاصل نخواهد شد. قرآن با اين عظمت در اختيار ماست و اگر به آن عمل كنيم، بركات آن آشكار خواهد شد. از همين منظر بود كه اين سياست گذاري ها انجام گرفت. **دولت روحاني مي خواست معاونت علم و فناوري را حذف كنند در كنار مسئوليت هاي ديگر به دنبال فرمايش حضرت آقا بوديم كه بر اشتغال تاكيد داشتند. ما مي دانيم مشكلات مردم، بايد با يك اصلاحيه حل شود. يك اصلاحيه خيلي كوتاه در قانون، آورديم؛ يعني اصلاح قانونِ تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت را ارائه داديم كه رفع مانع مي كرد. شايد در جلسات با وزراي آقاي احمدي نژاد و سپس آقاي روحاني هم دو-سه سال جلسه گذاشتم و با مسئولين ديگر صحبت كرديم تا به اين نتيجه رسيديم كه معطل نوشتنِ صرف، آن قدرها كارساز نيست؛ بايد كار انجام شود تا موانع برداشته شود. اين رفع مانع، تقريباً دو تا سه ميليون شغل را پوشش مي داد و در واقع گره اي را باز مي كرد. همين طور يك اصلاحيه ديگر هم در اينجا انجام داديم. چون دولت روحاني در ابتدا مي خواست معاونت علم و فناوري را حذف كنند. شايعه يا بحث هايي هم مطرح مي شد. من هم با همكاري خوب مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي، طرحي تهيه كردم و به آقاي روحاني گفتم كه فعلاً تا وقتي وزرا براي راي اعتماد مي آيند، اين معاونت را منحل نكنيد؛ چون ارزشمند است، اما بايد با شرح وظايف وزارت علوم، تحقيقات و فناوري مرزها مشخص شود. اين كار را آورديم و بحمدالله باقي ماند. چون مسئوليت فراكسيون حمايت از نخبگان، مخترعان و اقتصاد دانش بنيان را داشتيم. ما مرتب جلسات رفت وبرگشت داشتيم و در مسير همفكري و همراهي با اين معاونت ها از زمان آقاي دكتر واعظ تا خانم دكتر سلطان خواه و بعد هم آقاي دكتر ستاري، پيگيري مي كرديم. در بحث مصوبات هم، چند محور مهم جلو رفت. از جمله در حوزه خدمت سربازيِ نخبگان. اگر مخترعي بود، چون مدركش دانشگاهي نبود، نهايتا مي شد براي جايگزيني خدمت وظيفه و سربازيش به فروش بليط اتوبوس گمارده شود. ما گفتيم اين مدل بايد تغيير كند؛ بايد طرحي بيايد كه مخترع بتواند در خدمت نظام باشد، چون مخترع فكر خلاق دارد و جاي خود را دارد، اما مسيرش اشتباه اداره مي شد. كارهاي ديگري هم از اين جنس انجام شد؛ از جمله در موضوع ثبت اختراع و علائم تجاري و موارد ديگر. حتي نام فراكسيون را هم اقتصاد دانش بنيان گذاشتيم؛ اين در حقيقت همان فرمايش حضرت آقا بود. بالاي سربرگ فراكسيون هم نوشته بوديم: راه رهايي از اين وضعيت، در پرانتز اقتصاد غير وابسته به نفت است. حضرت آقا اين مسير را فرموده بودند: اقتصاد دانش بنيان. سربرگ هاي ما هم دقيقاً با همين مضمون بود. من مسئوليت فراكسيون را داشتم و دنبال اين بودم كه واقعاً به سمت توسعه اقتصاد دانش بنيان و اقتصاد غير وابسته به نفت حركت كنيم. **معاونت زنان رياست جمهوري به دنبال الگوي سازمان ملل بود زماني در بعضي از دولت ها، معاونت زنان همان طور كه عرض كردم بيشتر بر اساس الگوي دوم، يعني آنچه مورد پسند سازمان ملل و ديگران بود، حركت مي كرد. مجلس شوراي اسلامي هم گاهي مي گفت بودجه به اينها ندهيم. ما گفتيم خوب، پاك كردن صورت مسئله درست نيست. اما بنده همان جا پيشنهاد دادم. در كنار اينكه براي رياست جمهوري و براي قرآن مصوبه اي بود، اين پيشنهاد را هم آوردم كه معاونت زنان بايد شش ماه يك بار به مجلس گزارش بدهد. بودجه اش هم ثابت بماند؛ يعني بودجه بگيرد و باشد، ولي شش ماه يك بار به مجلس گزارش ارائه دهد تا هم كار كند، هم صورت مسئله را پاك نكنيم و مسئله را حل كنيم، و هم نظارت پذير شود. ​ ** بايد خودمان را بدهكار خانواده شهدا بدانيم جهان: باتوجه به وابستگي پر افتخار شما به خانواده شهدا چه كاستي هاي در اين زمينه هنوز وجود دارد؟ افتخاري: بعد از اين جنگ دوازده روزه اوضاع بهتر شد؛ يعني مردم بيشتر با فرهنگ ايثار و شهادت آشنا شدند. اما واقعاً هنوز خيلي جاي كار دارد. سازمان ها، نهادها و دستگاه هاي متولي در اين زمينه بايد خيلي بيشتر كار كنند. وقتي اساسنامه بنياد شهيد را مي بينيم، اصل آن اصلاً فرهنگ سازي، رفع مشكل و در حقيقت نهادينه سازي اين فرهنگ است. همان طور كه حضرت آقا به ما فرمودند، برويد فرهنگ شهادت و شهيد را حتي از تريبون مجلس دنيا مطرح كنيد، بگوييد و تبيين كنيد. ما اين كار را نكرديم؛ يعني به جاي اينكه اين فرهنگ را درست تبيين كنيم، بعضاً برعكس، درباره خدمت ندادن و كم كاري ها از تريبون ها و بلندگوها زياد گفتيم و همين باعث نوعي دل زدگي براي خانواده ها و حتي براي جامعه شد. در همه دوره ها، به نحوي اين مسئله وجود داشته است. الان بايد سلاله هاي شهدا، نسل شهدا، خانواده هاي شهدا و فرزندان شهدا خودشان را خانواده بنياد شهيد بدانند. من نمي گويم اين وضع اصلاً نيست؛ خودم هم تعامل خوبي داشته ام. مثلاً هفته گذشته يك پروژه ارائه داديم و خيلي استقبال كردند. حتي به ما گفتند شما پيشنهاداتي داده ايد كه اصلاً در حد يك پروژه علمي است. در يك دفاع كاملاً جدي و علمي، با حضور جمعي از متخصصان، اين موضوع مطرح شد. در همين بحث ها اين سوال هم مطرح بود كه در سيره نبوي، در گفتار ائمه عليهم السلام و در آيات قرآن، اصلاً چه گفته شده است؟ خودِ خانواده شهيد چه رسالتي دارد؟ آيا من فقط بايد خدمت گيرنده باشم يا بايد خدمت دهنده هم باشم؟ حضرت امام رحمه الله عليه فرمودند كه خدمت در بنياد شهيد، خدمت به نبي اكرم است. من اينجا يك خاطره هم عرض كنم. يك بار يكي از مسئولان بنياد شهيدِ يكي از شهرستان ها به من گفت: شما بالاخره ببينيد كار ما چقدر سخت است؛ ما را جزو مشاغل سخت و زيان آور حساب كنيد. من گفتم: من كسي نيستم، ولي به خاطر خدا فاصله را نگه داريد. من مي ترسم نزديك شما باشم، كسي كه خدمت در بنياد شهيد را، كه خدمت به نبي اكرم است، شغل سخت و زيان آور بداند، اصلاً ارزش كارش را نفهميده باشد. شما بگذاريد برويد، ما خودمان جمعش مي كنيم. بعد گفتم: شما كجا، آن همسرِ جانباز كجا؟ من مي خواهم بگويم اين باور بايد در تك تك سلول هاي همه ما وجود داشته باشد؛ نسبت به شهدا، نسبت به خانواده هايشان، نسبت به كساني كه جانباز شدند، چه در جنگ دوازده روزه و چه تا امروز. ما بايد خودمان را بدهكار بدانيم؛ يعني من بايد بدانم به اين شهيد، به رهبر شهيد ما و به ديگران بدهكارم. همان طور كه خودم را به اهل بيت بدهكار مي دانم. ما طلبكار نيستيم؛ بدهكاريم. ما چيزي نداشتيم كه بدهيم. جهان: دو دوره از سه دوره از حضور شما با رياست شهيد لاريجاني مصادف بود. از آن دوران بفرماييد. افتخاري: ايشان واقعاً شايسته شهادت بودند و خداوند مزدشان را داد. وقتي انسان در راس قرار مي گيرد، نه در جايي كه همكاراني داشته باشد كه همه همسو با او باشند؛ مثل وقتي كه رييس اداره يا وزير است و همه را خودش چيده است. اما رييس مجلس مي داند كه ذائقه ها با او فرق دارد، هرچه كه باشد؛ چون حتي نايب رييسش را هم خودش نمي گذارد و ديگران انتخاب مي كنند. چه بسا نايب رييس اصلاً با او هم نظر نباشد. اينكه انسان به خاطر ولي (فقيه)، محكم بايستد، اين هم مردانگي مي خواهد، هم باور به جايگاه ولايت را مي خواهد و هم اينكه در نفسش امير باشد، نه اينكه نفس بر او امارت كند؛ و اين خيلي مشكل است. در حقيقت، لغزشگاه ها همين جاست و خدا ارتقا را نيز همين جا مي دهد. **همسرم وقتي از خود گذشت، شهيد شد؛ شهيد لاريجاني همين گونه بود همسر شهيد خودم(شهيد عامريان) خيلي از محاسن را داشتند؛ ولي فكر مي كنم در يك جايي كه از خودشان گذشتند. شايد آنجا خدا مزد شهادت را به ايشان داد و شهيد لاريجاني نيز اين گونه بودند. **به احمدي نژاد گفتم؛ يك قوه يعني ديكتاتوري زماني بود كه رييس جمهور به صراحت مي گفت چه مي شد اگر در كشور ما يك قوه داشتيم! من همان جا خدمت ايشان گفتم كه در آن صورت ديكتاتوري پيش مي آمد. اين در رياست جمهوري و در جمعي حدود دويست نفر از نماينده هاي مجلس شوراي اسلامي كه تقريباً همه حضور داشتند، نشستي با رييس جمهور برگزار شد. اين سخنان بالاخره به گوش رييس مجلس هم مي رسيد. وقتي رييس جمهور چنين ديدگاهي داشت و بعدها هم برخي از ديدگاه هاي خود را اعمال كرد، كنار آمدن با اين ذائقه، در عين حال كه خوبي هايي داشت، سختي هايي هم داشت. ** شهيد لاريجاني در ماجراي خانه نشيني احمدي نژاد هم خودش را كنترل مي كرد و هم مجلس را زماني بود كه رييس جمهور (احمدي نژاد) در منزل نشسته بود و دولت كه زيرمجموعه او بود؛ عملاً بلاتكليف مانده بود. حتي خاطرم هست يك روز شنبه، صبح، يكي از آقاياني كه از نزديكان رييس جمهور بود به من گفت شايد او به حرف شما گوش دهد؛ بياييد امروز اگر ممكن است با او صحبت كنيد تا برگردد. در آن زمان، آقاي دكتر لاريجاني (شرايط سختي را طي مي كردند) هم خودش را كنترل مي كرد و هم مجلس را؛ و گاهي به صورت محرمانه به نمايندگان مي گفت كه فلان كار را (براي حل مشكل) انجام دهند. ايشان واقعاً دغدغه داشتند و به شدت نگران بودند تا بتوانند مملكت را با همان وضعيت موجود حفظ كنند و مشكلي پيش نيايد. از طرف ديگر، در بسياري از مسائل نيز همان طور كه پيش تر عرض كردم، فعال بودند؛ از جمله در موضوع سوريه، لبنان، و سفرهايي مانند سفر به عراق كه در ادامه سفر سوريه، خدمت ايشان بوديم و به لبنان و سپس عراق رفتيم. **يادگار شهيد لاريجاني در مجلس پيوست قرآني لوايح بود گاهي پيش مي آمد با ايشان كاري داشتيم و نياز به ملاقات بود. دفترشان لطف داشتند، بالاخره هماهنگ مي كردند. وقتي مي رفتم، مي ديدم به شدت درگير نوشتن هستند و مي گفتند كه اين نطق فردا صبح است. رييس مجلس مرتب نطق دارد، ولي مي نشستند و خودشان مي نوشتند، دقيق وقت مي گذاشتند؛ يعني براي لحظات مردم ارزش قائل بودند. همين ارزش گذاري را از زبان همسرشان عرض كنم كه مي فرمودند آقاي دكتر تا روزهاي آخر، براي كلاسي كه درس مي دادند، براي دانشجويانشان، چون ايشان هيئت علمي بودند، باز چندين ساعت وقت مي گذاشتند براي درسي كه فردا مي خواستند بدهند. يعني مي گفتند حق الناس است. آقاي دكتر (لاريجاني) مي گفتند اين حق الناس را هم در كسوت رياست مجلس و هم در كسوت استادي دانشگاه توجه داشتند و مي گفتند هيچ وقت هم حقوق مجلس نگرفتند، حقوق دانشگاه را گرفتند. در مجلس نشستي داشتيم و بنده دعوت كرده بودم، به عنوان مسئول فراكسيون قرآن، و خدمتگزار با حضور رييس مجلس، وزير ارشاد، آقاي دكتر حسيني و آقاي دكتر مخبر دزفولي دبير شوراي انقلاب فرهنگي و رييس شوراي توسعه فرهنگ قرآني تشريف داشتند و ديگر نمايندگان و مسئولين ديگر و سازمان تبليغات هم اين طور همه دعوت شده بودند. ايشان نكته خيلي خوبي را در محل كميسيون تلفيق، در جلسه اي كه داشتيم، فرمودند كه بعد از اين ما بايد دقت كنيم براي همه طرح ها و لوايح پيوست قرآني داشته باشيم. **براي شهيد لاريجاني منافع نظام ارجحيت داشت ما اين را مي توانيم به عنوان يادگاري از شهيد لاريجاني داشته باشيم. من شنيدم ايشان در دو سه ماه آخر عمر شريفشان روزه دار بودند و بماند كه بعد از جنگ دوازده روزه تقريباً شهر به شهر و ديار به ديار و منزل به منزل بودند، و حتي در ماشين استراحت داشتند. خب حرف ها زده شد و گفته شد. در عين حال ايشان صبر كردند؛ يعني منفعت و حفظ منافع نظام و ولايت را بر منافع شخصي ترجيح دادند و خدا حقشان را بالاخره ادا كرد. جهان: از سختي هاي دوران نماينگي مجلس بگوييد و بفرماييد رهبر شهيد انقلاب چه توصيه اي در اين راه به نمايندگان مجلس داشتند؟ افتخاري: ما بايد از رهبر شهيد خودمان درس بگيريم. ايشان هم با استناد به قرآن فرمودند كه من نمي خواستم رهبري و اين مسئوليت ها را بپذيرم، اما وقتي خبرگان به من راي دادند، گفتم خُذها بِقُوَّه . قرآن كريم نيز مي فرمايد كه اگر انسان مسئوليتي را قبول مي كند، هر مسئوليتي كه باشد؛ چه مادري باشد، چه پدري باشد، چه كارمندي باشد، چه كارگري باشد و چه نمايندگي و وزارت باشد، بايد آن را كاملاً خُذها بِقُوَّه و با تمام توان انجام دهد و همه وقت خود را وقف آن مسئوليت كند. حضرت آقاي شهيد ما نيز بر همين نكته تاكيد مي فرمودند كه اين فرصت را بايد غنيمت دانست و خود را وقف اين كار كرد. ما هم تلاش كرديم به عنوان سربازان كوچك ايشان اين مسير را طي كنيم و اين كار را انجام دهيم. البته كار سختي بود و واقعيت اين است كه تقريباً هيچ وقت جمعه اي به معناي واقعي براي خودمان نداشتيم. در مجلس هفتم من مسئوليت يك منطقه را داشتم؛ منطقه هفت را در اختيار داشتم. آن زمان تهران، شميرانات و اسلامشهر را به سي منطقه تقسيم كرده بودند تا سي نماينده براي آن ها فعاليت كنند كه بعدها پرديس نيز به آن ها اضافه شد. در مجلس هشتم مسئوليت بيشتري بر عهده گرفتم و گفتم هر جا كه كسي نرفت، خودم خواهم رفت. در مجلس نهم نيز احساس كردم كه بد نيست مانند ساير نمايندگان در هر سي منطقه حضور پيدا كنم و در خدمت مردم باشم. بالاخره اين خدمتگزاري براي بيش از ده نماز جمعه بود. نماز جمعه هم روز شنبه نيست كه بتوان آن را جابه جا كرد؛ جمعه شب هم نمي شود برگزار كرد، بنابراين برنامه ريزي دقيقي لازم داشت و لطف مردم هم همراه ما بود. من تقريباً در همه اين نمازهاي جمعه، به استثناي چهاردانگه، حضور پيدا مي كردم. در آنجا ملاقات مردمي برگزار مي شد، نشست با مسئولان برگزار مي شد و در جمع نمازگزاران نيز حاضر مي شدم، هرچند سخنران نبودم. در شهرري نيز شرايط مشابهي وجود داشت و در تهران نيز در بسياري از موارد سخنراني انجام مي دادم. البته تعداد جمعه هاي سال زياد نيست و حدود پنجاه و يك هفته در سال وجود دارد، بنابراين گاهي براي افزايش بهره وري ناچار مي شديم برنامه ها را فشرده تر كنيم. در جاهايي كه فاصله كمتري داشت، پيش از خطبه ها در يك نماز جمعه براي مردم سخنراني مي كردم تا گزارش كارها را ارائه دهم، مشكلات مردم را بشنوم و انتظارات آن ها را دريافت كنم. سپس ميان دو نماز به نماز جمعه ديگري كه نزديك بود، مثلاً خاورشهر يا قيامدشت يا مناطق ديگر، مي رفتم و در آنجا نيز ملاقات مردمي برگزار مي كرديم. البته هماهنگ كردن مسئولان نيز كار مهمي بود؛ زيرا اگر فقط درد مردم شنيده شود و جلسه اي با كساني كه امكان درمان و حل مشكل را دارند برگزار نشود، فايده اي نخواهد داشت. بنابراين تلاش مي كرديم جلسات هماهنگي با مسئولان برگزار كنيم و پيگير حل مشكلات باشيم. اين برنامه ها معمولاً از صبح جمعه آغاز مي شد و تا نزديك غروب ادامه پيدا مي كرد. گاهي اوقات فرزندانم را نيز براي كمك همراه خود مي بردم و گاهي چند نفر از همكاران نيز همراهي مي كردند تا هماهنگي ها، مكاتبات، نامه نگاري ها و برنامه ريزي ها انجام شود؛ زيرا اين امور انرژي، زمان و امكانات قابل توجهي مي خواست. علاوه بر اين برنامه ها، پنجشنبه ها نيز نشست هاي تبييني برگزار مي كردم. در اين نشست ها تفسير سوره نور و سوره نساء را براي رابطين مناطق بيان مي كردم. آن ها به دفتر ما مي آمدند و علاوه بر دريافت اين مباحث قرآني، نامه هاي مردم را نيز مي آوردند و كارهاي ديگري نيز در همان جلسات پيگيري مي شد. در همان زمان ملاقات مردمي نيز برگزار مي شد و از جاهاي مختلف، حتي خارج از حوزه انتخابيه، افراد زيادي مراجعه مي كردند و صف هاي طولاني براي ملاقات مردمي شكل مي گرفت. ظاهراً دوستان مسئول مشاهده كردند كه اين فعاليت ها بد نيست و كار ما قابل قبول است. به همين دليل، بدون آنكه من اطلاع داشته باشم، زماني كه انتخابات مجلس در دماوند و فيروزكوه ابطال شده بود، مسئولان آن مناطق و ائمه جمعه درخواست كرده بودند كه نماينده اي به عنوان نماينده معين براي آن مناطق تعيين شود تا زمان برگزاري انتخابات بعدي امور پيگيري شود. مجلس نيز بدون اطلاع من تصميم گرفت كه بنده به عنوان نماينده معين دماوند و فيروزكوه فعاليت كنم. بنابراين مناطق آبسرد و مناطق ديگر نيز به حوزه فعاليت ما اضافه شد و چند ماهي در خدمت مردم آن مناطق نيز بوديم. ما سعي مي كرديم مانند مادري كه چند فرزند را هم زمان مديريت مي كند، همه امور را پيگيري كنيم. خاطرم هست كه يك بار در شبي برفي، حدود ساعت دوازده شب، با شش يا هفت فرماندار در دفتر معاون برنامه و بودجه رياست جمهوري جلسه داشتيم. در آن زمان آقاي دكتر عزيزي مسئوليت داشتند و زمان ديگري براي جلسه وجود نداشت. بنابراين در همان ساعت و در همان شرايط، با فرمانداران جلسه برگزار كرديم تا بتوانيم گره هاي موجود را باز كنيم. همچنين در دوران دولت آقاي احمدي نژاد و نيز در دولت آقاي روحاني، من با برخي از وزراي كليدي رابطيني داشتم؛ از وزارت صنعت و معدن گرفته تا وزارت بهداشت و درمان و برخي وزارتخانه هاي ديگر كه در حل مشكلات مردم نقش موثري داشتند. ابتدا جلسه اي با خود وزير برگزار مي شد و پس از آن جلساتي با رابطين آن وزارتخانه ها تشكيل مي داديم تا مشكلات مردم بررسي و حل شود. اين جلسات به صورت مكرر برگزار مي شد و گاهي نيز با حضور خود وزير و با مسئوليت بنده جلسه تشكيل مي شد. در آن جلسات گزارش ها ارائه مي شد و وزير مربوطه نيز دستورات لازم را صادر مي كرد. يكي از همين جلسات در زمان وزارت نيرو برگزار شد كه اگر اشتباه نكنم در دوره وزارت آقاي نامجو بود. در آن مقطع، براي حل مشكل آب و برق تهران جلسه اي با حضور همه معاونان ايشان برگزار كرديم. روز شنبه اي بود و عصر همان روز، با حضور فرمانداران مناطق و همچنين معاونان و مديران زيرمجموعه وزارت نيرو جلسه اي تشكيل شد كه شايد حدود سي تا چهل نفر در آن حضور داشتند. مسئوليت اداره جلسه با بنده بود. وزير محترم حدود پنج دقيقه در جلسه حضور داشتند و سپس جلسه را ترك كردند و ادامه مديريت جلسه به بنده سپرده شد. در همان ابتدا به من گفته شد كه براي جلسه سقفي در نظر بگيريم، اما من پاسخ دادم كه جلسه ما سقف ندارد و تا زماني كه گره كار مردم باز نشود، جلسه ادامه خواهد داشت؛ زيرا تهران كلان شهري است كه مشكلات آن به صورت انباشته وجود دارد و از آنجا كه شهر بسيار بزرگي است، گاهي كمتر كسي به سراغ حل ريشه اي مشكلات آن مي رود. در همان جلسه، با همكاري فرمانداران و معاونان وزارت نيرو، مباحث مربوط به آب و برق تهران را با دقت بررسي كرديم. خداوند توفيق داد و مسئولان نيز همراهي خوبي كردند. واقعاً بايد بگويم كه وزرا و مسئولان ما همراهي مناسبي داشتند و در بسياري از موارد همكاري موثري از سوي آن ها صورت مي گرفت. يادم هست وقتي جلسه به پايان رسيد و از ساختمان وزارت نيرو بيرون آمديم، متوجه شديم كه شرايط كاملاً تغيير كرده است. زماني كه وارد جلسه شده بوديم زمين خشك بود، اما وقتي بيرون آمديم همه جا پوشيده از برف شده بود. آن قدر برف باريده بود كه حتي در محوطه وزارت نيرو هم مسير خروج را به راحتي پيدا نمي كرديم و مدتي طول كشيد تا راه خروج را پيدا كنيم. به هر حال خدا را شكر مي كنم كه مسئولان خوبي در كشور داريم.​ جهان: ممنون از وقتي كه در اختيار ما قرار داديد."